RWE stelt met truc verkoop veilig

RWE verkoopt olie- en gastak aan Russische oligarch Fridman.

Een RWE-platform in de Noordzee.
Een RWE-platform in de Noordzee.

Het duurde even maar de juristen hebben het gaatje gevonden waardoor de verkoop van de olie- en gastak van het Duitse energiebedrijf RWE aan de Russische oligarch Fridman toch mogelijk lijkt te worden.

Eind vorige week maakte RWE bekend dat de verkoop van RWE DEA, zoals het exploratie- en productiebedrijf van de Duitse energiereus heet, aan Fridman begin maart kan worden afgerond. De Britse regering zou niet langer dwarsliggen.

Met de overname door het in Luxemburg gevestigde investeringsfonds LetterOne van Fridman, is een bedrag gemoeid van 5 miljard euro, wat RWE hard nodig heeft. Het Duitse bedrijf, onder andere moeder van Essent in Nederland, heeft recentelijk miljarden moeten afboeken en voor het eerst in haar bestaan verliezen moeten melden.

Net als andere grote internationale energiebedrijven ondervindt het bedrijf grote concurrentie van lokaal opgewekte duurzame energie uit windmolens en zonnepanelen. Traditionele elektriciteitscentrales draaien op een laag pitje of staan helemaal uit. RWE (omzet 50,8 miljard euro) torst een schuldenlast van 30 miljard euro mee. Topman Peter Terium wil de opbrengst van de verkoop van DEA gebruiken „om de financiële positie van RWE te verbeteren”.

In het verhaal rond de verkoop van van de olie- en gastak van RWE komen verschillende aspecten van de huidige energiemarkt samen: noodlijdende traditionele energiebedrijven die moeten desinvesteren; rijke Russische oligarchen die hun geld buiten Rusland willen investeren. Maar ook het effect van (mogelijke) sancties die Europa tegen Rusland oplegt als straf voor de annexatie van de Krim en de inmenging in Oekraïne.

De Rus Michaïl Fridman staat niet op de zwarte lijst van Russische zakenlieden waarmee Europa geen zaken meer wil doen, maar de Britse autoriteiten noch Fridman zelf zijn er zeker van dat dat zo blijft. De vrees bestaat dat Fridman die in 2013 zijn belang in TNK-BP voor tientallen miljarden euro aan Rosneft verkocht, in een volgende sanctieronde alsnog op de zwarte lijst zou kunnen belanden.

Fridman behoort binnen de ondoorzichtige Russische machtsverhoudingen niet direct tot de intimi van president Poetin. Maar de topman van Rosneft, Igor Setsjin aan wie Fridman zijn belang in TNK-BP verkocht, behoort daar wel toe en staat op de Amerikaanse zwarte lijst. Het is daarom niet denkbeeldig dat Fridman alsnog op de zwarte lijst belandt als de spanningen tussen Oost en West verder oplopen. En dan zouden de door de Rus verworven activiteiten van DEA in de Noordzee daar ook onder kunnen vallen.

DEA, de olie- en gastak van RWE heeft een omzet van ruim 2 miljard euro en een jaarwinst van rond de 500 miljoen euro. Het bedrijf heeft concessies in Noord-Afrika maar ook op de Noordzee, voor de kust van Noorwegen en Groot-Brittannië.

De Duitse regering gaf vorige zomer haar goedkeuring aan de verkoop van DEA aan LetterOne van Fridman, maar de Britse regering ging een paar maanden later dwarsliggen. Werkgelegenheid op het Britse deel van de Noordzee zou in gevaar kunnen komen als LetterOne doelwit zou worden van sancties.

Het zou niet de eerste keer zijn dat de winning op de Noordzee onbedoeld geraakt zou worden. Na de afkondiging van sancties tegen Teheran in 2010 moesten de activiteiten op het Rhum gasveld worden stilgelegd, omdat BP daar samen met een Iraanse partner opereerde.

Om herhaling van dat scenario te voorkomen zijn RWE en LetterOne nu overeengekomen om bij de verkoop van het totale DEA-pakket de belangen op de Noordzee onder te brengen in een aparte, Nederlandse bv, zo meldt Financial Times.

RWE verplicht zich om het Noordzee-deel van LetterOne terug te kopen als dat binnen een jaar na verkoop toch op een of andere manier onder de sancties zou komen te vallen.

De Nederlander Peter Terium die leiding geeft aan het Duitse RWE is opgetogen over de constructie die de juristen hebben bedacht. Hij noemt de DEA-deal „een cruciale stap in onze strategie om onze financiële positie te verbeteren”. Michaïl Fridman omschrijft de aanstaande overname als „een strategische transactie en een bruggenhoofd naar verdere groei in de sector”.

Het investeringsfonds heeft namelijk nog een heleboel meer geld te besteden. Fridman en een aantal partners hebben TNK-BP in 2013 verkocht aan Rosneft voor omgerekend ongeveer 45 miljard euro.

Een groot deel daarvan is in LetterOne gestoken – ongeveer 25 miljard euro – dat afgezien van olie en gas ook de investeringen van Fridman in het eveneens in Amsterdam geregistreerde telecombedrijfj VimpelCom en de grootste Turkse mobiele telefoonmaatschappij TCELL omvat.