Koning en minister Koenders naar Saoedi-Arabië - kritiek uit Kamer

De nieuwe Saoedische koning Salman neemt coldoleances in ontvangst in Riad.
De nieuwe Saoedische koning Salman neemt coldoleances in ontvangst in Riad. Foto EPA

Koning Willem-Alexander en minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken gaan vandaag naar de Saoedische hoofdstad Riad om het rouwbeklag voor de overleden koning Abdullah bij te wonen. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst vanochtend bekendgemaakt.

Abdullah overleed in de nacht van donderdag op vrijdag aan de gevolgen van een longontsteking. De Nederlandse regering bracht gisteren al condoleances over aan de Saoedische regering.

Vanuit westerse hoofdsteden klonk gisteren lof voor de nalatenschap van Abdullah, die gezien werd als een pragmaticus die binnenlandse hervormingen wilde doorvoeren en een belangrijke bondgenoot was in de strijd tegen het terrorisme. Tegelijkertijd blijft Saoedi-Arabië een land dat de mensenrechten schendt en waar minderheden en vrouwen worden onderdrukt. Koenders zei gisteren te hopen dat de nieuwe koning Salman op dat gebied meer veranderingen doorvoert.

Kamer kritisch over afreizen koning

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde vanochtend op Twitter kritisch op het afreizen van de koning naar Saoedi-Arabië:

Twitter avatar swsjoerdsma Sjoerd W. Sjoerdsma Kan iemand me uitleggen waarom de koning de overleden Saoedische leider Abdullah eer gaat bewijzen? #doodstraf #lijfstraffen #onderdrukking

D66-fractieleider Pechtold maakte op Twitter ook een opmerking over de kwestie:

Twitter avatar APechtold Alexander Pechtold Jammer dat de koning geen sneeuwvrij heeft genomen dit weekend… #Saudi-Arabië

Dat was met een knipoog, lichtte hij toe aan het ANP. Anders wordt er volgens Pechtold nog weleens “een goed excuus verzonnen” als je niet direct de relatie met een ander land op scherp wilt zetten, maar de goede verstaander in het andere land toch wel iets duidelijk wilt maken. Pechtold had de aanwezigheid van Koenders wel genoeg gevonden, gaf hij toe.

PVV-leider Wilders reageerde op Twitter woedend:

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Waanzin. Eer aan een overleden dictator van een barbaars land? http://t.co/hGvsaJckKw http://t.co/Yif5iCNX3z

“Waanzin dat de koning en Koenders vandaag naar Saudi-Arabië gaan om eer te betuigen aan een overleden dictator van een dictatuur die bijna net zo erg is als ISIS”, zo lichtte hij toe tegenover het ANP weten. Ook voor de Groep Bontes/Van Klaveren (VoorNederland) had de koning thuis mogen blijven.

GroenLinks-fractievoorzitter wil premier Rutte dinsdag tijdens het Vragenuur aan de tand voelen over het bezoek van de koning:

“Saoedi-Arabië is een dictatuur die bekend staat om zijn systematische en ernstige mensenrechtenschendingen. We zijn allemaal Charlie, behalve als het om onze oliebelangen gaat, zo lijkt het.”

Abdullah volgens sobere traditie begraven

Koning Abdullah werd gisteren begraven volgen de sobere tradities van het wahabisme – de ultraconservatieve staatsgodsdienst van Saoedi-Arabië. Abdullah’s lichaam werd gewikkeld in een simpel doodskleed, zonder vlag of ander uiterlijk vertoon. Hij werd begraven op een publieke begraafplaats in een ongemerkt graf, om te voorkomen dat het een bedevaartsoord wordt. Verering van doden is verboden in het wahabisme.

In zijn eerste optreden als koning van Saoedi-Arabië beloofde Salman het beleid van zijn voorganger voort te zetten. “We zullen hetzelfde beleid blijven voeren dat we voeren sinds de stichting van Saoedi-Arabië”, zei hij. Salman vroeg God om hem te helpen om “de veiligheid en stabiliteit te bewaren” en het koninkrijk te beschermen tegen alle kwaad”.

Saoedi-Arabië kampt met een hoop crises, zowel intern als extern: een dreigende burgeroorlog in buurland Jemen, de dreiging van de Islamitische Staat in Irak en Syrië, een turbulente oliemarkt en een grote hoeveelheid werkloze jongeren.

Lees vandaag in nrc.next het achtergrondverhaal ‘Hij laat drie opvolgers na (en een land in problemen)’ (€).