Luc Tuymans veroordeeld voor het naschilderen van een foto

Foto Katrijn van Giel / Schilderij Luc Tuymans

De Belgische schilder Luc Tuymans is gisteren veroordeeld voor plagiaat. Volgens de rechtbank van Antwerpen heeft de wereldberoemde kunstenaar een foto van de Belgische fotografe Katrijn Van Giel nageschilderd.

Tuymans’ schilderij A Belgian Politician (2011) vertoont volgens de rechter te veel overeenkomsten met een persfoto die Van Giel na de verkiezingen maakte van de rechtse populist Jean-Marie Dedecker. De pose, de bijzondere kadrering, de kleuren, maar ook de belichting die het zweet van de politicus accentueert, lijken te zeer op de foto.

De rechter noemde de foto een „oorspronkelijk en origineel werk”. Het afwijkende formaat, materiaal en kleurenpalet van Tuymans’ schilderij veranderden niets aan zijn oordeel: „Het schilderij is niet meer en en niet minder dan een overname van een persfoto.” De rechtbank oordeelde bovendien dat de kunstenaar te kwader trouw had gehandeld aangezien hij vroeger zelf verklaard had dat de foto van Van Giel een sterk beeld was, waar hij niet zoveel aan wilde veranderen.

Tuymans mag het schilderij niet meer reproduceren of tentoonstellen, op straffe van een dwangsom van 500.000 euro. De schilder is tegen de uitspraak in beroep gegaan.

De advocaat van Tuymans betoogde dat de schilder zich door de foto had laten inspireren, maar dat het schilderij een parodie is, waarvoor in het auteursrecht een uitzondering wordt gemaakt. De rechter ging daarin niet mee: „Uit geen enkel element van het schilderij blijkt dat de foto clownesk, geparodieerd of sardonisch is overgenomen.”

Ook andere kunstenaars, zoals Marlene Dumas, Gerhard Richter en Jeff Koons, eigenen zich regelmatig foto’s toe. Tuymans, in een persbericht: „Hoe kan een artiest de wereld in vraag stellen met zijn kunst als hij geen beelden uit die wereld mag gebruiken? Dit vonnis verbiedt een bepaalde vorm van hedendaagse kunst en ontneemt hedendaagse kunstenaars het recht om zich uit te drukken.”