70+ en in leren broek in Paradiso

Ouderen worden nog steeds weleens weggezet als kwijlende bejaarden met rollators. Onterecht. Kijk maar eens naar de Senioren Rockschool, die al bij de oprichting te klein was voor het aantal aanmeldingen.

Frank op drums.
Frank op drums. Foto's Boudewijn Bollmann

17 september 2014

Het is woensdagmiddag en het zaaltje op de eerste verdieping van muziekcentrum Jottem kleurt langzaam grijs. De ruimte vult zich met geroezemoes en het geluid van rinkelende koffiekopjes. Judith heeft de stoelen in een kring gezet. Als iedereen zit, neemt ze het woord. „Ik zie veel nieuwe gezichten, dus ik wil even beginnen met vertellen hoe we hier precies zitten.” „Met oudere jongeren”, fluistert iemand. Gegiechel.

Judith Vonk (55) werkt al 22 jaar als sociaal-maatschappelijk-cultureel werkster. Als ze in de zomer van 2013 wordt gevraagd om een project bij een ouderenorganisatie op te zetten, krijgt ze een idee. Haar collega Jeroen Booy, drummer van rockband The Scene, begeleidt muzikale projecten voor jongeren. Waarom zouden ze niet hetzelfde voor senioren kunnen doen?

De eerste editie van de Senioren Rockschool, in het najaar van 2013, wordt een succes. Er is plek voor 20 deelnemers, maar er komen bijna twee keer zoveel aanmeldingen binnen. Op 25 juni 2014, na een tour langs dorpscentra en verzorgingshuizen, eindigt de Rockschool in de kleine zaal van Paradiso. Er komt een tweede editie in Amstelveen en nog één in de regio Zaanstad.

Voor de vierde editie zijn 23 ‘oudere jongeren’ naar Wormerveer gekomen. Een flinke groep, maar Judith is tevreden; de verdeling van de instrumenten is goed. Ze telt op haar vingers. „Twee drummers, twee bassisten, twee saxofonisten, vier mensen op gitaar, twaalf mensen die zingen en één iemand op dwarsfluit.”

De deelnemers mogen zich voorstellen. Gitarist Hans stond in zijn jonge jaren weleens in Paradiso, maar kan geen noot lezen. Zijn buurman Cees, met zijn arm in een mitella („van mijn fiets gevallen met mijn dronken kop, het lijkt erger dan het is”) vertelt dat hij wegens relationele en financiële problemen al jaren niet heeft gedrumd. José is eigenlijk helemaal niet muzikaal. „Ik kom voor de gezelligheid.”

Er is een hele rits zangeressen uit de ‘Amstelveengroep’: Nance, Lena, Ciska, Jolly, Betty en Annette. Adri, een van de weinige mannelijke zangers, meldde zich vorig jaar aan na een „turbulente periode in zijn privéleven” - hij raakte na het overlijden van zijn vrouw aan de drank. Rein, bassist, wilde naast muziek luisteren ook weleens iets spelen. Frank drumde in allerlei formaties, maar komt nu niet meer aan de bak. „Het lijkt of niemand zit te wachten op een zeventiger.” Gitarist Ben is met zijn 49 jaar eigenlijk veel te jong, vinden de anderen. „Maar als je je gewoon prettig voelt in de groep, is het prima”, zegt Judith.

Vragen. Iemand wil weten of er bij het plannen van de optredens rekening wordt gehouden met zijn bridgeclub en tennisles. Is het erg als je geen noten kunt lezen? En wat voor nummers worden er eigenlijk gespeeld? Eén ding wil Judith alvast duidelijk maken: “Dit is een rockschool, dus we vinden dat mensen iets moeten leren. Maar het moet wel leuk blijven. We doen dit voor de gezelligheid, de saamhorigheid. Dat is het belangrijkste.” Het repertoire, dat gaat van The Rolling Stones en Tina Turner tot Lady Gaga en Red Hot Chili Peppers. “We zijn geen club oude mensen die ouwemensenmuziek maakt. We gaan niet alle vooroordelen over jullie bevestigen.”

15 oktober 2014

Judith rent de oefenruimte uit. „Even een glas water hoor. Betty is gevallen.” Het is de vijfde repetitie. De groep lijkt kleiner. Dat klopt, zegt Judith, drie mensen zijn gestopt en niet iedereen is vandaag aanwezig. Iemand ligt in scheiding, iemand is op vakantie, een ander krijgt een nieuwe vloer. Ook Jeroen is er niet, hij moet optreden met The Scene. Deze week worden er daarom geen nieuwe nummers gerepeteerd.

