De Eredivisie begint weer: een terugblik en een vooruitblik

Met Ajax – Groningen gaat de Eredivisie vanavond weer van start na ongeveer een maand winterstop. We blikken terug op de eerste helft van het seizoen, en vooruit door middel van vier mogelijke hoofdrolspelers.

Ajacieden Nicolai Boilesen (links) en Nick Viergever (rechts) in duel met PSV'er Georginio Wijnaldum.
Ajacieden Nicolai Boilesen (links) en Nick Viergever (rechts) in duel met PSV'er Georginio Wijnaldum. Foto ANP/ Olaf Kraak

Met Ajax - Groningen gaat de Eredivisie vanavond weer van start na ongeveer een maand winterstop. We blikken terug op de eerste helft van het seizoen, en vooruit door middel van vier mogelijke hoofdrolspelers.

Even bijpraten: wat gebeurde er tot nu toe?

Ajax of PSV. Voorafgaand aan het seizoen gingen velen uit van een kampioensstrijd tussen deze twee. Ajax, die de man met te veel geld is, maar toch steeds thuis tegen zijn gezin zegt dat ze het ook prima redden met huismerkproducten. PSV, de ploeg die net als voorgaande seizoenen op papier de beste ploeg heeft, maar nu ook écht, écht. Degraderen, dat zou FC Dordrecht, de ploeg waar de spelers op het veld staan voor een reisvergoeding en een welgemeende schouderklop.

Al snel werd duidelijk dat het hier inderdaad op uit zou lopen. PSV begon sterk, speelde aantrekkelijk en liet weinig steekjes vallen. Het won de eerste topper tegen Ajax zelfs, eind augustus. In de Arena. En dat was sinds 2008 niet meer gebeurd. Ajax daarentegen begon zwak en stond na vijf wedstrijden op een matige vijfde plek. De reden dat Ajax inmiddels al wekenlang achter PSV op de tweede plek staat, ligt meer aan het feit dat de ploegen onder de Amsterdammers keer op keer verzaakten gebruik te maken van hun slordige puntverlies.

Verrassingen waren er ook: wie had verwacht dat PEC Zwolle bij het ingaan van de winterstop vierde zou staan? Of dat SC Cambuur zevende zou staan? De twee ploegen zijn de knuffelsubtoppers van de eerste helft. Ook Willem II deed het helemaal niet slecht en staat keurig dertiende.

Mooie goals uit de eerste helft van het seizoen:

Er was ook weer trainersdrama. De eerste die mocht inrukken was Jan de Jonge bij Heracles Almelo. Al na een maand, waarin de ploeg geen punten haalde. Bij NAC mocht Nebosja Gudelj vertrekken. In Breda liep het helemaal niet.

De commotie bij AZ spande de kroon. Marco van Basten, overgekomen van Heerenveen, deed een stapje terug vanwege gezondheidsproblemen. Assistent Alex Pastoor zou het overnemen, maar hij vertrok na een conflict. Inmiddels is John van den Brom er hoofdtrainer.

En FC Dordrecht? Nou ja, daar hebben ze in ieder geval voor de winterstop mensen vermaakt met hun Twitteraccount.

Twitter avatar fcdordrechtnl FC Dordrecht Wegens de weersomstandigheden is NK stoelendansen op de Krommedijk vandaag afgelast. http://t.co/5xJs5R4rRZ

Het elftal van de eerste seizoenshelft, volgens de statistieken van Opta:

Foto NRC

Foto NRC

Vier mogelijke hoofdrolspelers in de tweede seizoenshelft

Een goede begin van het seizoen mag dan het halve werk zijn, maar pas na de winterstop komt het er echt op aan. Want kan de titelkandidaat het hoge niveau wel volhouden? En is die verrassing in de top 10 wel bestand tegen een lang en zwaar seizoen? NRC kijkt vooruit aan de hand van 4 mogelijke hoofdrolspelers, die hun ploeg in de tweede seizoenshelft nog een extra impuls kunnen geven.

Foto EPA / Spyros Chorchoubas

Foto EPA / Spyros Chorchoubas

Luuk de Jong (PSV)
Wat?! Memphis Depay geen hoofdrolspeler in de tweede seizoenshelft? Natuurlijk wel, want de pas 20-jarige Depay speelde in meerdere wedstrijden een doorslaggevende rol. Bij de 1-0 overwinning op ADO bijvoorbeeld, of in de zege uit bij Ajax. Maar misschien hoeft PSV tussen januari en mei het niet alléén meer te hebben van de vlugge buitenspeler.

