Koning Abdullah van Saoedi-Arabië overleden

De Saudische koning Abdullah bin Abdulaziz is vrijdag op 90-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Saudische staatstelevisie bekendgemaakt. De vorst werd enkele weken geleden in het ziekenhuis opgenomen met een longinfectie.

Koning Abdullah in 2007 tijdens een bezoek aan Londen.
Koning Abdullah in 2007 tijdens een bezoek aan Londen. Foto ANP/EPA/Andy Rain

De Saoedische koning Abdullah is vrijdag op 90-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Saoedische staatstelevisie bekendgemaakt. De vorst werd enkele weken geleden in het ziekenhuis opgenomen met een longinfectie.

Abdullah wordt opgevolgd door zijn jongere halfbroer Salman. De 79-jarige prins nam al een tijdlang de taken van de koning waar. Hij is net als Abdullah een van de circa 38 zoons van koning Ibn Saud, de stichter van Saoedi-Arabië (wiki).

Vrouwen

Koning Abdullah regeerde sinds 2005 als absoluut vorst over de oliestaat. Daarvoor was hij al tien jaar de facto heerser van het land, omdat de zittende koning door een herseninfarct zijn ambt niet meer kon uitoefenen.

De vorst was op het moment van zijn overlijden getrouwd met vier vrouwen. Hij had daarnaast minstens 25 vrouwen verstoten. Hij laat meer dan dertig kinderen achter.

Conservatief

Abdullah zette zich in voor nauwere samenwerking met andere Arabische staten. De vorst onderhield ook goede banden met de Verenigde Staten. De twee landen werkten samen op economisch vlak en in de strijd tegen Al Qaeda. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry liet in een eerste reactie weten dat “de VS een vriend heeft verloren”.

Ook in de strijd tegen het shi’itische Iran werkten de twee landen samen, al gingen de VS volgens de sunnitische Abdullah niet ver genoeg in de sancties tegen het land. In 2008 zou hij zelf hebben gepleit voor een militaire invasie.

Conservatief én ‘voorzichtig’ hervormer

Abdullah was conservatief en vroom. In het ultraconservatieve Saoedie-Arabië stond hij echter ook bekend als een voorzichtige hervormer. Hij stond mondjesmaat onderwijs toe voor vrouwen. Zo opende hij een universiteit waar zowel mannen als vrouwen in één klas lessen mochten volgen.

De vraag is nu wat opvolger Salman voor koers gaat varen. Salman werd in juni 2012 aangewezen als kroonprins, toen zijn voorganger Nayad was overleden. NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants schreef destijds over het verschil met Abdullah:

“Salman houdt er conservatievere denkbeelden op na, maar is minder extreem en berucht dan zijn voorganger Nayef. Salman zit in die zin tussen Abdullah en Nayef in.”

Anti-opstand

De koning voerde in het Midden-Oosten stevige oppositie tegen de “Arabische Lente” en de daaropvolgende bewegingen om Arabische landen democratischer te krijgen. Zo steunde hij de militaire coup in Egypte en stuurde hij in 2011 troepen aan de koning van Bahrein om daar de shi’itische opstand voor meer rechten neer te slaan.

Oppositie in eigen land wordt ook de kop ingedrukt, zeker sinds de Arabische Lente. Persorganisatie Freedom House bestempelt Saoedi-Arabië (een bondgenoot van het Westen) als een van de meest repressieve landen ter wereld. Wereldwijd ontstond ophef over de straf voor blogger Raif Badawi: 1000 stokslagen, tien jaar gevangenisstraf, een reisverbod en een geldboete. Het eerste deel van de stokslagen heeft Badawi inmiddels gekregen. Vanwege de verwondingen werd het tweede deel vorige week uitgesteld.

Lees ook op NRC.nl: VS: we zijn een vriend kwijt, de wereld een eerwaardig leider. Naar aanleiding van de straf voor blogger Raif Badawi schreef Carolien Roelants over de ‘schijnheiligheid’ (€) van het Westen ten opzichte van Saoedie-Arabië.