SMS Waarschuwing! Laat je testen op een soa!

Nieuwe service: huisartsen bieden een website en gaan sms’jes sturen naar mensen die besmet kunnen zijn met een geslachtsziekte.

foto thinkstock

Een sms’je. „Waarschuwing! Laat je testen op een seksueel overdraagbare aandoening. Een ex-bedpartner heeft er ook één.”

Dit is Partnerwaarschuwing.nl. Rianna (18), stuurde haar ex een waarschuwing via de site. Ze schrijft op de site: „Ik was te boos om hem te bellen of te sms’en, maar ik vond wel dat-ie het moest weten. Daarom heb ik hem via partnerwaarschuwing.nl gewaarschuwd, anoniem. Ik was er helemaal klaar mee en anders krijg je weer een reactie en daar had ik geen zin in.”

Sinds 1 januari zijn minder mensen welkom op de soa-poli’s van de GGD’s, vanwege bezuinigingen van het ministerie van Volksgezondheid. Alleen zogenoemde hoogrisicogroepen, zoals prostituees, jongeren onder de 25 jaar of homoseksuele mannen, mogen zich er nog gratis laten testen.

Het betekent dat huisartsen meer ‘soa-verdachten’ in hun praktijk zullen zien. Óf patiënten nemen hun toevlucht tot goedkope thuistests, en dat is reden voor zorg bij het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en Soa Aids Nederland. Minister Schippers (VVD, Volksgezondheid) schreef vorig jaar al aan de Kamer dat dit een „potentieel risico” is, en stelt dat er een kans is op foutieve uitslagen van thuistests. Jaarlijks wordt een soa vastgesteld bij ongeveer 15 procent van de bezoekers van de soa-poli’s – vooral chlamydia. Hiv wordt ieder jaar bij circa duizend mensen ontdekt.

Soa-tests bij de huisarts zijn, in tegenstelling tot die bij de GGD, niet gratis. Voor een chlamydiatest gaat al snel ruim veertig euro van het eigen risico af; een combinatietest voor het opsporen van verschillende soa’s kan tot honderd euro kosten. Dat is online wel anders. Een chlamydiatest krijg je al thuisgestuurd voor iets meer dan 15 euro – „Discreet verzonden. Voor 21.30 uur besteld? Morgen in huis!” En: „Thuis testen is eenvoudig. De uitslag heeft u al binnen 15 minuten!”

Jan van Bergen, voorzitter van de NHG-expertgroep seksuele gezondheid en programmaleider bij Soa Aids Nederland: „Soms zijn die tests goed, maar vaak is de effectiviteit niet bewezen.” Daar komt nog bij dat patiënten volgens Van Bergen, ook huisarts, vaak niet weten welke test ze op welk moment moeten kiezen. Onlangs nog kreeg Van Bergen een man in zijn praktijk die een dag eerder bij een prostituee was geweest. Tijdens de seks was het condoom afgegleden. Van Bergen: „Die man wilde direct een hiv-test laten doen. Verstandig, maar één dag na de mogelijke besmetting is hiv nog helemaal niet detecteerbaar.”

De GGD in Amsterdam speelt op deze ontwikkeling in met een proef voor een thuistest waarmee hiv geconstateerd kan worden. Soa Aids Nederland ontwikkelt een ‘thuistestwijzer’, waarin wordt vermeld op welk tijdstip de patiënt welke test moet laten doen.

Tegelijkertijd vinden huisartsen zelf nieuwe vormen van service die het aantrekkelijker maken de tests te laten uitvoeren in de huisartsenpraktijk. In grote steden hebben veel huisartsen al speciale soa-spreekuren. Testuitslagen kunnen in sommige praktijken al verzonden worden via mail en sms, of online worden ingezien.

En nu gaat de huisarts ook helpen (ex-) bedpartners in te lichten. De huisarts biedt de mogelijkheid ex-partners anoniem in te lichten, via de website Partnerwaarschuwing.nl. Soa-patiënten krijgen een code om in te voeren op de website. Daarmee kan een bericht, eventueel anoniem, worden verzonden aan iedereen met wie diegene in de zes maanden daarvoor seks heeft gehad. Per sms of mail krijgen zij een waarschuwing; dit is tevens de ‘toegangscode’ tot de soa-polikliniek, want zij lopen een groot risico dat ze een soa hebben.

De website is ontwikkeld door de GGD’s in Rotterdam-Rijnmond en Amsterdam en is succesvol, blijkt uit een evaluatie. Het is de bedoeling dat Partnerwaarschuwing landelijk gebruikt gaat worden. Jan van Bergen: „We willen niet betuttelend zijn, maar het is echt belangrijk partners in te lichten. Zeker als je nog seks met iemand hebt, krijg je anders steeds ‘pingponginfecties’ en zit je elke drie weken weer in de wachtkamer.”