Aandachtsboer Tom legt bom onder Boer Zoekt Vrouw

bekijkt op vrijdag waar we ons deze week over opwonden op sociale media. Dit keer: Boer Tom is te gelikt en verpest de mythe van het idyllische vlakke land.

De vijf vrouwen van Boer Tom: Lieke, Femke, Rinke, Lotte en Leonie.
De vijf vrouwen van Boer Tom: Lieke, Femke, Rinke, Lotte en Leonie. Foto KRO

De blonde tulpenkweker Tom (32) uit Boer Zoekt Vrouw zorgt al weken voor beroering, omdat hij te sexy zou zijn voor het programma. Boeren horen boeren te zijn, d.w.z. aandoenlijke, behoeftige pummels, enigszins lelijk en contactgestoord. Type Janko, type Theo. Type Geert, de boer die over zichzelf praat in de derde persoon („Even een bammetje smeren voor Geert”).

Maar Tom is een soort Chris Zegers. En deze ‘polderhunk’ kaapte zo’n driekwart van alle brieven weg voor de neus van de gewone, enigszins lelijke boeren. In ons egalitaire land is dat not done. Je mag niet te rijk zijn, maar ook niet te mooi.

Dat was nog tot daar aan toe. Erger was het Twitter-gerucht dat Tom allang een vriendin had: deze boer zocht helemaal geen vrouw; boer zoekt áándacht. Tom speelde vals: hij is een charlatan, een indringer, een ’aandachtsboer’. Er klopte iets niet aan Tom.

Stomme ophef, dacht ik eerst. Tv is toch tv? Of dachten de kijkers echt dat al die andere boeren zich uit louter romantische motieven hadden aangemeld voor de show waar heel Nederland naar kijkt?

Maar Boer Zoekt Vrouw is natuurlijk geen gewone show. Het is boven alles een nationale mythe. En sinds boer Tom is er iets geknakt.

De eerste aflevering ooit van Boer Zoekt Vrouw werd uitgezonden in november 2004, precies de maand waarin Theo van Gogh werd vermoord. Toeval natuurlijk, maar toch goeie timing: in de periode dat we banger werden voor de buitenwereld, gaf de fee Yvon ons een idylle om bij weg te soezen. Een dromenland vol Hollandse koeien en goudeerlijke, hardwerkende boeren; een boerenwereld, maar zonder mond- en klauwzeer, zonder stress. Een wereld zonder internet, vol handgeschreven brieven. En ook zonder moslims, maar dat is logisch; wie op boeren profileert, zuivert er nu eenmaal de Mohammeds uit.

En miljoenen kijkers zeiden: dit is wat we willen. Dit gefilterde Nederland, dorps en achterlijk, puur en eerlijk. In de literatuurwetenschap heet dat ‘suspension of disbelief’: de bereidheid van het publiek om twijfel even niet toe te laten. In Boer Zoekt Vrouw wilden we dolgraag geloven. Die bereidheid ging ver. Zelfs toen Yvon met haar Kakelbont-servieslijn kwam, geloofden we nog steeds dat het haar ging om de romantiek en het redden van aandoenlijke, enigszins lelijke boeren.

Tot de komst van seksbom Tom, die het dus om de roem te doen lijkt, en die bovenal helemaal geen vrouw zoekt. Hij is te gelikt. Hij overtreedt de belangrijkste Boer Zoekt Vrouw-wet: echt te zijn, ook als je dat niet bent. Tom laat zien dat onze nationale mythe ordinaire televisie is. Geënsceneerde schone schijn.

Tom is een bom onder het programma en daarmee onder heel Nederland.