Zaak-Van Rey voor de rechter. Om wie/wat gaat die ook alweer?

Jos van Rey.
Jos van Rey. Foto ANP / Marcel van Hoorn

Vandaag moet Jos van Rey voor de rechter verschijnen. De voormalig wethouder en oud-senator staat onder meer terecht voor omkoping, witwassen en het ronselen van stemmen. Om wie/wat gaat de zaak ook alweer? We praten je bij.

Update 9.30 uur: Jos van Rey en Piet van Pol laten beiden verstek gaan op de eerste dag van het corruptieproces, meldt onze redacteur Joep Dohmen vanuit de rechtbank.

Twitter avatar joepdohmen Joep Dohmen Jos van Rey laat verstek gaan op eerste dag van zijn corruptieproces.

Wie is Jos van Rey?
Jos van Rey (1945), of ‘El Rey’, zoals hij in het gelijknamige boek wordt genoemd, komt in 1974 in de gemeenteraad van Roermond. Het is het begin van een lange politieke carrière voor de gewiekste ondernemer en VVD-politicus: Van Rey blijkt een slimme netwerker die spelers uit de zakenwereld samenbrengt met bestuurders. Op die manier krijgt Van Rey voor Roermond veel gedaan, wat leidt tot een grote populariteit bij de lokale bevolking.

Kritiek op Van Rey ketst af op zijn successen. Floreerde Roermond, dat bij zijn aantreden nog 20 procent werklozen telde, niet dankzij hem? Na tientallen jaren in de politiek is Van Rey ‘oppermachtig’, schrijft NRC-redacteur Paul van der Steen over de ‘Macher uit Roermond’ (€):

Na bijna veertig jaar politiek leek niemand Jos van Rey (nu 69) nog wat te kunnen maken. Roermond had een oppermachtige wethouder met uitgebreide bestuurlijke ervaring op gemeentelijk, provinciaal en landelijk niveau. Die combineerde hij met een ongekende dossierkennis en een groot netwerk. Zijn verzekeringsbedrijf en activiteiten in vastgoed hadden hem financieel onafhankelijk gemaakt. Het leek zijn toch al rappe tong nog scherper te maken.

Wat ging er mis?
Maar dan begint het op te vallen dat Van Rey wel erg connected is. Vooral zijn warme band met projectontwikkelaar Piet van Pol is verdacht. Van Rey is van 1979 tot 1982 en van 1998 tot 2012 wethouder van Ruimtelijke Ordening en gaat dus over een aantal grote bouwprojecten in Roermond waar Van Pol bij betrokken is. De waarde ervan loopt in de honderden miljoenen.

Van Rey zou ruim 97.000 euro aan giften hebben aangenomen; van Van Pol, maar ook van een bouwbedrijf en van een beveiligingsbedrijf. Het gaat om donaties (onder meer aan de campagnekas), uitstapjes en ruim twintig vakantiereisjes naar de Côte d’Azur. De bedrijven schonken de giften aan LIBA B.V. - een onderneming op naam van de kinderen van Van Rey. Maar het gaat verder dan dat, schrijven NRC-redacteuren Joep Dohmen en Paul van der Steen:

Daarnaast zou Van Rey 175.000 euro hebben witgewassen, ronselde hij 34 volmachtstemmen voor gemeenteraadsverkiezingen en schond hij volgens justitie zijn ambtsgeheim door informatie te lekken uit de sollicitatieprocedure voor een nieuwe burgemeester.

In oktober 2012 brengt het Openbaar Ministerie (OM) de bevindingen over het informatielek naar buiten, nadat rechercheurs de villa van Van Rey hebben doorzocht. Van Rey is dan nog steeds wethouder in Roermond. De informatie uit de sollicitatieprocedure zou zijn gelekt naar partijcollega’s Ricardo Offermanns en Vincent Zwijnenberg, allebei kandidaten voor het burgemeesterschap. Ook zou Van Rey informatie aan staatssecretaris Fred Teeven van Justitie (VVD) en Tweede Kamerlid Karin Straus (VVD) hebben doorgespeeld. Zij waren dus van het ambtsmisdrijf op de hoogte.

Wat gaat er vandaag in de rechtbank gebeuren?
Vandaag staat Van Rey voor de rechter in Rotterdam. Het is een regiezitting waarbij het inhoudelijk nog niet gaat om de dagvaarding. Wel bespreken de partijen in de rechtbank welke onderzoekshandelingen mogelijk nog uitgevoerd kunnen worden.

Wie zich ook moet verantwoorden, is projectontwikkelaar Piet van Pol. Hij staat terecht voor het beïnvloeden van Van Rey en voormalig collega-wethouder Tilman Schreurs (VVD), die hij giften en diensten aangeboden heeft. Bij Schreurs gaat het om ruim 15.000 euro. Schreurs, directeur van Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg, ging op kosten van Van Pol naar voetbalwedstrijden en kreeg donaties voor een fanfare en een carnavalsvereniging. Ook hij staat vandaag terecht.

Opmerkelijk: voor de derde keer in ruim vier jaar tijd belandt een VVD-politicus voor de rechter op verdenking van omkoping. Ton Hooijmaijers (gedeputeerde in Noord-Holland, 3 jaar cel, 2012) en wethouder Sjoerd Swane (Maarssen, 2 jaar cel, 2011) gingen Van Rey voor. Als Van Rey schuldig wordt bevonden, krijgt hij maximaal zes jaar celstraf.

Lees ook in NRC Handelsblad: Ongekend: de zaak ‘El Rey’ (€)