Kraftwerk in Nederland: stilstaan en genieten deden ze ook al in 1976

De Duitse elektronica-pioniers van Kraftwerk, vorige week in de NeuNational Gallerie in Berlijn.
De Duitse elektronica-pioniers van Kraftwerk, vorige week in de NeuNational Gallerie in Berlijn. Foto EPA / Jens Kalaene

Vanavond nemen de Duitse elektronica-pioniers van Kraftwerk de Amsterdamse poptempel Paradiso over. Twaalf dagen lang speelt er niemand anders, behalve zij. Wat kun je verwachten van de shows?

Wat gaat Kraftwerk nou precies doen?

De band gaat vanaf vanavond elke avond, tot en met vrijdag 23 januari, één album integraal spelen. Dus dat betekent het volgende:

16 januari: Autobahn (1974)
17 januari: Radio-Activity (1975)
17 januari: Trans-Europe Express (1977)
19 januari: The Man-Machine (1978)
20 januari: Computerworld (1981)
21 januari: Techno Pop (1986)
22 januari: The Mix (1991)
23 januari: Tour De France (2003)

Luister Kraftwerk op Spotify of luister dit handige overzicht van muzieklijstjessite Perfects.nl:

Alle shows zijn uitverkocht, op die van Techno Pop na. Dus je hebt nog kans om Kraftwerk te kunnen horen.

Je gaat naar Kraftwerk, maar dan

Nrc.next-redacteur Kim Bos was afgelopen weekend bij één van de optredens van Kraftwerk in Berlijn, die gehouden werd in de Neue Nationalgalerie, het museum van Bauhaus-architect Ludwig Mies van der Rohe. Ze maakte zich op voor een avond dansen, maar niets was minder waar (€) tijdens de avond waarop Computerwelt aan bod kwam:

“Dit is een historisch moment. De echte fans moeten welhaast exploderen van adrenaline. De muziek begint, de 3D-muzieknoten vliegen door de zaal.

En dan gebeurt er niets.”

And the crowd goes…niet wild?

Dat is dus precies de bedoeling. De Kraftwerk-shows zijn geen doorsnee concerten of dance-avonden, waarbij je je laat meevoeren door de muziek en van het ene nummer in het andere stort. Het is kunst, realiseerde ook onze next-redacteur Bos zich. Je hoeft niet altijd als een kabouter stuiterend op teveel Fruittella’s bij een gig te staan.

Kraftwerk als inspirator voor de chiptune, de muziekstroming waar muzikanten muziek maken met oude spelcomputers zoals de Nintendo:

In 1976 stond iedereen ook al stil

Overigens is de ervaring van Bos niet nieuw. In 1976, toen Kraftwerk voor het eerst in Paradiso optrad, stond het publiek ook al stil. Maar dat had, toen de band zich met hun nieuwe manier van elektronische muziek maken dusdanig vervreemde van het huidige muzieklandschap, misschien een iets andere reden. Dat vertelde (€) de bij het optreden aanwezige Paradiso-broodjesverkoper Eddy ‘Ed Kadet’ Tutuarima aan NRC-muziekredacteur Hester Carvalho:

“Ik was fan, als enige van het personeel”, zegt hij. “Ik herinner me dat verder niemand belangstelling had. Hun synthetische sound sprak me aan, en hoe ze eruitzagen: in pak achter een synthesizer. Dat was niet eerder vertoond.” Bij het optreden was zo’n driehonderd man, schat Tutuarima. En anders dan hun huidige reputatie als grondleggers van de dance zou doen vermoeden: het publiek stond stil.

“De aanwezigen waren verbijsterd, alsof ze niet durfden te bewegen. Waarschijnlijk doordat de vier daar op het podium ook stil stonden. Als etalagepoppen”, zegt Tutuarima. “Later, in de punktijd, werd in Paradiso gehost en met bier gegooid. Maar bij Kraftwerk bewogen we niet. Hoewel ik de muziek wel opwindend vond.”

Beluister hier die show van Kraftwerk in Paradiso in 1976:

Rehabilitatie

Carvalho sprak (€) eind 2013 met Ralf Hütter, de oprichter en enig overgebleven origineel muzikant van Kraftwerk, ten tijde van hun optredens in het Eindhovense Evoluon. Die statische vorm van de optredens, die de band zelf als ‘conceptuele performance’ aanduidt, heeft volgens Hütter een ideologische reden; het was rehabilitatie:

“Ook de live-opstelling had een historische achtergrond. “In de jaren dertig hadden we in Duitsland te maken met de sterrenstatus van Mr. Adolf uit Oostenrijk. Door de gevolgen daarvan willen wij nu iedere vorm van persoonlijkheidscultus vermijden.”

Bekijk een stukje Kraftwerk in Tate Modern, Londen:

The Catalogue-tournee

Kraftwerk speelt al twee jaar dit soort shows, die deel uitmaken van de concertreeks The Catalogue. Het Londense museum Tate Modern, het Opera House in Sydney en het Museum of Modern Arts in New York werden al acht avonden in beslag genomen door de band. In oktober 2013 speelde Kraftwerk ook al shows in Nederland, en wel in het Evoluon in Eindhoven, het congrescentrum dat eruit ziet als een UFO-snoepje.

Bekijk hier de opening van de show in het Evoluon in 2013:

Lees morgen ons recensieoverzicht van de eerste avond in Paradiso. NRC Handelsblad maakt alle dagen (t/m 23 januari) een verslag van de shows.