Wilden ze nou stiekem een nieuwe burgemeester polsen?

Ophef tijdens een raadsvergadering in Lansingerland, gisteren. Een raadslid suggereerde dat de benoeming van een nieuwe burgemeester niet eerlijk gaat.

Eddy Neeleman van Partij Neeleman stemt als enige niet in met de profielschets voor de nieuwe burgermeester van Lansingerland.
Eddy Neeleman van Partij Neeleman stemt als enige niet in met de profielschets voor de nieuwe burgermeester van Lansingerland. Foto Merlin Daleman

„We moeten geen situatie krijgen zoals met Jos van Rey uit Roermond”, zegt Eddy Neeleman vastberaden in de microfoon van de raadszaal in Lansingerland. „Het verontrust mij zeer dat leden van de vertrouwenscommissie voor de benoeming van de nieuwe burgemeester heimelijk op bezoek zijn gegaan in [de naburige gemeente] Westland. En dat vlak daarna de eisen zijn aangepast zodat de Westlandse burgemeester meer kans maakt om hier de baas te worden.”

Het had een feestelijke avond moeten worden, in het door financiële problemen en affaires geplaagde Lansingerland, een fusiegemeente vlak boven Rotterdam. De commissaris van de koning in Zuid-Holland, CDA’er Jaap Smit, is deze dinsdagavond speciaal afgereisd naar het splinternieuwe gemeentehuis om daar met de gemeenteraad de ‘profielschets benoeming burgemeester’ vast te stellen.

Dat is een – doorgaans ceremoniële – eerste stap op weg naar de benoeming van een nieuwe burgemeester. Maar vanaf het moment dat Eddy Neeleman de naam van Jos van Rey laat vallen, is de sfeer grimmig. De raadsleden weten allemaal dat de Limburgse VVD’er even verderop in de Rotterdamse rechtbank in een eerste regiezitting is verwikkeld, onder meer vanwege verdenkingen over het lekken van geheime informatie bij burgemeestersbenoemingen.

En dus sissen de wethouders en trommelen de raadsleden op de tafels, om hun afkeur van de ‘wilde beschuldigingen’ van Neeleman kenbaar te maken. „Ik hoor het aan, en u zegt nogal wat”, reageert de commissaris van de koning gepikeerd. „De profielschets is naar niemand toegeschreven. Ik heb geen reden te twijfelen aan de zuiverheid.”

De avond was gezellig begonnen, met een berg soesjes die de voorman van de Lijst Neeleman ter ere van zijn 49ste verjaardag had meegebracht. Zijn collega’s noemen hem het enfant terrible van de Lansingerlandse politiek – Eddy Neeleman, die samen met onder meer zijn zus Elly de kleinste partij in de gemeenteraad vormt, en die vanavond onverwacht een boekje opendoet over het kwetsbare proces van de burgemeestersbenoeming.

„Een nieuwe burgemeester moet de vele geheime contracten openbreken die er in onze gemeente liggen met bouwers”, vervolgt Neeleman. „Hij moet alles openbaar maken, en zich niet laten opzuigen door partijen die bij de projectontwikkelaar thuis hun vergaderingen beleggen. Ik vind het mijn plicht om hier in het openbaar te zeggen dat het niet zuiver is gegaan in de vertrouwenscommissie.”

Neeleman denkt dat de vertrouwenscommissie stiekem Sjaak van der Tak benaderde om de nieuwe burgemeester te worden. Van der Tak, CDA-prominent, oud-wethouder in Rotterdam en momenteel burgemeester van het nabijgelegen Westland. Uit diverse vertrouwelijke mails blijkt dat drie leden van de vertrouwenscommissie op zijn minst op het punt stonden om af te reizen naar het Westland. Ook bestaan er mails vanaf het Westlandse gemeentehuis, waarin staat dat het bezoek inderdaad heeft plaatsgevonden.

Maar een van de gemeenteraadsleden die stiekem naar de buurgemeente zou zijn afgereisd, ontkent dat in de raadszaal met klem. „Wij zijn er niet naar toe gegaan”, zegt Matthijs Ruitenberg, fractievoorzitter van het CDA, stellig. „Er was wel sprake van, maar het bezoek is op het laatste moment afgeblazen. Eddy trekt weer eens alle aandacht naar zich toe.”

Zo zijn de politieke tegenstellingen terug. En dat terwijl de gemeente in de driehoek tussen de dorpen Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs zit te springen om een stevige burgemeester. Door te optimistische inschattingen van de opbrengsten van de duizenden Vinex-woningen die in het gebied zijn gebouwd en gepland, torst Lansingerland een schuld van honderden miljoenen met zich mee, en staat het onder verscherpt toezicht van de provincie.

„Er is tegen de bevolking gezegd: jullie mogen meepraten, maar het lijkt erop dat de lokale politici in plaats daarvan in hun eigen circuit op zoek zijn gegaan naar een nieuwe burgemeester”, zegt bestuurskundige Joost Smits, auteur van een uitgebreid blog en een boek over de lokale politiek in zijn woonplaats. „Maar wij hebben juist iemand nodig die niet uit het bekende kringetje komt en die oplet dat er geen nieuwe overdreven risico’s worden genomen.”

Na afloop is Wouter Hoppenbrouwer, voorzitter van de vertrouwenscommissie en voorman van de grootste lokale partij Leefbaar 3B, vooral teleurgesteld. „Dit had een feestje moeten worden”, zegt hij in een verlaten raadszaal. „Het is een feestje geworden met een zwart randje.”