Meteen de cel in als je terrorisme verheerlijkt

„Die varkensvlees vretende Fransen... verdienen wat hun is overkomen.” Toen Nourredine, 38 jaar, een Marokkaan met psychische problemen, zijn middelvinger opstak naar agenten in het negentiende arrondissement van Parijs, dezelfde wijk waar de broers Kouachi jaren terug hun jihadistische netwerk begonnen, werd hij aangehouden. Hij had nog meer op zijn lever. „Wanneer er bommen ontploffen en politieagenten creperen, dan heb ik lol. Ik ben een zoon van Bin Laden.”

Gisteren stond Nourredine voor de rechter, en die veroordeelde hem tot drie maanden cel. Het was niet de enige rechtszaak gisteren in Parijs. Een dronken man die dinsdagmorgen om zes uur riep dat hij „maar één doel in het leven had, en dat is de jihad... en ruzie maken met de politie”, kreeg veertien maanden. Dat hij zondag had meegelopen in de ‘republikeinse mars’ en zijn verontschuldigingen had aangeboden aan de agenten, maakte de rechters niets uit.

Een zaal verder stond een Duits-Algerijnse man terecht. Te midden van een heleboel scheldpartijen tegen smerissen en joden had hij geroepen dat hij een bom op de Champs Elysées wilde gooien en dat de broers Kouachi, de daders van de aanslag op Charlie Hebdo, gelijk hadden. Hij kreeg vijftien maanden.

In alle drie de gevallen was de grond voor deze stevige straffen ‘verheerlijking van terrorisme’. Sinds november geldt in Frankrijk een nieuwe, strengere, anti-terrorismewet. Die maakt het onder andere mogelijk mensen die terreur verheerlijken, via snelrecht te veroordelen. De rechter toetst dan niet of hier een beroep kan worden gedaan op de vrijheid van meningsuiting, maar past bepalingen uit het strafrecht toe.

De Franse regering wil de mogelijkheden die de nieuwe wet biedt, ten volle gebruiken. Premier Valls kondigde „strijd [...] tegen het woord dat doodt” aan. „Racisme, antisemitisme [...] verheerlijking van terrorisme, dat zijn geen meningen. Dat zijn misdaden.” In dit rijtje noemde hij ook nog ontkenning dat de Holocaust heeft plaatsgevonden.

Sinds maandag is een zestigtal mensen aangehouden wegens haatzaaien of verheerlijking van terrorisme. Een man van 28 met een geschiedenis van psychische problemen kreeg woensdag in Bourgoin-Jallieu zes maanden cel omdat hij tegen een politieagente over de aanslag op Charlie Hebdo had gezegd: „Ik heb er smakelijk om gelachen.” In Nantes werd een meisje van veertien aangehouden omdat ze tegen de controleurs in de tram had gezegd: „Wij zijn de zusters Kouachi, we pakken de kalasjnikovs.”

Deze acties leiden tot vragen over de invulling van de vrijheid van meningsuiting. Waarom kan de regering die solidair is met Charlie Hebdo, de vervolging steunen van komiek Dieudonné wegens verheerlijking van terreur? Een echt debat hierover is er nog niet, maar Franse media melden dat ze hier veel vragen over krijgen van hun lezers en kijkers.

Juristen wijzen er in het antwoord op dat de Franse wet het niet verbiedt de spot te drijven met een godsdienst. Dat valt onder de vrijheid van meningsuiting. Maar het is wel verboden haat te zaaien tegen gelovigen.

Dat is een beperking van de vrijheid van meningsuiting, net als laster. Die grens is rekbaar, volgens Franse jurisprudentie, als uitspraken duidelijk humoristisch bedoeld zijn. Maar over terrorisme willen de Franse autoriteiten nu even geen grappen horen.