Ik ben erg aanwezig. Ook als ik niks zeg

Twee jaar terug was haar fuck it-moment. De Rotterdamse artiest Sevdaliza (27) gaf haar baan op en ging vol voor de muziek. Over twee weken komt haar eerste ep uit, dit weekend staat ze op Eurosonic Noorderslag.

Foto Bob van der Vlist

Pas als ze opstaat na het gesprek in de ontbijtbar in Rotterdam valt op hoe lang ze is, op haar hoge laarzen met plateauzolen. Deze schoenen draagt ze vandaag met een lange, leren jas erboven. Vanavond ziet ze er anders uit. Er is weinig wat constant blijft aan de 27-jarige Rotterdamse artiest Sevdaliza. Haar stijl niet en haar muziek ook niet. Het is een combinatie van pop en electro met alternatieve invloeden, een beetje hiphop en dance. Haar nummers zijn donker en sensueel. Het enige onveranderlijke aan Sevdaliza is dat ze zich niet in een sjabloon laat gieten. Vroeger deed ze dat wel.

Ze probeerde zich aan te passen aan de verwachtingen van de samenleving, ze deed aan topsport, had een goede baan – ze was marketingmanager in de creatieve industrie – en toch was ze ongelukkig. Nu weet ze, die regels van: zo moet je leven, dit moet je doen om gelukkig te worden, ze werken voor haar niet.

Haar geest moet worden gevoed met woorden, beelden, geluiden die afwijken van de norm. En als ze een gevoel bij haar oproepen moet ze daar muziek van creëren. „Ik vond alles wat als abnormaal werd gezien altijd interessant.” Als twaalfjarige las ze Freud en raakte ze gefascineerd door sadomasochistische beelden en verhalen.

Als ze genoeg atypische input heeft, ontploft in haar een creatieve bom en met succes. Ze stond dit jaar op Solar en Pitch en trad op in metropolen. Pitchfork en Vogue magazine schreven over haar. Afgelopen juni riep Complex magazine een van haar clips uit tot ‘Most Creative Music video’ en op 28 januari komt haar eerste ep The Suspended kid uit.

Waarom leest een twaalfjarige Freud?

„Ik was altijd al benieuwd naar hoe ons brein werkt. Ik begreep niet al zijn ideeën, maar ze boeiden me. Freud gaat over seksualiteit, driften en lusten en die zie je terugkomen in mijn muziek.

„Driften spelen een belangrijke rol in ons leven. We leren ze van kinds af aan te onderdrukken en dat is goed, want anders zijn we wilde dieren. „Ik zie vrouwen om me heen die alleen maar carrière willen maken, maar zodra ze moeder worden willen ze alleen nog bij het kind zijn. De natuur is sterker dan alles.”

We worden gestuurd door driften?

„Driften zijn niet het enige wat ons stuurt. Ik lees veel over verschillende levenswijzen en hoe meer ik lees, hoe ouder ik word, hoe meer ik inzie dat ik eigenlijk niet zoveel weet en snap. Je kunt veel kennis uit boeken halen, maar uiteindelijk leer je het meeste van het leven zelf. Het leven leert je wat jou stuurt.”

Wat heb jij geleerd?

„Dat ik naar mijn gevoel moet luisteren, anders gaat het niet goed. Ik dacht altijd dat ik mezelf moest aanpassen, mijn gedrag moest veranderen. Ik vind het heel mijn leven al ontzettend moeilijk om me aan regels te houden.”

Regels geven ons structuur

„Ik begrijp dat regeltjes nodig zijn om een bepaalde leefbaarheid te creëren, maar voor mij werken ze vaak niet. Ik had op de middelbare school altijd ruzie met docenten en werd iedere week de klas uitgestuurd, vandaar ook de titel van mijn ep: The Suspended Kid. Ik was het irritante meisje in de klas dat bij alles vroeg: waarom is dat zo?

„Waarom kan ik geen muziek luisteren tijdens het maken van mijn werk? Wat nou als het mij inspireert om beter te werken? Klasgenoten pestten mij ook. Nu ik ouder ben, pas ik mij zoveel mogelijk aan. Totdat ik mij beperkt voel in mijn creativiteit, daar ligt de grens.”

Waarom werd je gepest?

„Op mijn vijfde vluchtte ik met mijn ouders van Iran naar Nederland. We kregen een huis in het dorpje Hardinxveld-Giessendam, het was heel christelijk. Op zich heb ik daar een fijne tijd gehad, maar mensen kijken gewoon anders naar je, ik voelde me afgekeurd.

„Ik ben gewoon erg aanwezig, daar hoef ik niet eens mijn mond voor open te doen. Ik had een andere huidskleur, zag er anders uit.

„Ik begrijp nu ook wel waarom ze mij pestten. Als jij in een dorp woont waar dertig jaar lang alleen maar mensen wonen die er uitzien zoals jij en er komt ineens een gezin dat de taal niet spreekt en er anders uitziet, dan vind je dat moeilijk.

„Toen ik naar Rotterdam verhuisde begreep ik dat iedereen hetzelfde was door anders te zijn, ik voelde me veilig.”

Gaven die verhalen over filosofie en masochisme je als kind ook een veilig gevoel omdat ze afweken van de norm?

„Ja, dat besefte ik toen nog niet, maar nu wel.”

Sevdaliza verhuisde op haar zeventiende naar Rotterdam, waar ze basketbalde voor een eredivisieclub en Media en Communicatie studeerde. „Het was altijd trainen, studeren, trainen, studeren. Ik luisterde zo’n acht uur per dag muziek. Diep van binnen wist ik dat er een creatief beest in mij verscholen zat. Maar ik was gefocust op mijn carrière. Ideeën over muziek had ik wel, maar ik had nog nooit gezongen.

„Mijn fuck it-moment kwam twee jaar geleden. Ik leefde een half jaar lang heel zuinig en gaf mijn baan op. Ik ging uren maken, mezelf dingen aanleren, mensen om me heen verzamelen die me hielpen.

„Na anderhalf jaar ontwikkelde ik mijn eigen sound.”

Was het een lastige tijd?

„Muziek maken is vallen en opstaan, vallen en opstaan. Het leven is gewoon zo: vallen, ervan leren en weer verdergaan.”

Doet zo’n val na een tijdje minder pijn?

„Nee, je valt steeds om andere dingen. Als ik val, maak ik wel de beste dingen. Ik heb jarenlang aan topsport gedaan en ik vind het leuk om mezelf uit te dagen en steeds een stap verder te komen.

„Er zijn zo veel momenten dat je eigenlijk niet meer kunt en wilt neervallen. Maar als je jezelf pusht, kun je over die grens heen komen. En dan nog vijf keer. Het gevoel daarna is onbeschrijfelijk.”

Hoe ga je die grens over?

„Ik zeg dan tegen mezelf: wat nou als je nu moest vluchten voor iemand die jou wil vermoorden, dan ga je toch rennen? Ren dan!”

Ben je nooit klaar met jezelf uitdagen?

„Af en toe wel, dan neem ik gas terug. Soms ga ik op vakantie naar Iran. Dan ben ik zo blij dat ik daar niet woon, ik bedoel, over regels gesproken. Maar dat maakt het land ook zo interessant. Iedereen probeert zo min mogelijk rekening te houden met regels zonder gearresteerd te worden. Vooral de vrouwen, ze pushen zover ze kunnen. Dat zit denk ik echt in de aard van de Iraanse vrouw. Ze zijn brutaal. Dat vind ik wel leuk.”