Pijlinktvis communiceert met lichtflits

Het lijken wel stroboscopen, twee verliefde Humboldt pijlinktvissen die elkaar diep onder water in de Golf van Californië benaderen om te paren. Razendsnel verschieten de dieren van rood naar wit – rood, wit, rood, wit. Het is een stil liefdeslied waarbij ze elkaars signalen beantwoorden. Voor het eerst legden biologen de communicatie met kleur vast bij deze dieren, door één exemplaar uit te rusten met een onderwatercamera (Journal of Experimental Biology, 15 januari).

Dat pijlinktvissen uit de diepzee via kleurpatronen op hun huid zouden kunnen communiceren, werd al langer vermoed. Humboldt inktvissen (Dosidicus gigas) hebben in hun huid duidelijke chromatoforen, speciale orgaantjes met pigment die onder invloed van zenuwsignalen kunnen ontspannen of samentrekken waardoor de kleur verandert. Van in ondiep water levende inktvissen en pijlinktvissen is bekend dat ze hun chromatoforen gebruiken voor communicatie en camouflage. Maar omdat de Humboldt pijlinktvis vaak in diep en donker water vertoeft, was zulk gedrag nooit eerder waargenomen.

Maar nu hebben onderzoekers van Stanford en de National Geographic Society de kleursignalen gefilmd. Telkens als de inktvis met een camera op zijn rug een soortgenoot tegenkwam, ging de stroboscoop op de huid aan, als een soort begroeting.

Behalve snelle lichtflitsen kennen de pijlinktvissen ook nog andere signalen, meer gelijkend op looplampjes in kerstverlichting. Er lopen dan onregelmatige ‘golven’ rood en wit over het lijf. De onderzoekers denken dat deze ‘stand’ vooral nuttig is als camouflage; het kabbelende patroon op het lijf van de inktvis lijkt dan verdacht veel op de reflectie van zonlicht op de golven in ondiep water. „Niets aan de hand”, lijkt het signaal te zijn.