Er moet nu echt wat gebeuren

De rijksten op aarde worden steeds rijker. Wereldleiders willen daar iets tegen doen.

De wereld staat op een kantelpunt als het gaat om de concentratie van rijkdom. In 2016 zal de rijkste 1 procent van de wereldbevolking voor het eerst evenveel rijkdom bezitten als de rest van de mensheid.

Deze prognose komt uit een rapport van ontwikkelingsorganisatie Oxfam, dat gisteren is verschenen. De cijfers zijn gebaseerd op data van de Zwitserse bank Credit Suisse.

2015 moet, vinden regeringsleiders, het jaar worden waarin iets tegen ongelijkheid wordt gedaan. „Extreme economische ongelijkheid loopt uit de hand en wordt erger”, schrijft het World Economic Forum (WEF), de informele bijeenkomst van politieke leiders en topmannen van bedrijven. Morgen begint hun jaarvergadering in Davos. „In rijke en arme landen werkt deze ongelijkheid conflicten in de hand, holt ze democratieën uit en schaadt groei”, aldus het WEF.

Het blijft niet altijd meer bij gloedvolle taal. In zijn State of the Union, zijn jaarlijkse toespraak met beleidsvoorstellen, zal de Amerikaanse president Barack Obama vanavond voorstellen de rijken fors meer te belasten, en de middenklasse juist belastingverlagingen te geven.

En ook de Europese Commissie kondigde een voorstel tegen belastingontwijking aan. „Dit is het jaar dat Europa zijn belastingstelsel op orde brengt”, luidt de kop boven een artikel van twee eurocommissarissen dat ze zaterdag in Europese dagbladen publiceerden. Ze stellen voor de winstbelasting van multinationals overal binnen de EU op dezelfde manier te berekenen. De eurocommissarissen voor Mededinging en voor Economie en Financiën hekelen de „agressieve belastingplanning” van sommige grote bedrijven die er soms in slagen nauwelijks belasting te betalen. „De verliezers zijn de belastingbetalers, die uiteindelijk de rekening betalen, en de kleine bedrijven, die hiermee niet kunnen concurreren”, schrijven ze.

Zo laten westerse regeringsleiders zien dat ze iets proberen te doen tegen de splijtende kracht van mondialisering. Ondertussen verhoogt ontwikkelingsorganisatie Oxfam de druk met het rapport Having it all and wanting more. Zij signaleert hierin dat de vermogens van de puissant rijken snel groeien en zich steeds meer concentreren bij een kleine groep.

Dit wordt de week van de ongelijkheid. Grote kans dat dit volgend jaar rond deze tijd opnieuw het geval is.