Russische artiesten wilden Lenin tot leven wekken met wijwater

Twee performancekunstenaars zijn gisteren opgepakt omdat ze wijwater gooiden tegen het mausoleum van voormalig Sovjetleider Vladimir Lenin. Zij kwamen in opstand tegen een terugkeer van de Sovjetideologie in het huidige Rusland.

Lenin opgebaard in Moskou
Lenin opgebaard in Moskou Foto EPA

Op 19 januari viert de Russisch-orthodoxe kerk de doop van Jezus. Volgelingen geloven dat op die dag al het water heilig is. Twee performanceartiesten van kunst- en protestgroep “Blauwe Ruiter” kozen de dag uit voor een symbolische actie in de Russische hoofdstad Moskou. Zij vulden twee flessen met wijwater uit een kerk en begaven zich via het Rode Plein naar het mausoleum van Vladimir Lenin, stichter van de communistische Sovjet-Unie.

“Religie is opium van het volk”, sprak de atheïstische dictator ruim honderd jaar geleden in navolging van Karl Marx. Lenin had een uitgesproken haat tegenover geloof in het algemeen, dus het is nog niet zo gek dat Oleg Bass en Eugene Avilov wijwater kozen om zich tegen de Sovjetbaas uit te spreken. Midden op de dag duwden zij de dranghekken voor Lenins laatste rustplaats opzij, smeten zij het water tegen de deuren van het mausoleum aan en schreeuwden “Sta op en vertrek!”

Lang heeft de actie niet geduurd. Na enkele seconden werd het tweetal in de kraag gevat en afgevoerd door de politie. Volgens politiemonitorwebsite OVD-Info zijn de mannen gearresteerd en worden zij aangeklaagd voor hooliganisme. Zij worden zeker tien dagen in detentie gehouden.

Activisten van Blauwe Ruiter zeiden tegen de Russische nieuwswebsite Grani.ru dat de stunt “Het exorcisme: ontheiliging van het mausoleum” heet. De wijwaterworp stond symbool voor een poging om Rusland te ontdoen van zijn Sovjetverleden - een verleden dat zich volgens de activisten steeds verder opdringt aan het heden.

Het was niet de eerste opmerkelijke protestactie van Blauwe Ruiter. In november verorberde Bass enkele biljetten van 100 roebel voor de Bank van Rusland en spoelde dit weg met Amerikaanse frisdrank. Hiermee kwam hij naar eigen zeggen in opstand tegen de zwakte van de Russische munt. Later die maand ging Bass gewikkeld in een Oekraïense vlag bij een monument voor Kiev liggen. Avilov pakte vervolgens een rode vloeistof en bood passanten ‘een slokje Oekraïens bloed’ aan.

Mausoleum van Lenin

Mausoleum van Lenin. EPA / Yuri Kochetkov

Vladimir Lenin leidde de Oktoberrevolutie in 1917, waaruit de Sovjet-Unie voortkwam. De communistische grootmacht zou bijna driekwart eeuw bestaan en was samen met de Verenigde Staten een van de hoofdrolspelers in de Koude Oorlog. Lenin wordt nog altijd door veel Russen vereerd. Hij werd na zijn dood in 1924 gebalsemd en ligt sindsdien opgebaard in een mausoleum op het Rode Plein, waar hij dagelijks honderden bezoekers ontvangt. Morgen is de 91e sterfdag van Lenin.