Waarom gebeurt dit juist in België?

Welke gevolgen heeft de anti-terreuractie in Belgïe voor de veiligheid in Nederland? Vooralsnog hoeven we ons niet veel zorgen te maken.

Belgische rechercheurs doen onderzoek in Verviers na de anti-terreuractie. foto reuters
Belgische rechercheurs doen onderzoek in Verviers na de anti-terreuractie. foto reuters

Na Nederland geldt nu ook in België het een na hoogste dreigingsniveau voor terrorisme.

Ruim een week na de aanslagen in Parijs door moslimextremisten zijn de Belgische autoriteiten in actie gekomen tegen het terrorisme. Bij een anti-terreuractie werden donderdag twee mensen gedood. Vijftien terreurverdachten werden gearresteerd.

1. Waarom België?

Dit land kent relatief veel Syriëgangers, volgens schattingen zo’n drie- à vierhonderd. Nederland kent ongeveer de helft. Volgens radicaliseringsdeskundige Halim el-Madkouri was België later dan andere Europese landen met het bestrijden van radicalisering. Lange tijd kregen radicale predikers veel ruimte en konden radicale groepen zoals Sharia4Belgium ontstaan. Ook beschikte België over een charismatische leider, Fouad Belkacem, die veel islamitische jongeren aantrok.

2. Is het terreurrisico in Nederland groter geworden sinds donderdag?

De AIVD spreekt na de gebeurtenissen in Verviers van „verhoogde alertheid, net als na de aanslagen in Parijs”. Ook intensiveert de AIVD de banden met buitenlandse veiligheidsdiensten, „voorzover nog nodig”.

Het geldend dreigingsniveau (substantieel) voor Nederland is sinds gisteren niet verhoogd. Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) sprak zijn zorgen uit, maar kondigde geen extra maatregelen aan. Een terecht rustige reactie, vindt terrorisme-expert Rob de Wijk. „De geslaagde anti-terreuractie, en mogelijk ook de andere arrestaties, laten zien dat de inlichtingendiensten en politie echt wel wat kunnen.” Volgens hem is de situatie bij de AIVD ook verbeterd na een herverdeling van taken en mensen, en nadat afgelopen najaar een deel van de voorgenomen bezuiniging is geschrapt.

3. Is er een verband tussen de aanslagen in Frankrijk en de actie in België?

De Belgische justitie ontkent dat. Het onderzoek naar de terreurcellen in Verviers en elders in België was al weken aan de gang. Dat er donderdag werd ingegrepen, hield waarschijnlijk verband met een op handen zijnde actie van de groep.

4. Zijn politiemensen een nieuw doelwit van terroristen?

In Parijs schoten de broers Kouachi twee politieagenten dood, één zeer gericht. Een dag later schoot Amedy Coulibaly een agente in Montrouge dood. In Verviers zou het de bedoeling zijn geweest agenten te vermoorden. In het pand waar de verdachten zich ophielden, werd een politieuniform gevonden. En in oktober vorig jaar pakte de Amsterdamse politie een 26-jarige man op die van plan zou zijn geweest aanslagen op politiemensen te plegen.

Toch is de politie volgens terrorisme-deskundige Rob de Wijk geen nieuw doelwit. „Politieagenten zijn symbolen van het gezag, en dat is altijd al doelwit geweest van terroristen. Denk aan Amerikaanse ambassades, of legerkazernes in diverse landen.” Die zijn tegenwoordig allemaal goed beschermd, aldus De Wijk. „Dan blijven politieagenten over als relatief gemakkelijk doelwit over.”

5. Werken politie en justitie internationaal wel goed samen?

Onvoldoende, zei Rob Wainwright. vrijdag. Volgens het hoofd van de Europese politiedienst Europol is de dreiging groter geworden nu goed gestructureerde terreurcellen met een duidelijke leider plaatsmaken voor „duizenden afzonderlijk opererende individuen en groepjes of semi-onafhankelijke terreurverdachten”. Bij eerdere terreuraanslagen bleek achteraf vaak sprake van een gebrekkige communicatie tussen inlichtingendiensten en politie. Volgens Wainwright moeten diensten „binnen Europa beter samenwerken”. NRC