Opinie

Rokers kiezen weloverwogen voor uitgezaaide tumoren en zwarte tanden

Van weinig dingen heeft Ilja Leonard Pfeijffer zoveel verstand als van roken. Ongevraagd geeft hij het kabinet zijn gezaghebbende advies.

Deze week kondigde staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid een verscherping aan van het antirookbeleid. Twee concrete maatregelen springen in het oog. Ik zal ze hier beoordelen op hun effectiviteit. En mijn oordeel is gezaghebbend, want van weinig dingen heb ik meer verstand dan van roken.

Ten eerste wil hij het binnen een jaar verplicht stellen dat ten minste 65 procent van de oppervlakte van pakjes sigaretten en shag in beslag wordt genomen door onsmakelijke foto’s van uitgezaaide tumoren, zwarte tanden en andere ongemakken die met het roken gepaard gaan. Dit is totaal zinloos. Die dreigende teksten met hun zwarte rouwrand hebben ook niet gewerkt. Het effect daarvan is nul. Niemand kijkt ernaar, behalve op vakantie in het buitenland, maar dan uitsluitend uit linguïstische nieuwsgierigheid. Ah, ‘mata’ is ‘kills’ in het Spaans en in het Italiaans is het ‘uccide’.

Elke roker is zich volledig bewust van de gezondheidsrisico’s – zoveel heeft de antirookcampagne van de afgelopen decennia wel bereikt. Hij kiest er doelbewust voor die risico’s te nemen. En dat is zijn goed recht, want hij is baas over zijn eigen longen.

Afgezien van zinloos is de maatregel ook raar en hypocriet. Dan moeten we ook andere schadelijke producten een onaantrekkelijk uiterlijk geven. Ik pleit voor onsmakelijke foto’s van verkeersslachtoffers op auto’s en geamputeerde benen van diabetespatiënten op pakken suiker.

Ten tweede wordt het gebruik van de elektronische sigaret ingeperkt. Hier gaat het om de argumentatie. De reden van de inperking is dat eraan wordt getwijfeld of ze wel kunnen worden beschouwd als een onschuldig alternatief voor echte sigaretten. Er zit tenslotte wel nicotine in.

Dit is de verkeerde reden. Geen enkele roker gebruikt een elektronische sigaret omdat hij denkt dat die gezonder zou zijn dan een echte. Integendeel. Hij wil dat dat ding net zo schadelijk is. Hij wil gewoon zijn shot nicotine. En dat is, wederom, zijn goed recht.

De enige reden waarom hij een elektronische sigaret verkiest boven een echte, is dat het ding alleen waterdamp afgeeft aan de omgeving, dat meeroken daarom onschadelijk is en dat hij daarmee het recht heeft te roken op plekken waar dat anders niet zou mogen. De enige geldige reden om het gebruik van de elektronische sigaret in te perken zou een goed onderbouwde wetenschappelijke studie zijn die aantoont dat die waterdamp schadelijk is voor omstanders.

Het kabinet moet de meerokers beschermen en niet de rokers. En elke roker is het daarmee eens.

Verder zal het wel loslopen met die elektronische sigaretten. In Italië kwamen ze twee jaar geleden enorm in de mode, nu zie je ze nauwelijks nog. De speciale winkeltjes zijn inmiddels ook allemaal weer verdwenen. Dat ze in Nederland nu steeds populairder worden, wil alleen maar zeggen dat Nederland twee jaar achterloopt op Italië.