Nu maar hopen dat het ook echt werkt

De ECB gaat in Europa veel geld uitgeven. Dan besteden mensen meer en dat is goed voor de economie. In theorie.

De Europese Centrale Bank (ECB) gaat elke maand voor 60 miljard aan staatsobligaties opkopen bij banken om de economie en de inflatie in de eurozone te stimuleren. Dat maakte ECB-president Mario Draghi gisteren bekend. Het opkoopprogramma begint in maart en loopt minimaal negentien maanden, in elk geval tot september 2016. Door elke maand 60 miljard euro uit te geven gaat het om een totaalbedrag van 1.140 miljard euro.

Met deze omstreden stap wil de ECB ervoor zorgen dat er meer geld voorhanden komt in de eurolanden. Banken krijgen door de verkoop van obligaties meer geld in kas. Als zij dit uitlenen aan burgers en bedrijven kunnen zij hun bestedingen opvoeren, waardoor de economische groei een duw in de rug kan krijgen. Op die manier zou ook de inflatie, de mate waarin prijzen stijgen, weer kunnen toenemen.

Nederland en Duitsland in verzet

En een prijsstijging is nodig ook, want in de eurozone is momenteel sprake van deflatie, met zeer nadelige gevolgen. Zo worden schulden moeilijker af te betalen. En mensen stellen hun consumptie uit omdat straks alles goedkoper is.

Het komt niet vaak voor dat centrale banken, die normaal juist inflatie willen tegengaan, juist een hogere inflatie nastreven. Maar dat is nu wel het geval. Inflatie is op dit moment een wenselijke ontwikkeling. En het in omloop brengen van meer geld helpt daar in theorie bij.

Vooral in Duitsland en Nederland stuitte de stap, waarop de ECB de afgelopen maanden al duidelijk hintte, op veel verzet. De Noord-Europese landen vrezen dat hun zuidelijke buren stoppen met hervormingen, omdat hun begrotingen sterk verbeteren vanwege minder rentelasten. Ook is niet zeker dat het opkoopprogramma het juiste effect sorteert. Want het plan blijft een theorie. In de VS en Japan heeft een soortgelijke ingreep de inflatie wellicht iets opgestuwd, maar niet veel. In het Verenigd Koninkrijk is het effect wat groter, maar daar was het opkoopprogramma zo’n drie- tot zesmaal omvangrijker dan wat de ECB van plan is.

Daarom heeft Draghi zoals verwacht één flinke concessie gedaan aan vooral deze twee landen. Er komt vrijwel geen gezamenlijk gedragen risico voor eventuele verliezen op de gekochte staatsobligaties. Voor 80 procent van het totaalbedrag moet de nationale banken hun eigen staatsobligaties kopen en dus ook zelf het risico dragen.

Draghi zegt dat de aankopen van de ECB doorgaan tot een „inflatiepad” wordt bereikt dat consistent is met het officiële doel: een inflatie van 2 procent of iets minder. NRC