Tweedehands e-bookplatform negeert verbod op verkoop

Tom Kabinet, de ‘marktplaats’ voor tweedehands e-books, negeert het verbod dat het Gerechtshof in Amsterdam vanmorgen heeft opgelegd. Volgens directeur Marc Jellema is het niet nodig om de website uit de lucht te halen, omdat Tom Kabinet kan aantonen dat er geen illegale downloads meer verkocht kunnen worden.

Vanmorgen maakte het Gerechtshof bekend dat Tom Kabinet binnen drie dagen moet stoppen, en een dwangsom van 1.000 euro krijgt opgelegd voor elke dag dat de termijn overschreden wordt. Het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) had dit hoger beroep aangespannen nadat het in eerste aanleg niet gelukt was om een verbod af te dwingen.

Tom Kabinet is een elektronisch platform waar particulieren e-books kunnen kopen en verkopen. Het bedrijfje, opgericht door Judith Mariën, ging in juni vorig jaar online. Het NUV, dat 90 procent van de Nederlandse uitgevers vertegenwoordigt, had daar ernstige bezwaren tegen, omdat het doorverkopen van e-books zonder toestemming van uitgever en auteur een inbreuk zou vormen op het auteursrecht. Een e-book kan niet tweedehands zijn, zo is het NUV van mening, al is het maar omdat het niet slijt.

De reden die het Gerechtshof vanmorgen voor het verbod gaf is echter niet het antwoord op de – complexe – vraag of een e-book tweedehands kan zijn. In het beroep heeft het NUV met succes ingebracht dat Tom Kabinet in de praktijk een plaats is geworden waar het mogelijk is om te handelen in illegale downloads. In de rechtszaal illustreerde de advocaat van het NUV met een filmpje hoe dit met enkele muisklikken te doen is. Volgens het Hof worden illegale e-books „in niet te verwaarlozen mate” verhandeld op Tom Kabinet.

Het Hof wees het door NUV geëiste verbod „in beperkte mate toe”. Het gaf Tom Kabinet ook ruimte om alsnog door te gaan: als de website erin slaagt voldoende maatregelen te nemen om handel in illegale e-books te voorkomen, mag het bedrijf aan de rechter vragen of het verbod kan worden opgeheven. Over de grotere vraag of een e-book tweedehands kan zijn, is vandaag dus geen uitspraak gedaan.

Directeur Jellema vindt een nieuwe gang naar de voorzieningenrechter overbodig. Hij zegt dat Tom Kabinet binnen 72 uur de vereiste maatregelen kan treffen. „We zorgen ervoor dat er geen enkel boek meer kan worden geaccepteerd zonder elektronisch watermerk, en we controleren alle aangeboden titles bij de titelbank van CB.” CB (voorheen Centraal Boekhuis) houdt de in Nederland gedistribueerde titels van e-books bij. De controle moet voorkomen dat titels waarvan nooit een officiële e-bookversie is uitgebracht, via illegale kopieën alsnog elektronisch gaat circuleren.

Martijn David, secretaris van het NUV, is „nogal verbaasd” over het besluit van Tom Kabinet om het verbod te negeren. „Ze hadden deze maatregelen al honderd keer kunnen treffen”, zegt hij. „Dit is de zoveelste keer dat ze zeggen dat ze het gaan regelen. Hoeveel leugens kun je verspreiden? De uitspraak van het hof is helder.”