‘De meest gebruikte jongensnaam in Amsterdam is: Mohamed’

Dat zei Jort Kelder in De Wereld Draait Door

Illustratie Martien ter Veen
Illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Na de aanslag op de makers van satirisch weekblad Charlie Hebdo staat de uitzending van De Wereld Draait Door die avond in het teken van de gebeurtenis. Aan tafel zitten onder anderen Prem Radhakishun, Vrij Nederland-hoofdredacteur Frits van Exter en Jort Kelder.

Het gesprek, iets meer dan een kwartier, buitelt alle kanten op.

Het gaat over satire. Over angst. Of je alles durft te zeggen en alles durft te publiceren. Dan gaat het over de verdachten. Over moslims. En dan over Wilders – die volgens Matthijs van Nieuwkerk vandaag een „allemachtig gelijk haalde, wat hemzelf betreft”. Jort Kelder vindt dat Wilders misschien wat ver gaat, „maar er zit wel een zekere waarheid in” .

Matthijs van Nieuwkerk associeert verder: „Over Frankrijk gesproken, Houellebecq publiceert uitgerekend vandaag zijn nieuwe boek Soumission. En in dat boek is de eerste Islamitische Franse premier een feit. Het is een profetie, maar toch.” Jort Kelder trekt die gedachte – draagvlak voor een Islamitische premier – door naar Nederland. Hij reageert: „De meest gebruikte jongensnaam bij kinderen die worden aangegeven bij de burgerlijke stand in Amsterdam is: Mohamed.”

Waar is het op gebaseerd?

Gevraagd naar zijn bron, laat Jort Kelder weten dat hij het in een krant heeft gelezen – in een berichtje dat, zo neemt hij aan, afkomstig is van de burgerlijke stand van Amsterdam.

En, klopt het?

Bij de burgerlijke stand in Amsterdam verwijzen ze door naar de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB die de kinderbijslag uitkeert, houdt de namen van pasgeborenen bij. Ieder jaar publiceren zij een lijst met voornamen en hoe vaak die zijn gegeven. De lijst geeft een betrouwbaar beeld, met één kanttekening: alleen de eerste naam is in de lijst opgenomen. Dus één naam per kind, en géén roepnamen.

De SVB bekijkt op ons verzoek de namenlijst van Amsterdam. Neem je 2014 als uitgangspunt – Jort Kelder noemt geen periode – dan was ‘Mohamed’ (één m) inderdaad de populairste naam in Amsterdam: 71 jongens kregen Mohamed als eerste naam. Dat geldt ook voor 2010 (70 jongens). Maar weer niet voor 2011, 2012 en 2013: die jaren stond ‘Adam’ in Amsterdam op nummer één.

Maar ook ‘Mohammed’ met dubbel ‘m’ komt veel voor – in 2011 staat de naam bijvoorbeeld op nummer drie in de lijst. Kun je die twee dan niet optellen? Nee, zegt de SVB. Want dan zou je dat ook bij alle andere varianten moeten doen, zoals Lis, Liz en Lizzy, en dan krijg je een heel andere lijst (met een heel andere top tien).

Feitelijk gezien klopt de uitspraak dat de meest gebruikte jongensnaam bij kinderen in Amsterdam Mohamed is dus voor 2014 en 2010.

Over de implicatie van de opmerking valt echter nog wel het een en ander op te merken. Een woordvoerder van de SVB legt uit dat de verscheidenheid aan voornamen groter wordt, dat populaire namen minder vaak gegeven worden. En dat de traditie van vernoemen flink is afgenomen. De voorkeur voor één specifieke naam, zoals Maria, die is er niet meer. Onder moslims kom je bepaalde namen nog wel vaak tegen. Het is gebruikelijk naar de profeet te vernoemen. Een naam als Mohamed belandt daarom dus veel eerder bovenaan.

Nog een kanttekening: Amsterdam is geen Nederland. Kijk je naar het hele land, dan krijg je een ander beeld. Afgelopen jaar werden er in Nederland 239 Mohameds geboren (plaats 63 in de lijst) en 230 Mohammeds (65). De populairste naam is Daan (751 keer).

Conclusie

De meest gegeven naam in Amsterdam in 2014 is Mohamed. 71 jongens kregen afgelopen jaar die naam. Daarom beoordelen we de uitspraak ‘de meest gebruikte jongensnaam bij kinderen die worden aangegeven bij de burgerlijke stand in Amsterdam is: Mohamed’ als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt