Vijf dingen die je moet weten over het World Economic Forum

De vlaggen hangen uit tijdens de eerste dag van het World Economic Forum in Davos. De bijeenkomst duurt nog tot zaterdag.
De vlaggen hangen uit tijdens de eerste dag van het World Economic Forum in Davos. De bijeenkomst duurt nog tot zaterdag. Foto EPA / Jean-Christophe Bott

Ruim 2800 kopstukken uit het bedrijfsleven, de politiek en de wetenschap verzamelen zich deze week op een berg in het oosten van Zwitserland. Daar wordt vanaf vandaag het World Economic Forum gehouden, een jaarlijkse bijeenkomst waar wordt gesproken over de grote politieke en economische thema’s van dit moment. Vijf vragen en antwoorden.

1. Wat is dat voor bijeenkomst?

Het World Economic Forum (WEF) is een jaarlijkse conferentie, die sinds 1971 elke winter wordt gehouden in het Zwitserse bergdorpje Davos. In enkele dagen tijd wordt een groot aantal lezingen, dialogen en debatten gehouden in de vele zaaltjes die het dorp rijk is. Elk jaar staat een ander onderwerp centraal. Dit jaar is dat de “nieuwe globale context”.

Hoewel die paraplu elk jaar verschilt, is de strekking van de conferentie elk jaar hetzelfde: de bestuurlijke elite komt bijeen om te spreken over sociale en economische trends en ontwikkelingen die de wereld de komende tijd mogelijk gaan veranderen. Op een positieve dan wel negatieve manier.

Foto EPA / Gian Ehrenzeller

Een week per jaar wordt het skidorp Davos zwaarbewapend, wanneer 2800 kopstukken vanuit de hele wereld langskomen. Foto EPA / Gian Ehrenzeller

2. Wie zijn daar aanwezig?
De gastenlijst van het WEF is een mengelmoes van kopstukken uit allerlei sectoren. Naast de toplieden van grote bedrijven en politici zijn dat onder meer ook wetenschappers en mensen van belangenorganisaties. Plus natuurlijk een flink pak journalisten, die de exclusieve bijeenkomst onder de aandacht van hun lezers en kijkers moeten brengen.

Het is dus een bont gezelschap, dat de komende dagen met de voeten in de Zwitserse sneeuw staat: van de Franse president François Hollande tot topman Jack Ma van internetwinkel Ali Baba en van IMF-directeur Christine Lagarde tot romanschrijver Paulo Coelho, allemaal zijn ze aanwezig.

Voor Nederland zijn, naast de kopstukken van grote bedrijven, onder meer enkele politici aanwezig. Naast premier Rutte zijn dat onder meer de ministers Dijsselbloem en Ploumen. Ook koningin Maxima schuift de komende dagen aan in Davos. Benieuwd naar wie allemaal tot het selectie gezelschap behoort? NRC Q maakte er vandaag een overzicht van.

3. Over welke ontwikkelingen wordt gesproken?
Waarover de top van de bestuurlijke elite tijdens het World Economic Forum spreekt, wordt voor een deel pas na afloop duidelijk. De organisatie van de bijeenkomst – die tot en met zaterdag duurt - heeft weliswaar een aantal onderwerpen geformuleerd, maar die lijst is even divers als vaag.

Foto EPA / Jean-Christophe Bott

Vier bankiers en onderzoeker tijdens een discussie in Davos. Foto EPA / Jean-Christophe Bott

Zo staan onder meer de “breder wordende politieke scheidslijnen”, het slinkende vertrouwen in bedrijven en politiek en kwantitatieve versoepeling op het programma. Maar er wordt ook gesproken over thema’s die al enkele jaren op de agenda staan, zoals inkomensongelijkheid, klimaatverandering en technologische veranderingen.

Op welk van die uiteenlopende thema’s de komende dagen het zwaartepunt komt te liggen moet blijken. Dat het tijdens de bijeenkomst in Zwitserland over de politieke spanningen van de afgelopen tijd gaat, lijkt echter vrijwel zeker. Volgens The Guardian wordt dat zelfs het belangrijkste onderwerp van gesprek.

4. Er wordt dus veel gesproken, maar waar leidt dat uiteindelijk toe?
Dat is lang niet altijd duidelijk. Volgens de organisatie zelf is het Forum ook vooral bedoeld om inzichten op te doen en de neuzen van de invloedrijken der aarde dezelfde kant op te krijgen. Toch staan lang niet altijd de grootste bedreigingen op het programma, zo ervoeren onze redacteurs Maarten Schinkel en Juurd Eijsvoogel vorig jaar in Davos (€).

“Wie meent de belangrijkste wereldproblemen te bespreken, staat bloot aan kritiek. Want heeft het World Economic Forum wel altijd de vinger aan de pols van de planeet? Vaak niet: het forum, dat te boek wil staan als een bijeenkomst van visionaire politieke, intellectuele en zakelijke leiders, sprak vaak over de thema’s van morgen zoals die zich vandaag voordeden.”

Een voorbeeld daarvan waren de ontluikende problemen op de Amerikaanse woningmarkt, die uiteindelijk de funderingen legden voor de wereldwijde economische crisis. Tijdens de bijeenkomst van 2007 was econoom Nouriel Roubini naar eigen zeggen de enige die ervoor waarschuwde. Amper anderhalf jaar later ging het mis.

Foto EPA / Laurent Gillieron

Niet alleen belangrijke bestuurders, maar ook de incidentele superster is in Davos aanwezig. Hier rapper Pharell Williams, naast Al Gore. Foto EPA / Laurent Gillieron

5. Waarom dan toch gaan?
Omdat de aanwezigheid van zo veel belangrijke en invloedrijke mensen een uitgelezen kans biedt om te netwerken, de banden aan te halen en dealtjes te sluiten. Dat maakt het WEF vooral een “social event”, zo zegt NRC-redacteur Maarten Schinkel. Een soort Nieuwjaarsborrel waar de bestuurlijke elite vooruitblikt op het komende jaar, maar ook laat zien dat ze nog steeds tot de incrowd behoren. Schinkel schreef daarover:

“Al op het vliegveld van Zürich, in de rij voor de gereserveerde bussen die op en neer rijden naar Davos, heerst doorgaans al de sfeer van een reünie. Oude bekenden begroeten elkaar en pakken de draad op van gesprekken die ze een jaar eerder zijn begonnen in Davos – of in andere trefpunten, waar ook ter wereld, waar de kosmopolitische mens uit de hogere lagen van politiek en economie zijn soortgenoten tegen het lijf loopt.”

Die mogelijkheid maakt het World Economic Forum zeer interessant voor de happy few die de bijeenkomst kunnen betalen. Want goedkoop is een toegangsbewijs zeker niet. Zo moeten de “strategische partners” van het Forum volgens The Independent omgerekend bijna 600.000 euro betalen. In ruil daarvoor mogen ze vijf mensen naar Davos sturen.

Lees bij NRC Q: De belangrijkste mensen ter wereld zitten nu samen in de bergen. Dit zijn ze.