Verkoop 6.000 studentenwoningen

Vestia verkoopt al haar studentenwoningen aan Woonstad. Het gaat om een van de grootste vastgoedtransacties in Nederland.

In de verkoop zitten monumentale studentenpanden, zoals de GEB-toren en De hoge Wiek.
In de verkoop zitten monumentale studentenpanden, zoals de GEB-toren en De hoge Wiek. Beeld Studio NRC

Een paar duizend studenten en jongeren in Rotterdam gaan van huisbaas wisselen. Het is een uitvloeisel van een van de grootste financiële schandalen ter wereld: de Vestia-affaire met een schadepost van zeker 2,7 miljard euro.

Om financieel gezond te worden verkoopt woningcorporatie Vestia alle 7.000 verhuureenheden van studentenhuisvester Stadswonen aan Woonstad Rotterdam. Afgelopen herfst maakten de corporaties al een principeafspraak, vanochtend zouden ze hun handtekeningen zetten. ‘Vestia Rotterdam Stadswonen’ gaat ‘Stadswonen Rotterdam’ heten.

Het gaat om een van de grotere vastgoedtransacties in Nederland: 6.000 kamers, studio’s en appartementen, verdeeld over 24 grote studenten- en jongerencomplexen, oude herenhuizen en ‘gewone’ huizen. Ook worden er 1.000 bedrijfsruimten en parkeerplekken verkocht. „Het gaat om 30 procent van de studentenwoningen in Rotterdam”, zegt Maria Molenaar, bestuursvoorzitter van Woonstad. „De rest is particuliere verhuur.”

Over de verkoopprijs willen beide partijen niets zeggen, behalve dat die „marktconform” is. Vestia verkocht medio vorig jaar circa 5.500 woningen aan de Duitse vastgoedbelegger Patrizia voor 577 miljoen euro. De verkoopprijs van Stadswonen ligt een stuk lager, omdat het niet om huizen maar om veel kamers gaat.

Vestia, gevestigd in het monumentale ‘expogebouw’ aan het Kruisplein, ging in 2012 bijna failliet door miljardenspeculatie met derivaten. Kasbeheerder Marcel de V. en tussenpersoon Arjan G. bleken met fraude 20 miljoen te hebben verdiend. Om alle schulden af te lossen en weer te kunnen investeren, wil Vestia tot 2022 ruim 32.000 van de 96.000 verhuureenheden verkopen.

De verkoop van Stadswonen aan Woonstad, de zesde corporatie van Nederland met 53.000 woningen, is wat ironisch. Woonstad wilde in 2011 al fuseren met de studentenhuisvester, maar werd toen afgetroefd door Erik Staal, de oud-directeur van Vestia. De toenmalige directeur van Woonstad was Arjan Schakenbos, die is Staal weer opgevolgd als bestuursvoorzitter van Vestia.

En Maria Molenaar volgde Schakenbos weer op bij Woonstad in 2011. Ze herinnert zich hoe ze destijds bij Vestia op werkbezoek ging en iedereen Staal nog verafgoodde als bestuurder. „Wat een arrogantie”, dacht ze. Een paar maanden later moest ze mee helpen om Vestia overeind te houden als bestuurslid van Aedes, de koepel van woningcorporaties.

Alle lijntjes zijn kort, maar de verkoop van Stadswonen is „beslist geen vriendjespolitiek”, zegt Molenaar. „Het is gewoon een zakelijke deal. Het rendement op de studentenwoningen is sociaal: niet interessant voor beleggers. Maar het interim-bestuur van Vestia wilde er aanvankelijk wel zoveel mogelijk geld voor hebben. Hoezo? Het vastgoed gaat ván de sociale sector náár de sociale sector. Er waren een paar corporaties geïnteresseerd. We hebben afgewacht of dat wat werd. Toen dat niet zo was, zijn we eens met elkaar gaan praten.”

De aankoop van Stadswonen sluit goed aan op de bestaande portefeuille van Woonstad, zegt Molenaar. De woningcorporatie heeft een gevarieerde woningvoorraad, in oude arbeiderswijken zoals Bloemhof en Hillesluis tot ‘topwijken’ als Kralingen. De huurders zijn vooral gezinnen en ouderen. Woonstad kan zich nu meer op studenten en jongeren richten.

De studentenwoningen liggen verder rond de ‘kennisas’ die Stadswonen heeft bedacht, van het universitaire Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam-West langs hogescholen tot universiteitscomplex Woudestein in het Oosten. „De as ligt heel centraal en dwars door de andere wijken waar we ook zitten. Dat is efficiënt.”

Woonstad heeft de ambitie om meer hoogopgeleide jongeren aan Rotterdam te binden – in navolging van vele initiatieven in Rotterdam. Molenaar: „Wij zijn de enige ‘stadscorporatie’ met alleen woningen in Rotterdam. We hebben ook vrije huurwoningen en we bouwen koopwoningen voor de middenklasse. We hebben de infrastructuur om jongeren door te laten stromen, om ze een wooncarrière in de stad te laten maken.”

Voor Vestia betekent de transactie een sneller herstel. Van de beoogde 32.000 woningen die verkocht moeten worden, zijn er tegen de 20.000 verkocht. Schakenbos: „Het is rap gegaan. Maar we zijn er nog niet.”

Vestia heeft circa 6 miljard euro aan leningen, die flink teruggebracht moeten worden. Tot 2017 kan de corporatie nog bijna 600 miljoen euro aflossen, maar ruim de helft van de leningen loopt langer dan veertig jaar. Vroegtijdig aflossen betekent boetes betalen en leningen herstructureren tegen de huidige lage rente is duur. Schakenbos: „Als aflossen even niet gaat, dan stoppen we met verkopen en investeren we meer in onze bestaande woningvoorraad. We hebben alweer een investeringspotje van 75 miljoen per jaar. Dat is mooi.”