Opinie

Ook Jay-Z en Coldplay zijn fan

Rolinde Hoorntje spot trends en geeft tips. Deze week: wat de bands op Eurosonic Noorderslag van Kraftwerk kunnen leren.

Twee evenementen domineren dit weekend de muziekagenda: Kraftwerks achtdelige concertreeks in Paradiso en Eurosonic Noorderslag (ESNS). ESNS is een showcase voor vers poptalent, vooral bandjes. Kraftwerk ontstijgt het belang van de Duitse popmuziek, zo wordt vaak gezegd over de vierkoppige elektronicaformatie uit Düsseldorf. Elk album dat Kraftwerk maakte sinds Autobahn (1974), krijgt in Paradiso een eigen concert. Waarom?

Misschien heb je nog nooit een Kraftwerk-album gehoord, maar de kans is groot dat je ‘Sunshine’ van Jay-Z en Foxy Brown voorbij zag komen op TMF of The Box. Het catchy synthesizerloopje aan het begin van het refrein is een sample van The Man Machine (1978). Kraftwerk legde de fundering voor hiphop en moderne clubmuziek. Hun werk is gesampeld door Coldplay en Madonna. David Bowie en Depeche Mode waren fan.

Kraftwerk is geluidskunst. De leden zijn ‘muziekbouwers’, die tot strakke composities kwamen door te experimenteren met nieuwe technologie. De Moog-synthesizer opende een arsenaal aan mogelijkheden eind jaren zestig. Het 22 minuten durende ‘Autobahn’ moet in 1974 vrij letterlijk als ‘toekomstmuziek’ hebben geklonken; toch bereikte een radio- edit de toptien van de Duitse hitlijst. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig muzikanten met eenzelfde bereik die iets echt oorspronkelijks doen. James Holden bouwt zijn eigen synthesizers om tot vernieuwende klanken te komen, net als Aphex Twin.

Maar de invloed van Kraftwerk ging verder dan het creëren van nieuwe klanken. Kraftwerk gaf een blik in de toekomst. Het waarschuwde voor dataverzameling en schending van privacyrechten. Het voorspelde de verregaande vergroeiing van mens en technologie. Het maakte het nummer ‘Computer Love’ toen nog bijna niemand een pc in de huiskamer had, zelfs de bandleden niet. Kraftwerk was een band met visie.

Autobahn was hun eerste conceptalbum, daarna volgden onder meer Radio, Trans Europe Express, The Man-Machine, Computer World en Technopop (te beluisteren op woensdag 21 januari, het enige concert waarvoor nog kaarten zijn).

Morgen wordt de waarde van de Nederlandse muziekexport op ESNS gepresenteerd, in de vorm van cijfers. De ‘waarde’ van een artiest wordt dan gemeten in het aantal platen dat hij in het buitenland heeft verkocht of het aantal optredens dat hij over de grens doet. In 2013 was de Nederlandse muziekexport goed voor ongeveer 158,8 miljoen euro, waarvan 75 procent voor rekening komt van ‘electronic dance music’. Belangrijker voor de waarde van moderne muziek lijkt me je muzikale nalatenschap. Wie klinkt er over veertig jaar nog Kraftwerk-fris?