Executie ging weer niet zoals het moest

Vorig jaar liep een executie met een gifcocktail in Oklahoma uit op een fiasco. Gisteren werd het middel opnieuw gebruikt en weer ging het mis.

Voor het eerst sinds de mislukte executie van Clayton Lockett, in april vorig jaar, heeft de Amerikaanse staat Oklahoma gisteren weer iemand geëxecuteerd. Ook deze keer verliep de executie niet vlekkeloos. De veroordeelde, Charles Warner, leefde nog achttien minuten en sprak even nadat hij gif geïnjecteerd had gekregen.

Warner (47) kreeg de doodstraf wegens verkrachting van en moord op een baby in 1997. Hij had vorig jaar april op dezelfde dag als Clayton Lockett geëxecuteerd moeten worden. Zijn executie werd echter uitgesteld nadat Locketts executie op een fiasco was uitgelopen. Lockett leefde nog drie kwartier en leed zichtbaar pijn. Dit incident leidde tot een landelijk debat over de doodstraf. Oklahoma, na Texas landelijk koploper, schortte alle geplande executies op tot gisteren.

Vijf keer geprikt

De executie van Charles Warner duurde veel langer dan gebruikelijk. Een gemiddelde executie met gif in de Verenigde Staten duurt vijf tot zeven minuten. Warners executie was pas na achttien minuten afgelopen. Hij was bovendien nog lange tijd bij kennis. Tegen de getuigen zei Warner: „Ze hebben me vijf keer geprikt.” Nadat het gif was ingespoten, zei hij : „Mijn lichaam staat in brand. Niemand moet dit doormaken.” Daarna werd de microfoon in de executiekamer uitgeschakeld. Warners advocate, Madeline Cohen, die bij de executie aanwezig was, zei dat niet uit te maken was of Warner heeft geleden, omdat het tweede middel dat hij kreeg ingespoten een spierverlammer was.

Warners executie roept de vraag op of de procedures in Oklahoma zijn verbeterd na de dood van Clayton Lockett. Intern onderzoek toonde vorig jaar aan dat veel niet klopte.

Er werd een experimenteel gif gebruikt, omdat de staat door een EU-boycot niet langer aan de vereiste stoffen kan komen. Het personeel was ongetraind en nerveus. Lockett werd niet in een ader geprikt, maar in een spier. De executie werd halverwege in paniek afgeblazen, waarna Lockett alsnog stierf aan een hartaanval.

Een cocktail van drie gifstoffen

De staat beloofde vervolgens de procedure te verbeteren. Maar gisteren werd opnieuw de cocktail van drie gifstoffen gebruikt, die ook bij de executie van Lockett werd toegepast. Het Hooggerechtshof, het hoogste rechtsorgaan van Amerika, ging vlak voor de executie akkoord. Maar die toestemming was nipt: vier van de negen rechters stemden tegen.

Rechter Sonia Sotomayor keurde namens de minderheid de keuze voor het gif scherp af. Sotomayor vindt het „moeilijk te geloven”, schrijft ze, dat het gif tot een vlekkeloze executie zal leiden, „gezien recente ervaringen”. In Ohio en Arizona verliepen executies met dit gif eerder ook problematisch. Volgens Sotomayor heeft Oklahoma nooit wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werking van het gif, en alleen naar informatie op internet gekeken.

Oklahoma heeft na de ervaring met Clayton Lockett executies meer besloten gemaakt: er zijn minder getuigen toegestaan, en het geluid kan elk moment worden uitgeschakeld. Volgens de getuigen leek Warner geen pijn te hebben, maar was hij wel nog enige tijd bij kennis.

Volgens een woordvoerder van de staat Oklahoma is de executie „zonder complicaties” verlopen. Overigens werd ook in de staat Florida afgelopen nacht een man terechtgesteld. Daarmee zijn er dit jaar drie mensen geëxecuteerd in de VS, in 2014 waren het er in totaal 35.

Het aantal daalt al enkele jaren en het binnenlands verzet tegen de doodstraf neemt toe.