‘Bij willoze mannen is de beklemming groter’

Dat mannen de vrouwen in Tsjechovs ‘Drie zusters’ spelen, lijkt regisseur Bangels spannend.

Is het een gimmick, Tsjechovs Drie zusters gespeeld door drie potige mannen met behaarde benen en borstkas? Of zorgt deze mannenversie voor een verrijking?

De Vlaamse regisseur Paula Bangels van het gezelschap De Spelerij is resoluut in haar antwoord: „We maken er geen travestieshow van, evenmin tonen de drie acteurs verwijfde trekjes. Ik heb altijd een gemengd gevoel als ik een voorstelling van Drie zusters bijwoon waarin Olga, Masja en Irina wat zitten te tetteren, niets te doen, verlangen naar het onmogelijke Moskou dat als het paradijs is. De vrouwen in de zaal denken dan: ‘Ja, zo praten vrouwen’. En de mannen zijn dezelfde mening toegedaan, denken bovendien: ‘Meisjes, doe iets.’ Ik wil die geijkte reacties voorkomen.”

Al meer dan honderd jaar verlangen en hunkeren de zusters in Tsjechovs stuk naar een gelukkig leven, maar ze bereiken het nooit. Voor Bangels is het een interessante proefneming het stuk door mannen te laten spelen, met behoud van de drie meisjesnamen en de volledige tekst. Ze zegt: „Van mannen verwacht je daadkracht. Zij zouden zo de trein kunnen nemen naar Moskou. Dat ze toch niet gaan, maakt de beklemming groter. Stoere mannen die het willoze van de zusjes tonen, dat laat ons weer vanuit een ander perspectief naar het stuk kijken. In die zin is het een verrijking.”

In samenspraak met acteur en tekstbewerker Peter De Graef heeft de voorstelling een nieuwe ondertitel, (Hunkerig). De Graef speelt met acteurs David Cantens en Jonas Van Thielen de drie hoofdrollen en de overige personages. Voor Bangels gaat het stuk over „kleine verlangens in het dagelijkse leven. Die zijn herkenbaar voor iedereen.”

Ondanks dat de teksten niet aan de mannen zijn aangepast. Bangels: „Misschien kijken toeschouwers aanvankelijk vreemd tegen drie mannen aan die opgewonden praten over soldaten van het regiment die langskomen en, helaas, weer vertrekken. Maar al snel ga je met hen mee in het verhaal van Tsjechov.”

Volgens Bangels zijn toeschouwers gewend geraakt aan het spelen van vrouwenrollen door mannen en omgekeerd. „Binnenkort komt er zelfs een Koningin Lear aan. En we hadden onlangs actrice Abke Haring die de titelrol in Hamlet vs Hamlet vertolkte.”

Deze mannenversie van Drie zusters speelt zich af in een geabstraheerd decor van een kale buizenconstructie die het landhuis voorstelt. De Graef heeft in zijn bewerking niets uit de tekst geschrapt. „Het enige wat ik deed, is de tekst van de andere personages overhevelen naar een van de drie acteurs. Toen ik het eerste bedrijf eenmaal zo had herschreven, bleek dat goed te werken.”

De Graef: „Wat eigenlijk nooit opvalt, is het gedoe dat in het stuk gaande is. Iemand belt aan, komt langs, kletst over een ander, weet iets van horen zeggen. Als je dat allemaal door slechts drie spelers laat vertellen, dan schep je precies de sfeer van verwachting en opgetogenheid. Toch gebeurt er niets en is de deceptie uiteindelijk groot. Tsjechov zag het als een blijspel, maar met een zuur randje.”