Vooronderzoek Strafhof naar oorlogsmisdaden in Palestina

De Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riad al-Malki (L) vertrekt bij het Internationaal Strafhof tijdens een bezoek in augustus vorig jaar.
De Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riad al-Malki (L) vertrekt bij het Internationaal Strafhof tijdens een bezoek in augustus vorig jaar. Foto ANP/Martijn Beekman

De aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag bestudeert of er een onderzoek ingesteld moet worden naar mogelijke oorlogsmisdaden in de Palestijnse gebieden. Het vooronderzoek volgt op de aanvraag van Palestina om toe te treden tot het Strafhof.

Volgens het ICC gaat het om mogelijke oorlogsmisdaden die zijn gepleegd sinds 13 juni 2014. In die periode laaiden de gewelddadigheden tussen Hamas en Israël op. De Palestijnse Autoriteit heeft bij de aanvraag voor het toetreden tot het Strafhof de jurisdictie van het ICC niet verder terug laten gaan tot juni 2014. Vorige conflicten vallen dus niet onder dit vooronderzoek.

Aanwijzingen zoeken naar oorlogsmisdaden

Het vooronderzoek richt zich alleen op het verzamelen van bewijs rondom mogelijke oorlogsmisdaden. Daarna wordt er gekeken naar of er voldoende aanwijzingen zijn om een daadwerkelijk onderzoek in te stellen. Volgens aanklager Fatou Bensouda zal het onderzoek ‘onpartijdig en volledig onafhankelijk’ worden uitgevoerd. Het is niet bekend wanneer het vooronderzoek is afgerond.

Beide kanten kunnen onderzocht worden

De aanvraag voor toetreding tot het Strafhof van Palestina is zeer controversieel. De raketaanvallen van Hamas op Israëlisch territoir kunnen bijvoorbeeld door het ICC onderzocht worden. In theorie kan een mogelijk onderzoek naar oorlogsmisdaden in de Palestijnse gebieden ook betrekking hebben op het handelen van Israëlische militairen. Mensenrechtenorganisaties hebben vorig jaar Israël beticht van oorlogsmisdaden tijdens de oorlog in Gaza. Het land is geen partner van het ICC.

Premier Netanyahu liet weten dat onder geen beding Israëlische militairen voor het Strafhof komen. Als reactie op de aanvraag van Palestina bij het ICC besloot Netanyahu om de afdracht van de belasting aan de Palestijnse Autoriteit te stoppen. Israël int die namens de Palestijnse gebieden.

Palestina diende het toetredingsverzoek in als onderdeel van een diplomatiek offensief om meer erkenning te krijgen voor de Palestijnse staat. Tot 2012 kon Palestina geen partner worden bij het ICC omdat het geen erkend land is. In dat jaar kreeg Palestina echter de waarnemersstatus bij de VN, wat afdoende was om alsnog partner te worden bij het Strafhof.

Bij het ICC lopen op dit moment meerdere preliminary examinations naar mogelijke oorlogsmisdaden, zoals in Georgië en Colombia.