Als Luuk de Jong zijn lijn van vlak voor de winterstop weet door te trekken, dan staat de fans in Eindhoven namelijk nog een aantal maanden vol doelpunten te wachten. Want na een stroeve start van het seizoen, met slechts 3 doelpunten in 11 competitiewedstrijden, lijkt De Jong zijn draai te hebben gevonden.

Toegegeven, in de Europa League scoorde de 24-jarige spits – die deze zomer voor 5,5 miljoen euro overkwam van Borussia Mönchengladbach – ook al een paar keer vroeg in het seizoen. Maar in de competitie trof hij in de eerste maanden het doel amper, net als veel van zijn voorgangers in de punt van de Eindhovense voorhoede.

Het keerpunt kwam begin november, vlak voor de rust in de wedstrijd tegen Heracles. Het doelpunt dat De Jong daar vlak voor het rustsignaal maakte, markeert het begin van een imposante reeks: 7 doelpunten in 6 wedstrijden. Met als hoogtepunt natuurlijk de knotsgekke 4-3 overwinning tegen Feyenoord, toen De Jong drie keer scoorde.

Foto ANP / Koen van Weel

Foto ANP / Koen van Weel

Kenneth Vermeer (Feyenoord)
Het nieuwe voetbalseizoen is amper zeven weken bezig als Feyenoord al kansloos lijkt voor de titel. In de eerste zes wedstrijden hebben de Rotterdammers slechts vijf punten bijeengesprokkeld, de slechtste competitiestart in vijf jaar tijd. Eind september staat Feyenoord op de vijftiende plaats op de ranglijst, net boven de streep voor degradatievoetbal.

De beschuldigende vingers wijzen al snel op het verkoopbeleid: met Stefan de Vrij, Bruno Martins Indi en Daryl Janmaat hebben de Rotterdammers namelijk vrijwel hun hele achterhoede van het seizoen ervoor verkocht. Met een dusdanig ontwricht elftal is het toch logisch dat de prestaties uitblijven?

Halverwege september doet Feyenoord echter plots de meest besproken aankoop van dit jaar: de club neemt doelman Kenneth Vermeer over van Ajax, voor naar verluidt 750.000 euro. En de sluitpost die bij Ajax door zijn vele blunders op een zijspoor was geraakt, blijkt in De Kuip best een balletje te kunnen stoppen. Hij wordt veelvuldig genoemd als de beste doelman op Nederlandse bodem. En Feyenoord plukt daar de vruchten van: na zeventien wedstrijden staat de club derde, met slechts vijftien tegengoals. Alleen in het doel van PSV werd minder vaak gescoord.

Foto EPA / Bartolomiej Zborowski

Foto EPA / Bartolomiej Zborowski

Arkadiusz Milik (Ajax)
Of Arkadiusz ‘Arek’ Milik de komende maanden uitgroeit tot een hoofdrolspeler in de Eredivisie hangt voor een belangrijk deel af van Ajax-trainer Frank de Boer. Tot dusver gaf de oefenmeester de voorkeur aan Kolbeinn Sigthórsson, maar bijzonder doeltreffend is de IJslandse spits eigenlijk nog geen moment geweest, sinds hij vier jaar geleden van AZ overkwam.

De lange blonde voorhoedespeler wist dit seizoen in veertien optredens namelijk slechts vijf keer het net te vinden, en daarmee doet Sigthórsson het zelfs nog iets beter dan in voorgaande seizoenen. Hoe anders is dat bij Milik, de 20-jarige Pools international, die vorige zomer van Bayer Leverkusen werd gehuurd.

Met Milik in het veld – hetzij als basisspeler, hetzij als wissel – verloor Ajax namelijk nog geen wedstrijd. Bovendien maakte de centrumspits, die aan het einde van het seizoen kan worden overgenomen, in elf wedstrijden maar liefst acht doelpunten.

Toch begon Milik in de eerste elf competitieduels 8 keer op de bank. Gezien zijn statistieken lijkt De Boer echter niet veel langer om de Pool heen te kunnen. En waarschijnlijk beseft de trainer dat zelf ook, aangezien Milik in de laatste zes duels voor de winterstop vijf keer bij de basiself stond.

Foto ANP / Vincent Jannink

Foto ANP / Vincent Jannink

Robert Maaskant (NAC)

In het Rat Verlegh Stadion in Breda zijn de resultaten weinig rooskleurig. Na zeventien wedstrijden staat NAC Breda op de voorlaatste plaats in de competitie, weliswaar zes punten boven hekkensluiter Dordrecht, maar ook nog niet veilig voor degradatie. Om dat gevaar te keren, sloeg de ploeg deze winter aan het winkelen.

