Toetsingscommissie: Levenseindekliniek handelde onzorgvuldig

ANP / Roos Koole

De Levenseindekliniek in Den Haag is op de vingers getikt voor de euthanasie op een vrouw met ernstige tinnitus (oorsuizen). Volgens de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) had de patiënte ook psychiatrisch onderzocht moeten worden (pdf).

Dat bleek gisteravond uit de uitzending van NCRV Altijd Wat Monitor over de zaak, waarin de vrouw, in de laatste weken van haar leven, over haar beslissing, het proces en haar aandoening vertelde. De vrouw overleed vorig jaar met hulp van de Levenseindekliniek.

De RTE vindt dat tinnitus in combinatie met hyperacusis ernstig genoeg kan zijn om voor euthanasie in aanmerking te komen, maar was vanwege de “psychische kwetsbaarheid” van de patiënte behoedzaamheid vereist. Uit het oordeel:

“De commissie acht het aannemelijk dat patiënte, gelet op haar voorgeschiedenis met anorexia nervosa, posttraumatische stresstoornis, angststoornis en depressie, psychisch kwetsbaar was. Dat brengt mee dat van de arts verwacht mag worden dat zij extra behoedzaam te werk gaat om tot de overtuiging te komen dat aan de verschillende zorgvuldigheidseisen is voldaan.”

De Levenseindeklniek is het oneens met het oordeel. In een verklaring op haar website zegt de kliniek zich erover te verbazen.

“De psychiater van de Levenseindekliniek had uitgesloten dat een psychiatrische aandoening aan het euthanasieverzoek ten grondslag lag.”

‘Terughoudendheid psychiatrisch onderzoek’

Volgens de kliniek had de patiënte tal van therapieën en behandelmogelijkheden geprobeerd, maar waren er geen zinvolle behandelopties meer mogelijk. “Haar lijden was ondraaglijk en uitzichtloos.” De patiënte had niet alleen last van oorsuizen, maar leed ook aan overgevoeligheid voor omgevingsgeluiden (hyperacusis). De Levenseindekliniek vindt dat de RTE’s terughoudender zouden moeten zijn in het vragen om psychiatrisch onderzoek.

“Ze vragen vaak om aanvullend psychiatrisch onderzoek, ook waar het gaat om een duidelijke lichamelijke diagnose.”

Geluiden deden pijn

De 47-jarige Gaby Olthuis is vorig jaar overleden. In het NCRV-programma Altijd Wat Monitor, gisteravond op tv, omschreef ze haar klachten: het suizen klonk een voorbijrijdende trein met piepende remmen, een snerpend geluid van metaal op metaal. Ook had ze last van een aandoening waarbij elk geluid pijn doet, zelfs het openen van een plastic zakje.

Vriend en moeder patiënte staan achter haar keuze

In de Volkskrant zegt haar vriend in een reconstructie dat het oordeel van de toetsingscommissie pijn doet.

“Het voelt onterecht. En ook onzorgvuldig. Haar lijden was zo helder. Ik heb van dichtbij gezien hoe Gaby hoopte, hoe ze wilde genezen en hoe ze niet meer kon. Daar was niks vaags of psychiatrisch aan. Ze kon zeer goed verwoorden wat ze wilde. Ik blijf dankbaar dat het zo is gegaan.”

Ook haar moeder zegt in de ochtendkrant blij te zijn dar haar dochter uit haar lijden is verlost.

“Hoe erg ik haar ook mis, dit kon zo niet doorgaan. Ze redde het niet meer op haar wilskracht.”