Foto met hitlersnorretje is een affaire te veel voor Pegida-chef

Lutz Bachmann, voorman van Pegida, stapt op na wat hij „een geintje” noemt: op een foto staat hij afgebeeld als Hitler.

Pegida-voorman Lutz Bachmann vorige week in Dresden; Bachmannn liet zich twee jaar geleden afbeelden alsAdolf Hitler, wat gisteren tot zijn vertrek leidde.
Pegida-voorman Lutz Bachmann vorige week in Dresden; Bachmannn liet zich twee jaar geleden afbeelden alsAdolf Hitler, wat gisteren tot zijn vertrek leidde. Foto’s Reuters en Facebook

Hij was tot gisteren het gezicht van de anti-islambeweging Pegida, oftewel Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes, in de Oost-Duitse stad Dresden. De beweging die de afgelopen maanden wekelijks tienduizenden ontevreden burgers mobiliseerde. Maar nu is Lutz Bachmann (41) afgetreden als voorzitter van zijn vereniging. Er was een foto opgedoken waarop het gezicht van Bachmann te zien was met hitlersnorretje, wilde blik en strakke scheiding. Het satirische tijdschrift Titanic, dat in zijn jongste editie een pastiche van een brief van Bachmann publiceerde ondertekend met het nazistische „Heil Hitler! en een fijne dag verder”, stak bleek af bij de realiteit.

Bachmann verweerde zich in boulevardkrant Bild: de foto was een geintje geweest op Facebook twee jaar geleden bij verschijning van de Hitler-satire Er ist wieder da, van Timur Vermes. Maar uit zijn gehackte Facebookpagina zou ook blijken dat Bachmann buitenlanders classificeerde als „ongedierte” en „smeerlappen”. Dit alles in schrille tegenspraak tot Bachmanns bezwering tijdens zijn toespraken dat Pegida totaal niet vijandig staat tegenover buitenlanders.

Bachmann, die overigens wel het talent bezit een aanzienlijke menigte via een vaak slechte geluidsinstallatie aan de kook te krijgen, verloor gisteren de steun van zijn medebestuursleden. Het Openbaar Ministerie in Dresden maakte gisteren bovendien bekend dat tegen Bachmann een onderzoek wegens opruiing en belediging van een volksdeel wordt ingesteld.

Aan de korte carrière van Bachmann als publieke figuur lijkt hiermee nu een einde gekomen. Zeker is dat niet: toen enkele weken geleden bekend werd dat hij beschikt over een flink strafblad wegens onder meer geweldpleging, inbraak, diefstal en drugsdelicten had hij zich ook al teruggetrokken. Om een week later weer te verschijnen.

SPD-leider en vicebondskanselier Sigmar Gabriel zei gisteren tegen Bild: „Wie zich in de politiek voordoet als Hitler is of een tamelijke idioot of een nazi. Eenieder moet bij zichzelf nagaan of het verstandig is achter zulke rattenvangers aan te lopen.”

Bachmann, die zestien jaar was toen in 1989 de Muur viel, kan beschouwd worden als een exponent van de zogeheten generatie van Eisenkinder (‘ijzeren kinderen’). De term is ontleend aan het gelijknamige boek uit 2013 van Sabine Rennefanz met als ondertitel ‘De stille woede van de generatie van de Wende’. Gedoeld wordt op de generatie van tieners die hun houvast verloren toen de wereld van de DDR waarin zij waren opgegroeid in 1989 ten onder ging. Bachmann, aanvankelijk opgeleid tot kok, begon in 1992 een reclamebureau, maar kwam vaak in aanraking met justitie. In 2010 nog werd hij tot twee jaar voorwaardelijke gevangenisstraf veroordeeld wegens een drugsdelict.

Voor Pegida hoeft Bachmanns vertrek niet nadelig te zijn: hij past niet in het imago van de goedburgerlijke beweging uit het midden van de samenleving, dat al weken wordt verspreid. Vicevoorzitter Kathrin Oertel (36), een oude schoolvriendin van Bachmann, distantieerde zich gisteren van hem. Het is waarschijnlijk dat zij probeert het nieuwe gezicht te worden van de beweging.

De Süddeutsche Zeitung weerspiegelt vandaag in zijn commentaar een sentiment dat leeft bij gevestigde partijen: Veel mensen voelen zich niet gehoord door de politiek. Een open dialoog met de burgers is nodig. Maar niet als ze een hitlersnor dragen.