HAL wint altijd, hoe doen ze dat toch?

Dubbel vangen. Miljardenbelegger HAL grijpt hoge beurskoersen aan om Pearle deels te verkopen. En benut de lage olieprijs om via-via aandelen Fugro te kopen.

HAL brengt later dit jaar brillenbedrijf Grandvision naar de beurs.
HAL brengt later dit jaar brillenbedrijf Grandvision naar de beurs. Foto ANP

Het oogt zo simpel, maar toch moet het knap lastig zijn. Anders zouden wel meer grote geldbeheerders zo succesvol zijn als langetermijninvesteringsmaatschappij HAL.

Wat is de methode HAL?

Zoek simpele brood-en-boter investeringen, kijk naar sectoren waar je door overnames schaalgrootte en kostenvoordelen kunt winnen, investeer serieuze bedragen zodat je ook werkelijk wat te zeggen hebt in het ondernemingsbeleid, zet je belangen en plannen desnoods door met onconventionele middelen, grijp koersdalingen aan om aandelen bij te kopen en hou het oog op de lange termijn, maar vergeet nooit de profijtelijke verkoopkansen.

Samen zijn deze zes kenmerken de rode draad in het succes van HAL, een oer-Hollandse investeringsmaatschappij in oer-Hollands glorie. De investeringen belopen 12,6 miljard euro (stand eind juni 2014).

HAL verdiende zijn startkapitaal toen Nico van der Vorm in 1989 de cruiseschepen van de Holland Amerika Lijn verkocht. HAL houdt kantoor in Monaco, is officieel gevestigd op de Nederlandse Antillen. HAL heeft een dominante aandeelhouder in de ondernemersfamilie Van der Vorm. Martijn van der Vorm nam deze zomer afscheid als directievoorzitter en is nu vicevoorzitter van de raad van commissarissen.

Bang voor boeven

Van der Vorm én HAL mijden media. Niet zichtbaar zijn, is het devies. Breng boeven niet op ideeën.

HAL én een reeks van bedrijven waarin HAL investeert zijn op dit moment dé blikvangers in de beursarena. Over een paar weken lanceert de investeringsmaatschappij zijn brillenwinkelketen Grandvision (merken als Pearle en Eye Wish) op de beurs. HAL verkoopt 20 à 25 procent.

Tegelijkertijd zorgen de bedrijven in de maritieme en oliesector waarin HAL investeert voor gooi- en smijtwerk. Zij moeten weerwerk bieden aan de lage olieprijs, maar die zorgt juist ook weer voor het soort kansen waar HAL dol op is. Baggerbedrijf Boskalis (34,5 procent HAL) kocht op de beurs in twee rondjes net iets meer dan 20 procent van de aandelen Fugro. Die raakten in vrije val na een winstalarm na de olieprijsdaling. Klanten van bodemonderzoekbedrijf Fugro, zoals oliemaatschappijen, zijn zuiniger.

HAL bezit ook 15 procent van de aandelen SBM Offshore, een exploitant van drijvende olie-opslagplatforms. HAL kon die aandelen kopen toen SBM vanwege financiële sores dringend extra kapitaal nodig had. Verder bezit HAL ruim 48 procent van Vopak, de tankopslagmultinational uit Rotterdam die juist profiteert van de lage olieprijs omdat veel partijen en speculanten nu olie kopen en de spullen opslaan in afwachting van stijgende prijzen.

Waar zit de groei?

De beursgang van Grandvision én de strategie van Boskalis passen naadloos in de methode-HAL. Boskalis is een typisch brood- en boterbedrijf: geen ‘moderne’ technologie die door een volgende starter overbodig wordt, maar een mondiale markt, met vier grote partijen en activiteiten met permanente continuïteit. Niemand kan het zich permitteren dat zijn haven dichtslibt. HAL is al een jaar of dertig kernaandeelhouder van Boskalis, dat alsmaar groeit en groeit. Ook door overnames. Ook door overnames van bedrijven waar de directie de overname afwijst en Boskalis dan over de hoofden van de bazen heen met een aantrekkelijk bod appelleert aan de gretigheid van beleggers om snel winst te maken.

De langetermijnoptiek heeft HAL ook bij Grandvision laten zien. Al bijna twintig jaar volgt overname op overname, zodat er nu een concern is met bijna 3 miljard euro omzet en 5.600 winkels in 43 landen. Het begon met 190 winkels in 1996. Wie zo groot is kan zelf nieuwe merken ontwikkelen én kostenvoordelen oogsten bij leveranciers.

Grandvision heeft zich, net als Boskalis, gepositioneerd als een speler op de markten van de hoge groei. Dat is waar ‘superbeleggers’ als HAL: al jaren mee bezig zijn: hoe en waar moet ik zijn om te profiteren van de groeimarkten buiten het stagnerende Europa. Dus: Zuid-Amerika, Mexico, China. Datzelfde verlangen naar groeimarkten, zie je in het bod van familiebedrijf SHV op vis- en veevoederbedrijf Nutreco van 3 miljard euro.

Aan Boskalis en Grandvision zie je dat het een goede tijd is om te kópen én te verkopen. Boskalis profiteert van de koersval van Fugro om, met een stok achter de deur als grootste aandeelhouder, te kijken welke samenwerking er met Fugro inzit.

Met de verkoop van een kwart van de Grandvision-aandelen profiteert HAL juist van de beursrecords. Dat is de bonus: de winstbeloning voor de ondernemer.