Ajax – Feyenoord: een schreeuwend gebrek aan klasse 

 Ajax-keeper Jasper Cillessen en Feyenoord-keeper Kenneth Vermeer na de wedstrijd. 
 Ajax-keeper Jasper Cillessen en Feyenoord-keeper Kenneth Vermeer na de wedstrijd. 

De tekortkomingen van Ajax en Feyenoord zoals ze in de Arena duidelijk en pijnlijk tentoongespreid werden kunnen in de bestuurskamer ergens ook opgevat worden als loon naar gevoerd beleid.

Immers, de kampioensploeg die dit seizoen slechts impulsen kreeg vanuit de jeugdopleiding kan zich onder druk van zenuwen eens verliezen in onmachtig geploeter, met een wanprestatie tot gevolg. Ajax dus. En bij Feyenoord, dat het spitsenvraagstuk begin van dit seizoen hoopte te tackelen met de komst van brede Britse Turk Colin Kazim-Richards, blijkt tot niemands verrassing dat een aanvaller zonder indrukwekkende staat van dienst in grote wedstrijden niet het verschil maakt.

Dat Ajax (zes punten achter) en Feyenoord (veertien punten achter) zichzelf een slechte dienst bewezen in de achtervolging op koploper PSV, mag duidelijk zijn. Feyenoord legde in fases zijn wil op aan de thuisploeg, dat wel, maar het doelpunt kwam dus niet: 0-0. „Jullie willen horen dat ik zeg dat we een spits moeten halen, maar dat doe ik niet. Ik wil niet naar teamgenoten wijzen, we hebben als team gefaald”, zei Feyenoord-aanvoerder Jordy Clasie voor de camera van RTV Rijnmond.

Feyenoord dreigt, met nog wel vijftien wedstrijden te spelen, op de derde plaats af te koersen – al wijzen de symptomen bij Ajax op mogelijk verder verval en wellicht dus nog een spannende race om de plaatsen die recht geven op Champions League-voetbal. „Maar over de titel hoeven we het niet meer te hebben”, zei Feyenoord-middenvelder Karim El Ahmadi. Zijn ploeg werd, na weer een sterk optreden tegen Ajax, net als in september dit jaar toen het met 1-0 verloor van Ajax in de Rotterdamse Kuip, onvoldoende beloond.

Met nog een week te gaan tot de winterse transfermarkt sluit, dreven de klassieke topclubs van Nederland tot dusver verwaarloosbaar handel. Dat terwijl ze beide in achtervolging van PSV amper misstappen kunnen veroorloven en met name Ajax al wekenlang gebukt gaat onder het gebrek aan echte wapens in het arsenaal. Coach Frank de Boer bracht na rust tweedekeusspits Kolbeinn Sigthorsson in, en later nog back Nick Viergever en middenvelder Niki Zimling. Dat zegt veel over de smalle selectie van Ajax momenteel.

Ajax kan op meerdere posities een pion gebruiken met diepgang en de kracht en inhoud om aan een actie een vervolg te geven, maar de club persisteert in Marc Overmars’ beleid van hand op de knip en geef de jeugd de kans. Dus was er een basisplaats voor Riechedly Bazoer. Achttien jaar, verdienstelijk spelend. Die ‘filosofie’ was lang goed voor titels, zo is de Nederlandse competitie dan ook wel weer. Maar hoe het publiek, stakeholder nummer één uiteindelijk, zal reageren op het eventueel uitblijven van het kampioenschap, dat kan nog interessant worden.

Feyenoords probleem is nauwer te definiëren, maar dat maakt de oplossing niet eenvoudiger. Krijg maar eens een spits die de druk van de Kuip kan weerstaan en er twintig per seizoen maakt. Zo’n man die in staat zou zijn grote wedstrijden in elk geval één van zijn kansen te verzilveren. Dat had het seizoen een ander aanzien had kunnen geven: één waarin Feyenoord serieus mee had gedaan om de titel, daar waar vorige seizoenen, onder Ronald Koeman, het spel juist weer te vaak te armzalig was om echt kampioensambities te koesteren.

Onder Fred Rutten marcheert de stadionclub voetballend beter. Maar het geluk dat aan Koeman kleefde, met het achtereenvolgens binnenhengelen van spitsfenomenen John Guidetti en Graziano Pellè, ontbeert Rutten, de coach die een reputatie als teambuilder heeft hoog te houden – maar niet als prijzenpakker.

Feyenoord maakte zondagmiddag in de Arena het spel in een Klassieker die leed onder een schreeuwend gebrek aan klasse. Slechts één voetballer, Clasie, ontsteeg het niveau van zijn ploegmakkers en tegenstanders ruimschoots. Fraai om te zien, opnieuw: in de duels en in het sturen van zijn team zeer volwassen. Hij zei toe deze winter niet te vertrekken, „en in de zomer zien we wel weer verder”, maar de verlokkingen van grote(re) clubs zullen er niet minder om worden.

Toen de energie van de knetterende openingsfase was weggeëbd, speelde alleen Feyenoord daadwerkelijk goed genoeg om aanspraak te maken op drie punten. Grootste kans voor Feyenoord ontstond uit een kluts bij een corner, waarbij Ajax-spits Arek Milik op de doellijn redding bracht. Voor de wanprestatie van de thuisploeg was het ontbreken van de jonge leider Davy Klaassen en de centrale verdediger Joël Veltman onvoldoende excuus. „Het leek wel of ze bang waren”, zei Feyenoorder Jens Toornstra. „Wij waren brutaal, we hadden gewoon moeten winnen.”

Op het moment, een kwartier voor tijd, dat de met Ajax-doelman Jasper Cillessen geobsedeerde Kazim-Richards met zijn ijver in de doelmond een kopbal van Jan-Paul Boëtius uit het Ajax-doel hield, ja toen wist ook Clasie dat het er weer niet in zat. „Je beloont jezelf niet”, zei de aanvoeder na afloop.

Winnen in Amsterdam, hoe zwak Ajax ook mag zijn, vergt kennelijk meer dan degelijk veldspel. Clasie weet het. Hij was er ook dichtbij toen drie seizoenen geleden Feyenoord een half uur lang met een man meer een 1-0 voorsprong moest volhouden. Toenmalig Ajax-doelman Kenneth Vermeer had rood gekregen, maar twee minuten later stond het toch 1-1.

En zo zal het komende augustus tien jaar zijn zonder overwinning van Rotterdam in Amsterdam – of er moet heel vroeg in het volgend seizoen een Klassieker ingepland worden. Feyenoords minderwaardigheidscomplex slijt langzaam, maar de middag deed te veel denken aan afgelopen september, toen Ajax in Rotterdam een 1-0 overwinning stal. De echte bravoure en overtuigingskracht om in Amsterdam schade te berokkenen, ontbrak. Feyenoord had toen het erop aan kwam weer niet de middelen om Ajax over de knie te leggen, hoe zwak de tegenstander ook was.