Is Argentijnse president dader of slachtoffer in moordcomplot?

over dood Alberto Nisman

Was het dan toch moord? De dood van Argentijnse openbaar aanklager wordt steeds vreemder. Wie gaf opdracht?

Een betoger vraagt gerechtigheid.
Een betoger vraagt gerechtigheid. Foto AFP

Eerst zei president Cristina Kirchner dat het zelfmoord was. Even later zette ze daar een vraagteken achter. Nu zegt ze dat speciaal aanklager Nisman zondag is vermoord om haar en haar regering in diskrediet te brengen. Een nieuwe wending in de zaak van een verdachte dood in een appartement in Buenos Aires.

1 Complottheorie: de regering liet Nisman vermoorden

Tegenstanders van de regering wisten direct wie schuld heeft aan Alberto Nismans dood: president Kirchner zelf. Nisman zou maandag tegenover het Argentijnse congres zware beschuldigingen gaan uiten tegen Kirchner en haar minister van Buitenlandse Zaken, Héctor Timerman.

Nisman gaf vorige week al een inkijkje: Kirchner en Timerman zouden de Iraanse verdachten beschermen van de bomaanslag op een joods gemeenschapshuis in 1994. Bij de zwaarste terroristische aanslag uit de Argentijnse geschiedenis vielen 85 doden en ruim 200 gewonden.

Zondag werd Nisman dood aangetroffen op zijn badkamervloer met een schotwond in zijn rechterslaap. Een pistool en een lege kogelhuls naast hem, de deur aan de binnenkant op slot. Een andere ingang was open, zo bleek later. Op Nismans handen zijn geen kruitsporen aangetroffen.

Nisman speurde al een decennium naar de daders van de aanslag. Zijn onderzoek wees in de richting van de Libanese beweging Hezbollah, die de aanslag zou hebben uitgevoerd, en Iraanse ambtenaren, die daartoe opdracht zouden hebben gegeven. In 2007 vaardige Interpol arrestatiebevelen uit tegen vijf Iraniërs en een Hezbollah-leider.

Ook Kirchner dook op in zijn onderzoek. Nisman verzamelde honderden uren telefoontaps waaruit zou blijken dat de president die arrestatiebevelen wilde laten verdwijnen. Dat zou de weg vrijmaken voor de uitruil van Argentijns graan en Iraanse olie.

Het 298 pagina’s tellende dossier dat Nisman opbouwde werd dinsdagavond vrijgegeven door een Argentijnse rechter. De afgetapte gesprekken tussen Argentijnse en Iraanse regeringsfunctionarissen geven inderdaad het beeld dat de landen al jaren in het geheim onderhandelen.

In 2013 zegt Luis D’Elía, een Argentijnse vakbondsleider, over de telefoon dat hij orders heeft van de ‘vrouwelijke baas’ – een verwijzing naar Kirchner. Ook zegt hij dat een Argentijnse minister geïnteresseerd is in het uitwisselen van graan en rundvlees voor wat „zij geven”: de Iraniërs.

Aanhangers van deze theorie vrezen dat er geen echt onafhankelijk onderzoek zal plaatsvinden naar de toedracht van Nismans dood. Maandagavond gingen duizenden woedende burgers de straat op. Het is nu aan de Argentijnse instituties om te bewijzen hoe onafhankelijk ze zijn.

2 Complottheorie: tegenstanders van Kirchner doodden Nisman

Dat zegt president Kirchner sinds gisteren. Ze publiceerde een lange brief waarin ze schrijft dat Nisman valse informatie kreeg, opdat hij haar regering zou beschuldigen. De volgende stap: hem vermoorden om zo de verdenking op Kirchner te laden.

Volgens Kirchners kabinetschef Jorge Capitanich bevat het dossier van Nisman ‘geen ondersteunend bewijs’. Een van de medewerkers van de veiligheidsdienst die Nisman opvoert, zou daar niet werkzaam zijn, aldus Capitanich. Aníbal Fernández, regeringssecretaris, zegt er zelfs van overtuigd te zijn dat de aanklacht niet door Nisman is geschreven.

„Ze gebruikten hem toen hij nog leefde en hadden hem vervolgens dood nodig”, aldus de president in haar brief. „Het echte complot tegen de regering was de dood van de aanklager nadat hij de president beschuldigde.” Wie ‘ze’ zijn, laat Kirchner in het midden.