In een hoek zit de 68-jarige Betty Versnel op een stoel, een koude fles cola tegen de zijkant van haar hoofd. „Verkeerd gaan zitten. Dat wordt weer een flinke bult.” Betty draait al mee sinds Amstelveen. Aangemoedigd door haar collega’s van het verzorgingshuis schreef ze zich in bij de Senioren Rockschool. „Ik heb geen sterke stem, dat weet ik. Maar ik zing gewoon zo graag. En ik ben best extravert. Ik vind het niet vervelend om in het middelpunt van de belangstelling te staan.”

Als Betty zingt, leunt ze op haar wandelstok. Vorig jaar werden alle twee haar enkels verbrijzeld en is ze drie keer aan haar rug geopereerd. „Het was een nare periode. Ik zat in een rolstoel, kon helemaal niets.” De Senioren Rockschool heeft „haar leven gered”, zegt ze. „Ik ben altijd een heel actief mens geweest. Als je dan opeens afhankelijk wordt is dat verschrikkelijk. Dit, samen muziek maken, heeft me uit mijn depressie gehaald.”

17 december 2014

Een peptalk van Jeroen.

„Het gaat hartstikke goed, maar we zijn er nog niet hè. Jullie moeten aan de bak vandaag.”

„We gaan niet meer met leesbrillen op naar beneden kijken”, valt Judith hem bij. „Dat ziet er niet uit op het podium.”

Nog iets meer dan een maand tot het eerste optreden. Het repertoire is uitgebreid tot 18 nummers en de tour is bijna rond. De sfeer in de oefenruimte is gespannen. Adri heeft Judith die week een mail gestuurd waarin hij zijn zorgen uit over de zang. En nu gaat Nance ook nog op vakantie en moet iemand haar partijen overnemen. Daar gaan we straks met elkaar een oplossing voor bedenken, belooft Judith. „Ze zijn een beetje onzeker”, fluistert ze. „Dat projecteren ze nu op ons.”

Op zijn vaste plek links naast het drumstel buigt Rein Schindeler (66) zich over zijn bas. Hij is een van de minder ervaren muzikanten en moet zich goed concentreren. Hij begon acht jaar geleden met spelen. Na een burn-out, vertelt hij na de repetitie „Mijn therapeut zei: ‘Rein, jij bent altijd bezig. Knutselen, clubjes, lesgeven. Wat doe je eigenlijk voor jezelf?’ Nou en toen werd het dus pijnlijk stil.” Die dag stopt Rein op weg naar huis bij een muziekwinkel om een gitaar te kopen. Een basgitaar, dat leek hem het handigst vanwege zijn korte vingers. Spelenderwijs kreeg hij zijn zelfvertrouwen terug. Zijn grootste overwinning is ‘Message in a bottle’ van The Police. „Een baspartij van hier tot ginder.”

De groep neemt afscheid. Na de Kerstdagen zullen ze verder repeteren. Jeroen is tevreden, „de lat ligt best hoog”. Inmiddels zijn ze bezig met het opzetten van rockscholen in Heerhugowaard, Utrecht en Maastricht, vertelt Judith. Voor Heerhugowaard is er zelfs al een wachtlijst. Het liefst zouden ze het groter aanpakken, op landelijk niveau of via een soort opleidingsinstituut. Maar daarvoor is geld nodig. „Ik wil niet zeggen dat we het nu doen voor een scheet en drie knikkers, maar daar komt het eigenlijk wel op neer.”

Jeroen zucht. „Soms denk ik: wat zitten we hier nou te rommelen in de marge? We willen met z’n allen dat ouderen langer thuis blijven wonen, maar vergeten erbij te bedenken dat ze sociale behoeften hebben.” Een probleem is volgens hem dat senioren vaak worden weggezet als kwijlende bejaarden met rollators. Onterecht. „Ze nodigen elkaar uit op feestjes, zitten samen in een Whatsappgroep, ze zijn hartstikke actief.” Een van de zangeressen ontmoette via de Rockschool zelfs haar nieuwe vlam, vertelt Judith. „Die kwam op een gegeven moment naar me toe en zei: ‘Judith, wat denk je, ik ben weer naar spannend ondergoed aan het kijken.’ Of een oudere dame die een beetje truttig binnenkwam en eindigde in een leren broek op het podium van Paradiso. Dat is toch supertof?”