‘Nederlands asielbeleid is een lappendeken’

Een bewoner in de Vluchtgarage. De opvang in Amsterdam, waar illegalen nu ruim een jaar verblijven.
Een bewoner in de Vluchtgarage. De opvang in Amsterdam, waar illegalen nu ruim een jaar verblijven. Foto ANP / Koen van Weel

Het vreemdelingenbeleid van de Europese Unie en van Nederland is te versnipperd om effectief te zijn. Dat zegt Simon Bontekoning, als Amsterdams ambtenaar betrokken bij het vreemdelingenbeleid, vandaag in NRC Handelsblad.

Hij is de afgelopen jaren vooral bezig geweest met de perikelen rond de groep asielzoekers die onder de naam ‘Wij Zijn Hier’ protesteren tegen het beleid. Deze groep is uitgeprocedeerd, moet Nederland verlaten, maar verblijft intussen al tweeënhalf jaar open en bloot op verschillende plaatsen in Amsterdam.

Bontekoning stelt voor om op nationaal niveau diensten van verschillende (semi)overheden beter te laten samenwerken op dit gebied.

“Laten we als al die diensten bij elkaar gaan zitten en op casusniveau de situatie van asielzoekers bespreken. Nu zet een besluit van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) automatisch vervolgbesluiten in werking. Dat leidt tot een onwerkbare onwrikbaarheid.”

Volgens Bontekoning is het voor het draagvlak van de opvang van vreemdelingen in Nederland – al dan niet in bezit van ene verblijfsvergunning – essentieel dat zij op de een of andere manier bijdragen aan de maatschappij.

“Mensen moeten (kunnen) werken om daardoor ook bij te dragen aan de kosten van onderdak.”

‘Geen adequate afspraken’

Hij heeft in een brief aan alle leden van de Tweede Kamer zijn analyse en conclusies gestuurd, “gebaseerd op een langjarige ervaring”. Hij schrijft over Europa dat “er op hoofdlijnen geen adequate afspraken bestaan over het bieden van hulp in regiolanden. Evenmin zijn er afspraken over het bieden van onderdak aan vluchtelingen als zij naar ‘Europa’ zijn gekomen”.

Het buiten de grenzen houden van vluchtelingen is volgens Bontekoning geen haalbare zaak.

“Des te belangrijker is het daarom om ons als EU in te spannen voor het structureel verbeteren van de condities in een herkomstland en in de directe buurlanden. Als daarin stappen worden gezet, ontneemt dat voor een deel de noodzaak of de legitimiteit om te kiezen voor de huidige volksbewegingen.”

Hij zegt in NRC dat de Europese Unie één asielbeleid zou moeten maken, met ruimte voor landelijke accenten.

“In Griekenland is de asielprocedure drie keer niks. Potverdorie, wat kost het nou om in Griekenland die procedure normaal in te richten? Organiseer je!”

‘Stel één lijst op van landen die veilig zijn’

In zijn brief geeft hij enkele voorstellen voor zo’n gezamenlijk EU-beleid:

  • “Stel binnen de EU één landenlijst samen waarbij aangegeven in hoeverre een land als veilig kan worden beschouwd.”
  • “Besluit tot het invoeren van een “EU-gedoogvergunning” op grond waarvan (groepen) geregistreerde mensen tijdelijk onderdak en voorzieningen kunnen krijgen binnen de EU.”
  • “Uiteindelijk moet het mogelijk zijn dat toegelaten migranten op een evenwichtige wijze verdeeld worden binnen de EU. Daarbij kunnen landen aangeven wat de arbeidsbehoefte is en andere mogelijkheden voor werk.”

De gemeente Amsterdam heeft onlangs besloten zogeheten ‘bed bad brood’ voorzieningen voor de groep uitgeprocedeerde asielzoekers open te stellen. Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) kondigde deze week aan daartegen in beroep te gaan. De groep zelf heeft laten weten van het aanbod geen gebruik te zullen maken, aangezien de opvang alleen voor de nachtelijke uren telt.

Lees het interview ‘Wij kunnen een heel hard land zijn’ (€) vandaag in NRC.

De brief van Simon Bontekoning:

Open Brief Over Asielbeleid