We zijn ebola eindelijk de baas

De ebola-epidemie lijkt over haar hoogtepunt heen: het aantal nieuwe besmettingen halveert volgens de WHO wekelijks. Hulpverleners hebben eindelijk het gevoel dat ze het kunnen.

Voetbalfans in Equatoriaal-Guinea demonstreren tegen ebola. Het percentage patiënten dat de ziekte overleeft is gestegen van 30 naar 60 procent. foto ap/afp
Voetbalfans in Equatoriaal-Guinea demonstreren tegen ebola. Het percentage patiënten dat de ziekte overleeft is gestegen van 30 naar 60 procent. foto ap/afp

De ebola-epidemie in West-Afrika is onder controle. Het aantal nieuwe patiënten neemt sinds een paar weken sterk af. Net zo belangrijk: er zijn voldoende bedden om patiënten in isolatie te verplegen. In Sierra Leone zijn nu voor iedere nieuwe patiënt 8,7 bedden beschikbaar, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in haar jongste rapportage.

Afgelopen herfst lagen de stervende patiënten nog buiten in de drie getroffen West-Afrikaanse landen Guinee, Sierra Leone en Liberia. De uitbraak van het ebolavirus, in december 2013 begonnen in een dorpje in Guinee, was volkomen uit de hand gelopen. Gebrekkige gezondheidszorg, een zwakke overheid en een bevolking die daar geen enkel vertrouwen in had, waren mede de oorzaak. Er zijn in totaal 21.759 patiënten geteld, van wie er 8.668 zijn overleden. Het percentage patiënten dat overleeft, is langzaam gestegen van 30 tot ongeveer 60 procent.

Inmiddels zijn er, dankzij internationale hulp, genoeg ziekenhuisbedden, verplegers en artsen. Alleen bevinden die zich niet altijd op de plek waar de patiënten zijn. Veel begrafenissen van overleden patiënten verlopen zonder besmettingsgevaar en waardig. Mensen die zonder beschermende kleding contact hebben gehad met patiënten worden redelijk goed in de gaten gehouden. En wat erg belangrijk is: de weerstand tegen de ebolahulp onder de bevolking neemt af.

Voor het eerst optimistisch

Het aantal nieuwe patiënten neemt de laatste weken snel af. Het halveert zelfs, laten de jongste van de wekelijkse Situation Reports van de WHO zien. Woordvoerders van de WHO en de Verenigde Naties zijn voor het eerst optimistisch. „We zeggen nu ‘heel goed’ maar blijven waakzaam”, twitterde Unmeer gisteren. Dat is de speciaal opgezette VN-organisatie voor ebolabestrijding. Ze bestaat sinds september 2014 en is de eerste gezondheidsmissie ooit van de VN. De WHO bleek niet in staat zo’n grote gezondheidscrisis te bestrijden.

De ebola-uitbraak had zijn hoogtepunt tussen augustus en december. Eerst in Liberia, later in Sierra Leone. Er waren weken met meer dan 700 nieuwe geregistreerde patiënten. Ingewijden schatten toen dat er, door slechte registratie, in werkelijkheid anderhalf tot twee keer zo veel patiënten waren.

„De afgelopen weken was er een keerpunt”, zegt David Nabarro, ebola-coördinator van de VN op de VN-website. „Ik zie bij iedereen het ongelooflijke gevoel van ‘Yeah!’. Niet dat het al gelukt is, maar dat we het kunnen.”

Maar toch, er zijn afgelopen week nog 145 nieuwe patiënten geteld. Ieder van die patiënten kan, als het mis gaat, honderden anderen besmetten, waarschuwen deskundigen. Dat is vooral belangrijk omdat de besmettingen zich van de steden weer naar het platteland hebben verplaatst. Daar begon de epidemie ook. En daar bleef die drie maanden onopgemerkt.