Streel je geliefde via internet

Dankzij de telefoon kunnen we elkaar op afstand horen, en via de webcam ook zien. De volgende stap is: elkaar op afstand aanraken.

Illustratie Pepijn Barnard

Het idee ontstond, zoals zoveel goede ideeën, in de kroeg. Ondernemer Frederic Petrignani had een paar biertjes op en zei: „Zou het niet leuk zijn als mensen elkaar konden aanraken via internet?”

Inmiddels, ruim tien jaar later, is die gedachte gerealiseerd door het Delftse bedrijf Holland Haptics. Hun product Frebble is een soort joystick die mensen elkaars handen laat vasthouden in real-time, bijvoorbeeld tijdens een Skypegesprek. Knijp erin, en de Frebble van je partner knijpt in zijn of haar hand. De gadget is een voorbeeld van haptische technologie: technologie die je kunt voelen.

Frebble kan gebruikt worden door oma’s en kleinkinderen, uitgezonden militairen en hun gezin thuis, kortom: door iedereen die iemand mist. Petrignani: „Menselijke aanraking is een basisbehoefte. Onderzoek toont aan dat je dankzij aanraking langer leeft en gelukkiger bent.” In de loop van 2015 komt het product op de markt. Een set van twee Frebbles zal zo’n 150 dollar (circa 125 euro) kosten.

Dat het zolang duurde om Frebble te realiseren, had te maken met geldgebrek, maar ook met het feit dat de techniek nog niet zo ver was. Dankzij recente ontwikkelingen op gebied van sensortechnologie, draadloos internet, big data en cloud-diensten kunnen apparaten sinds kort goedkoop en gemakkelijk aan elkaar gekoppeld worden. Volgens het Amerikaanse bedrijf PSFK, dat jaarlijks een technologie-trendrapport uitgeeft, vormt het idee van samenzijn op afstand (‘long distance togetherness’) een belangrijke aanjager voor nieuwe technologie.

Hartslag

Ook in het buitenland wordt er van alles ontwikkeld voor geliefden op afstand. Zo is er TapTap, een armband die je via Bluetooth koppelt aan je telefoon. Door erop te tikken met je vinger, laat je de armband van je partner vibreren.

Ook Pillow Talk koos voor een armband, dit keer gekoppeld aan een hoofdkussen. Daarmee kun je de hartslag van je geliefde horen in bed. Het werkt zo: de armband meet tijdens het slapen je hartslag, en stuurt deze data via een app naar het kussen van je partner. Daarin zit een kleine speaker waaruit de hartslag klinkt. Beide producten worden momenteel getest en komen komend jaar op de markt.

Als je elkaar op afstand kunt aanraken, kun je ook seks hebben op afstand. Niet verwonderlijk dus dat fabrikanten van seksspeeltjes in het gat gesprongen zijn. Het Nederlandse bedrijf Kiiroo bracht een nieuw type teledildonics op de markt: een masturbator (een soort mechanische vagina) voor hem en een dildo voor haar. Een ander voorbeeld is OhMiBod, een iPod-vibrator die via een mobiele app bestuurd wordt. En dan is er nog vibrerend ondergoed. Het bedrijf Fundawear maakt trillende onderbroeken en bh’s, die via een app geactiveerd kunnen worden.

Ziekenhuis

Toch is het de vraag of het vibreren van TapTap echt „aanvoelt alsof je partner je aanraakt”, zoals wordt beloofd. Onderzoek naar ‘gemedieerde aanraking’, zoals dit in de wetenschap heet, staat nog in de kinderschoenen.

„Deze technologie heeft veel potentie”, zegt Antal Haans. Hij is universitair docent aan de TU Eindhoven en publiceerde al in 2006 over dit onderwerp. „Dat aanraking iets toevoegt in een relatie, is duidelijk. Maar een vibratie via een trilmotortje heeft niet hetzelfde effect als iemand die over je rug streelt. Onze hersenen reageren daar anders op.”

Haans is vooral geïnteresseerd in toepassingen van haptische technologie bij pijnbestrijding en stressvermindering. „Wanneer je via gemedieerde aanraking een fysieke reactie kunt veroorzaken, bijvoorbeeld iemands hartslag kunt verlagen, wordt het interessant. Denk bijvoorbeeld aan een soort Frebble in de operatiekamer, waarmee een patiënt gekalmeerd kan worden door familie in de wachtkamer.”

Zo’n specifieke ziekenhuis-Frebble is er nog niet, maar haptische technologie wordt weldegelijk gebruikt in de zorg. Zo maakte een bedrijf uit Singapore de T-Jacket, een bodywarmer die het gevoel van een stevige omhelzing nabootst door middel van luchtdruk. De T-Jacket is ontwikkeld om kinderen met autisme of ADHD te kalmeren. Verschillende zorginstellingen in Australië en Singapore maken er gebruik van.

Echte aanraking

Voor al die toepassingen geldt: hoe realistischer de aanraking, des te effectiever de technologie. Een van de technische uitdagingen van dit moment is het verder ontwikkelen van de actuator, het onderdeel dat de beweging veroorzaakt. Die moet klein genoeg zijn om in een haptische gadget te verwerken, geluidloos functioneren en weinig energie verbruiken.

Er wordt veel onderzoek gedaan op dit gebied. Zo zijn er actuators die niet werken op basis van elektriciteit, maar op geluid of licht. Wetenschappers uit Bristol slaagden erin een voelbaar hologram te maken op basis van geluidsgolven. Microsoft doet onderzoek naar materialen die van volume veranderen op basis van licht.

Die ontwikkelingen zijn veelbelovend, maar voorlopig te kostbaar voor massaproductie. Petrignani houdt het voor de Frebble daarom bij elektrische aandrijving. „Op dit moment gebruiken we een displacement actuator, waardoor het apparaat niet alleen trilt, maar ook duwt en kneedt”, vertelt hij. „Dat geeft een realistischere aanraking dan een trilmotor.”

De heilige graal in het vakgebied is het nabootsen van een menselijke aanraking die niet van een echte te onderscheiden is. Volgens Haans kunnen we nog lang wachten voordat het zo ver is. „Een aanraking als een schouderklopje nabootsen moet wel lukken, maar of je de temperatuur, druk en beweging van ieder type aanraking kunt simuleren, betwijfel ik.” Petrignani is een stuk optimistischer. „In hooguit tien jaar is deze technologie ontwikkeld. Hopelijk door ons, maar zeker door een ander.”