Spagaat tussen hoger en zuiverder bleek een mythe

De ploegarts van het wielerteam van de Rabobank is sinds deze week levenslang geschorst. „Ik was daar, het product was daar.”

Voorjaar 2011 is het, een dun zonnetje schijnt door de ramen van vegetarisch restaurant Warempel in het centrum van Gent. Interviews geeft Geert Leinders niet graag, laat hem maar in de anonimiteit. Na zijn afscheid bij de Rabobank wielerploegen heeft de Vlaamse arts net een studie cultuurwetenschappen voltooid. „Een aangename afwisseling. Het gaat bij de studie om wat mensen denken en wat het denken van mensen voortbrengt: kunst, literatuur, filosofie.” Om toch terug te keren in de rauwe wereld van de wielersport, als arts bij de Britse topploeg Sky. „Het spelletje kan me na 25 jaar tot op de dag van vandaag nog onwaarschijnlijk boeien.”

Is deze beschaafde intellectueel dezelfde man die donderdag levenslang en wereldwijd werd geschorst voor alle sport gerelateerde activiteiten? Van wie voormalig Raborenners Michael Rasmussen en Levi Leipheimer onder ede getuigden dat hij doping in bezit had, verhandelde en toediende. Van het verboden wondermiddel epo tot aan illegale transfusies met bloed van hun familieleden toe. Die in het diepste geheim wheelde en dealde met de Italiaanse arts Mario Zorzoli, toen hoofd medische zaken van de internationale wielerunie UCI, om positieve dopingtesten te verdonkeremanen.

Zelf draaide Leinders er in het gesprek van 2011 niet omheen. „Ik was daar, het product was daar. Ik heb er altijd goed over nagedacht hoe daar mee om te gaan.” Explicieter wilde hij niet zijn over het wijdverbreide dopegebruik in de wielersport, dat een enorme impuls kreeg toen er begin jaren negentig met epo een middel kwam dat uiterst effectief en moeilijk op te sporen was. Doping bij Rabo? „Je bent als dokter in een wielerploeg omdat er miserie is. Je weet dat er problemen zijn die je niet kunt oplossen en waarmee je moet omgaan. Zoals een gynaecoloog moet kunnen omgaan met abortus en een geriater met euthanasie.”

Deed de zoon van een Belgische huisarts graag, het dopingprobleem in breder perspectief plaatsen. Kijk eens naar de financiële misstanden in het voetbal, zei hij dan. „Sport gaat meer en meer om spektakel. De spagaat tussen hoger en zuiverder wordt stilaan onhoudbaar.” Met al te rabiate dopingbestrijders of politici die hun kiezers een ideale wereld zonder doping voorspiegelden had hij weinig op. „Zero-tolerance is politiek, heeft niets met wielrennen te maken.”

Toen hij in de jaren tachtig begon bij de kleine ploeg van Paul ‘Zotte Polle’ De Baeremaeker was het peloton in de greep van soigneurs, zonder een gedegen medische achtergrond. In Italië kwamen sportartsen op, als Francesco Conconi of Michele Ferrari. „Epo is niet gevaarlijker dan het drinken van jus d’orange”, sprak de laatste, die als lijfarts van onder meer Lance Armstrong in 2012 voor het leven werd geschorst. In de jaren negentig ‘vlogen’ Italiaanse en Spaanse renners van ene naar de andere zege. ‘Op epo’, was al snel bekend. Moesten ook de Lage Landen dan maar aan ‘het spul’? Leinders maakte zijn eigen afwegingen.

Opvallend, toen al: nooit vielen hij of collega Yvan Van Mol (nog altijd actief als arts bij Etixx-Quickstep) de 2001 overleden Eric Rijkaert af, toen deze Vlaamse arts werd veroordeeld voor dopegebruik bij de Festina-ploeg in 1998. Als hij al epo had verstrekt aan renners, dan was hun vriend hooguit een ‘Fiat Punto’ ten opzichte van de Italiaanse Ferrari’s. Rijkaert mocht gezondigd hebben tegen de regels van de sport maar dan toch zeker niet tegen de medische ethiek, vinden Leinders en Van Mol.

Vroegen renners hem om doping of zette Leinders aan tot gebruik? Uit de getuigenverklaringen van een aantal anonieme renners en van Rasmussen en Leipheimer – beiden biechtten hun eigen dopegebruik op – blijkt een actieve rol van de teamarts. Zij stellen dat Leinders hielp bij een transfusie met bloed van hun familieleden. „Als geneesheer beschouw ik mezelf in deze zaak als onschuldig”, was het summiere commentaar van Leinders zelf na zijn levenslange schorsing.

Zijn ploegen bleven door de jaren heen relatief gezond, dat telde voor hem. Het was ook de belangrijkste reden dat Sky hem in 2011 weer in het wielrennen haalde. Veel renners liepen weg met arts en wielerkenner Leinders, die ook hun trainingsschema’s opstelde of psychische begeleiding regelde. „Ik ken Geert als een eerlijk man”, sprak veldrijder Sven Nys in 2012. Een dag eerder had het parket in Leuven een strafrechtelijk onderzoek naar Leinders aangekondigd. Tot sancties leidde dat vooralsnog niet. Maar het spelletje? Het spelletje is uit.