Tot dusver haalde de ploeg uit Breda al drie spelers binnen: de transfervrije Guyon Fernandez, Dirk Marcellis van AZ en de jonge Menno Koch, die bijna zeker van PSV wordt gehuurd. Maar de man die echt het verschil kan maken, is degene die van al die spelers een team moet maken: trainer Robert Maaskant.

Maaskant is dit seizoen al de derde oefenmeester die NAC onder zijn hoede neemt. De geel-zwarte club begon het jaar met Nebojsa Gudelj, maar die werd in oktober ontslagen vanwege de slechte prestaties en het zwakke voetbal. Onder zijn opvolger Eric Hellemonds ging het in de maanden echter zo mogelijk nog minder.

En dus grepen de Bredanaars terug op de trainer die tussen 2008 en 2010 ook al eens de leiding over de spelersgroep had. Want bij veel clubs waar Maaskant werkte, zette hij in zijn eerste jaar vaak behoorlijke prestaties neer. Zijn manco? Het blijft vaak bij één goed seizoen.

Wie de kampioen, wie degradeert? Onze sportredactie voorspelt

Steven Verseput:

Het moet gek lopen wil PSV dit nog weggeven, met de klasse van Memphis Depay voorin, de dynamiek van Georginio Wijnaldum in de as en het sterke verdedigende blok achterin. Bovendien heeft PSV een gunstig programma tot eind maart. Er zijn een paar risico’s. Een gebrek aan routine: hoe voorkomt de onervaren coach Phillip Cocu (44) dat zijn jeugdige ploeg bezwijkt onder de druk? En kan Depay zijn bloeiende vorm doortrekken? Het gevaar is dat hij instort door de intensieve WK-zomer en de vele aandacht die hij nu trekt. Laatste punt: Ajax raakte in de afgelopen jaren pas in de tweede seizoenshelft op drift, terwijl PSV in die periode vaak faalde.

FC Dordrecht gaat richting degradatie. De sympathieke club mist simpelweg geld en kwaliteit. Daar kan de net aangetrokken aanvaller Andwelé Slory (in 2011 gestopt met profvoetbal, nu opeens weer terug) niks aan veranderen.

Fabian van der Poll:

“Sneller dan elke club in de eredivisie vuurt PSV op doel: gemiddeld na zestien passen. Een sterke counterploeg die relatief makkelijk een aanval opzet inclusief doelpoging. Met bovendien sterke afmakers: Luuk de Jong en Memphis Depay scoorden ieder al tien keer. De verdediging: een 7. De defensie mag soms kwetsbaar ogen, PSV incasseerde tot dusverre wel de minste doelpunten. Mede dankzij doelman Jeroen Zoet en zijn hoogste reddingspercentage van de competitie. Mooie statistieken, maar houdt PSV de koppositie vast nu de druk toeneemt? In elk geval meent trainer Phillip Cocu dat zijn ploeg mentaal sterker is geworden en dat PSV de schaal kan veroveren. Ik geef hem het voordeel van de twijfel, want PSV heeft dit seizoen veel kwaliteit. Wie er degradeert? FC Dordrecht. Geinige cultclub, maar niet goed genoeg.”

Bart Hinke:

De schaamteloze wijze waarop Ajax vorig seizoen in de uitwedstrijd tegen Heracles de titel veiligstelde – bij een stand van 1-1 werd een kwartier voor tijd een salonremise overeengekomen – kan moeilijk anders uitgelegd worden dan cynisch, klinisch en schuren tegen het onbetamelijke. Maar tegelijkertijd bleek ook hoe pragmatisch de ploeg van coach Frank de Boer bereid is te zijn als de schaal binnen handbereik is.

Natuurlijk, Daley Blind en Siem de Jong, present bij alle vier de titels die Frank de Boer won, zijn vertrokken, maar met onder anderen doelman Jasper Cillessen (drie titels), backs Ricardo van Rhijn (drie) en Nicolai Boilesen (vier), aanvaller Lasse Schöne (twee) en middenvelders Thulani Serero (drie) en Davy Klaassen (drie) zijn er in elke linie meervoudige kampioenen in de selectie. De Boer kan niet wachten op de traditionele opleving van zijn ploeg in de voorjaarsmaanden.

Degradatie? Dordrecht. Nog een half jaartje volop profiteren van voetbal op eredivisieniveau en dan terug naar de eerste divisie als een ploeg met volop mogelijkheden.

Lees ook in NRC Handelsblad: PSV de cijfers, Ajax de routine. (€)