Oekraïne mobiliseert duizenden militairen ondanks staakt-het-vuren

Oekraïense militairen bij een billboard in Kiev.
Oekraïense militairen bij een billboard in Kiev. Foto Reuters / Gleb Garanich

Oekraïne stuurt vanaf volgende week 50.000 reservisten naar het oosten van Oekraïne. Het gaat om de eerste van drie mobilisaties die voor dit jaar worden voorzien. Het parlement in Kiev heeft vandaag een wet aangenomen die de inzet van de reservisten mogelijk maakt.

De twee volgende mobilisaties vinden plaats in april en juni, schrijft persbureau AFP. De extra militairen komen er ondanks een staakt-het-vuren en internationale pogingen om vrede te stichten. De onderhandelingen over een einde aan het conflict tussen Kiev en de pro-Russische rebellen in de regio’s Donetsk en Loegansk lopen stroef. De rebellen stellen vandaag dat ze het vliegveld van Donetsk hebben heroverd, schrijft AP.

Bloedigste aanval in maanden

De wet die de mobilisatie van reservisten mogelijk maakt, is gebaseerd op een presidentieel decreet dat president Petro Porosjenko gisteren heeft ondertekend. In die tekst werd de noodzaak benadrukt van een “adequate reactie op de gevaren die worden veroorzaakt door het offensieve handelen van Rusland”.

Het decreet volgde na enkele weken van ogenschijnlijke rust in de Donbas. De afgelopen dagen laaide het geweld weer op. Dinsdag kwamen twaalf mensen om toen een granaat een passagiersbus raakte in de buurt van een wegversperring van het regeringsleger. Het was de bloedigste aanslag op burgers sinds de eerste poging tot een bestand na een top in Minsk, afgelopen september. Mogelijk was de controlepost het doelwit. Beide partijen wijzen elkaar aan als schuldigen.

Van de aanval op de bus zouden nu ook beelden zijn:

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Dashcam footage surfaces showing apparent rocket strike near bus in #Volnovakha, eastern #Ukraine that killed 12: https://t.co/o1VeXbzfri

Burgerslachtoffers zijn in de Donbas schering en inslag, schrijft redacteur Hubert Smeets (€) vandaag in NRC Handelsblad.

De wapenstilstand die Rusland, Europa en Oekraïne met hun Contactgroep op 5 september in Minsk hebben gesloten, heeft nooit een kans gekregen. De aanval op de bus in Volnovacha had niettemin meer betekenis dan de zoveelste schending van dat Minsk-akkoord. Op de achtergrond speelt de vraag of er in de Donbas een ‘eindspel’ gaande is.

Twee zwarte scenario’s

Vandaag zou eigenlijk een top plaatsvinden met president Porosjenko, zijn Russische tegenhanger Poetin, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande, maar die ging op het laatste moment niet door. Het lijkt erop dat het gebrek aan vorderingen achter de schermen de oorzaak was. Een bijeenkomst die morgen zou plaatsvinden van de zogenoemde contactgroep met Oekraïne, de separatisten, Rusland en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) is vooralsnog ook onzeker.

De voorzitter van de nationale veiligheidsraad, Oleksandr Toertsjinov, ziet twee mogelijke toekomstscenario’s voor Oekraïne. Het eerste is een hervatting op grote schaal van het geweld, met inmenging van het Russische leger en een continentale oorlog tot gevolg. Een tweede scenario is dat het Kremlin enige stabilisering van Oekraïne belemmert door de economie, de krijgsmacht en het moreel uit te putten.

‘Nieuwe invasie’

Adviseur Vasili Boedik van het Oekraïense ministerie van Defensie waarschuwde dinsdag in een analyse voor de webkrant Glavkom voor een nieuwe invasie, schrijft Smeets.

Op dit moment zijn er 7.500 Russische soldaten in de Donbas actief. Maar volgens Boedik droogt de stroom ‘vrijwilligers’ uit Rusland op, omdat de Russen meer en meer met hun eigen economische crisis bezig zijn. President Poetin zoekt daarom naar alternatieven. Niet toevallig heeft Poetin 2 januari een oekaze getekend om een eigen ‘vreemdelingenlegioen’ te kunnen formeren, zei Boedik.

De leider van de Volksrepubliek Donetsk, Aleksandr Zachartsjenko, heeft alvast te kennen gegeven dat hij het Oekraïense leger niet vreest.

“Oekraïne bereidt zich voor op oorlog. We zijn er klaar voor om adequaat te reageren. Wij zijn niet zwak.”

Lees verder in NRC Handelsblad: Oosten Oekraïne staat op springen (€)