Groeien, innoveren? De Nederlandse ondernemer kijkt wel uit

Beeld iStock

Ambitieus, innovatief, dat is waar je aan denkt bij ‘ondernemer’. Nee dus. In Nederland zijn ze dat juist niet, blijkt uit internationaal onderzoek van het World Economic Forum, waarvan de Nederlandse uitwerking vandaag verschijnt. Ondernemers blijven hier wat betreft ambitieniveau en innovatiekracht achter bij concurrenten uit vergelijkbare landen, volgens hoogleraar Henk Volberda van de Rotterdam School of Management. Hij gaf leiding aan het onderzoek in Nederland.

Ongeveer 8 procent van de Nederlanders is startend zelfstandig ondernemer volgens het onderzoek; en dat is nog boven het gemiddelde, 6,3 procent, van vergelijkbare economieën. Maar als je het uitsplitst naar type ondernemerschap ontstaat er een minder fraai beeld. Veel van de Nederlandse ondernemers zijn namelijk zzp’ers die vaak geen groeiambitie hebben, en meestal niet vernieuwend bezig zijn. En juist van die twee dingen komt economische groei.

Slechter dan Letland

De onderzoekers keken op basis van een representatieve steekproef naar ambitie en innovatie. Een ondernemer telt voor het onderzoek als ambitieus als hij zegt dat hij binnen vijf jaar minstens 20 mensen in dienst wil nemen. Slechts 9 procent van de ondernemers in Nederland heeft die ambitie. Daarmee scoort Nederland slechter dan omringende landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk: daar is dat cijfer 10 procent. Nederlandse ondernemers vallen in het niet bij het meest ambitieuze land, Taiwan (27 procent), en ook ondernemers uit landen als Letland (18 procent) en Ierland (15 procent) scoren beduidend hoger.

En dan de vernieuwingsdrang: een ondernemer is volgens de onderzoekers innovatief als hij een volledig nieuwe soort product of dienst verkoopt. Zo’n 28 procent van de Nederlandse ondernemers doet dit. Daarmee scoort Nederland in de middenmoot; landen als Zwitserland en Denemarken scoren beter, en zelfs Griekenland en Colombia halen hogere percentages.

Niet ambitieus is ook prettig

“Dat is eigenlijk heel vreemd, want Nederland heeft uitzonderlijk goede randvoorwaarden voor innovatief ondernemerschap zoals een uitstekende infrastructuur en een hoogopgeleide bevolking,” zegt Volberda. “Waarschijnlijk spelen politieke en culturele factoren een rol.” Nederland is – nu nog - een land waar je ook zonder al te ambitieuze plannen een prettig leven hebt.

Volberda doet al jaren onderzoek naar ondernemerschap en innovatie in Nederland, en hamerde vaker op het gebrek daaraan. Vooral het kabinet doet het verkeerd:

‘Het huidige kabinet stimuleert ondernemerschap in de vorm van educatie, subsidies en fiscale compensaties. Dit soort generieke stimulering is minder effectief. In plaats van meer ondernemers die nauwelijks groei creëeren, zou het kabinet maximaal moeten inzetten op ondernemers die snel groeien in omzet en personeelsbestand.’

    • Wouter van Noort