‘Steeds meer mensen gaan fietsen, waardoor de fietspaden te smal worden'

Dat zei Stientje van Veldhoven van D66 op Radio 1

illustratie Emmelien Stavast
illustratie Emmelien Stavast

De aanleiding

Welke regels moeten gelden voor de speed pedelec, een elektrische fiets waarmee je gemakkelijk 40 kilometer per uur kunt rijden? Over die vraag buigt het ministerie van Infrastructuur en Milieu zich al een hele tijd. Het Fietsberaad, een kenniscentrum voor fietsbeleid, adviseert om voor de speed pedelec een maximumsnelheid te laten gelden, zoals voor motorvoertuigen. Maar op fietspaden geldt geen maximumsnelheid. Daarom stelt het Fietsberaad voor om ook daar een maximumsnelheid in te voeren: op het fietspad mag je dan niet harder dan 25 kilometer per uur fietsen. Wie harder wil, moet de weg op. Dat zou de fietspaden een stuk veiliger maken.

Volgens D66-kamerlid Stientje van Veldhoven is het grootste probleem op de fietspaden de drukte. „Er zijn meer fietsers gekomen, waardoor de fietspaden te smal zijn geworden”, aldus Van Veldhoven op Radio 1.

Waar is het op gebaseerd?

Volgens Van Veldhoven zijn er de laatste jaren verschillende soorten fietsen bijgekomen, die allemaal over het fietspad moeten: denk aan brommers, ligfietsen en traditionele fietsen. De fietspaden zijn daardoor drukker geworden, en te smal.

Na navraag van nrc.next komt Van Veldhoven met aanvullende bronnen. Wat betreft het toegenomen aantal fietsers, verwijst Van Veldhoven naar cijfers van het Kennisinstituut voor Mobiliteit, dat is verbonden aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Uit het Mobiliteitsbeeld 2014 blijkt dat het aantal mensen dat fietst in 2013 is toegenomen ten opzichte van 2004. Bovendien maken fietsers vaker gebruik van de fiets en leggen ze langere afstanden af. Het totaal aantal afgelegde kilometers is in die periode toegenomen met 6,5 procent. Dat zou voornamelijk komen door de komst van de elektrische fiets.

Dat de fietspaden te smal zijn geworden, baseert Van Veldhoven onder meer op een statement van de ANWB en de Bovag. Vooral in de grotere steden zijn volgens de belangenorganisaties de fietspaden ‘veel te smal’.

En, klopt het?

De cijfers van het Mobiliteitsbeeld zijn gebaseerd op het Mobiliteitsonderzoek Nederland, dat tot 2009 werd uitgevoerd door Rijkswaterstaat, en op het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland van het CBS, dat het stokje vanaf 2010 overnam. Deze onderzoeken laten een gedetailleerder beeld zien.

Uit deze onderzoeken blijkt dat tussen 2004 en 2013 alle fietsers bij elkaar elk jaar tientallen miljoenen kilometers meer aflegden dan het jaar daarvoor. De stijging neemt weliswaar af, maar in 2013 werd ruim 14,69 miljard kilometer gefietst; nog altijd ruim 55 miljoen kilometer meer dan in 2012.

Dan de te smalle fietspaden. Dat is soms daadwerkelijk een probleem, stelt Berry den Brinker, die als onderzoeker aan de Vrije Universiteit van Amsterdam is gespecialiseerd in eenzijdige fietsongevallen. De minimale breedte van een fietspad moet nu twee meter zijn. Maar lang niet alle fietspaden voldoen aan die richtlijn, bijvoorbeeld omdat er in de stad geen plaats is om bredere paden te maken.

Een groot deel van de eenzijdige fietsongelukken wordt veroorzaakt doordat je niet goed kan zien hoe je op de te smalle fietspaden moet rijden, stelt Den Brinker, omdat ze bijvoorbeeld geen kantmarkering hebben. Maar ook het toegenomen verkeer speelt een rol. „De richtlijn is van 2006, toen er nog een stuk minder mensen fietsten. De afgelopen jaren zijn bijvoorbeeld ouderen meer gaan fietsen, die wat meer slingeren, en zijn er ook voertuigen op het fietspad gekomen die breder zijn, zoals scootmobielen.”

Conclusie

In de afgelopen tien jaar zijn Nederlanders inderdaad meer gaan fietsten. Door de toename van het aantal fietsers, en doordat steeds meer voertuigen op het fietspad rijden, zijn de fietspaden te smal geworden. Bovendien zijn veel fietspaden volgens de huidige richtlijn al te smal. De uitspraak wordt daarom beoordeeld als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt