Dode aanklager komt Argentijnse president slecht uit

Alberto Nisman

Pal voordat hij de regering in diskrediet zou brengen, werd de aanklager dood gevonden. Uit de weg geruimd of zelfmoord?

Was het moord of zelfmoord? Het complotdenken in Argentinië draait op volle toeren. Zondagavond werd de speciale aanklager Alberto Nisman dood aangetroffen in zijn woning in Buenos Aires. Een dag voordat hij in het Argentijnse congres de president Cristina Kirchner zou beschuldigen van een doofpotaffaire

Het nieuws veroorzaakte een schok. Nisman beschuldigde politieke kopstukken, onder wie Kirchner en minister van Buitenlandse Zaken Héctor Timerman, vorige week van het beschermen van verdachten van de bloedigste aanslag uit de Argentijnse geschiedenis: een bomaanslag op het joodse culturele centrum AMIA in 1994. Er kwamen 85 mensen om, ruim 200 mensen raakten gewond.

De daders zijn nooit gepakt. Wel wees onderzoek van Nisman, die tien jaar geleden werd aangesteld door toenmalig president Néstor Kirchner, wijlen de echtgenoot van de huidige president, naar Iraanse diplomaten, onder wie een voormalig cultureel attaché in Buenos Aires . Ook Hezbollah wordt verdacht. Iran heeft betrokkenheid altijd ontkend.

De aanklager zou zijn beschuldiging maandag verantwoorden aan het Argentijnse congres. Vorige week onderbouwde hij zijn aanklacht met een driehonderd pagina’s tellend dossier. Daarin beschuldigde hij de president er onder meer van sinds 2013 geheime onderhandelingen te voeren met Iran.

Kirchner zou die op touw hebben gezet om de handelsrelaties te herstellen. De Argentijnse economie verkeert in een diepe crisis. Het land heeft een groot tekort aan brandstof en kan Iraanse olie goed gebruiken. In ruil daarvoor zouden de in 2007 door Interpol uitgevaardigde arrestatiebevelen tegen Iraanse verdachten van de aanslag ongedaan worden gemaakt, aldus Nisman.

Kabinetschef Capitanich noemde de aanklacht „idioot, absurd, onlogisch, irrationeel, belachelijk, onconstitutioneel”. Een paar dagen geleden zei Nisman in een interview met de antiregeringskrant Clarin profetisch: „Ik kom hier misschien dood uit.”

De feiten bevestigen noch weerspreken moord. Nisman werd door zijn moeder gevonden op de vloer van zijn badkamer. Naast hem lag een pistool en een kogelhuls. De sleutel zat aan de binnenkant van de deur. Hij woonde in een zwaarbeveiligd appartement in een rijke wijk in Buenos Aires.

De voorlopige autopsie bevestigt dat de doodsoorzaak een kogel is, maar wie die afvuurde, is onbekend. „Er was geen interventie van een derde partij, wat niet uitsluit dat andere omstandigheden een rol spelen”, verklaarde officier van justitie Viviana Fein. „Het is een verdachte dood.”

Voor Kirchner is het zelfmoord, zo schreef ze gisteravond in een open brief. De timing komt haar slecht uit: dit jaar zijn er presidentsverkiezingen en de populariteit van de partij van Kirchner – zelf niet herkiesbaar omdat ze al twee termijnen regeert – daalt door de slechte economie. Doorgaans grossiert de president in complottheorieën met zichzelf en Argentinië in de slachtofferrol. In dit geval heeft zij de schijn tegen, en lijkt zij zelf een complot te hebben beraamd.