Oslo verantwoordelijk voor ‘Best Games Never’

Zelfs voor de tolerante Noren gingen de eisen om de Winterspelen in 2022 te mogen organiseren te ver.

Welkom in de wonderlijke olympische wereld. Is de bevolking van Noorwegen misschien wel de grootste liefhebber van Winterspelen – ruim 80 procent blijkt uit peilingen – wordt de kandidatuur van hoofdstad Oslo voor 2022 nauwelijks gesteund door diezelfde bevolking. Omdat de Noren het IOC niet pruimen. Waarop de Noorse krant VG met een cynische ondertoon kopte: Best Games Never.

Exit Oslo, drie maanden voor de deadline van het formele kandidaatsproces. Het biedingsboek lag al klaar, maar kon niet worden ingeleverd, uiteindelijk vanwege de weigering van de Noorse regering om een garantstelling af te geven. Leden van het kandidaatscomité ‘Oslo 2022’ ontgoocheld achterlatend. Evenals het IOC. Maar op het hoofdkantoor in Lausanne waren functionarissen ook nog eens boos, héél boos.

Foutenfestival

Eli Grimsby, directeur van het Oslose kandidaatscomité, kan zich er intussen minder druk om maken dan weleer. Als gast van het sportonderzoeksbureau Mulier Instituut, op een debatmiddag in Amsterdam over de toekomst van de Olympische Spelen, maakt zij allerminst een aangeslagen indruk. De kleine, blonde vrouw geeft een haarscherpe analyse van een Noors foutenfestival. Kern van haar betoog: de omvang van de oppositie is pijnlijk verkeerd getaxeerd.

Oslo, constateert Grimsby, is waarschijnlijk het laatste westerse slachtoffer van de oude IOC-politiek. De vorige maand goedgekeurde hervormingen, die tot goedkopere, groenere, publieksvriendelijkere Spelen zullen leiden en een eind moeten maken aan de arrogantie en decadentie van het IOC, komen te laat voor ‘Oslo 2022’.

Het laatste greintje Noors vertrouwen in eigen Winterspelen werd weggenomen door krantenpublicaties over de exorbitante voorwaarden van het IOC. Zo zou voorafgaand aan de openingsceremonie een ontmoeting met de koning verlangd worden, evenals een cocktailparty na afloop. Verder zou de IOC-voorzitter bij aankomst in Oslo ‘ceremonieel’ verwelkomd moeten worden en voor IOC-leden een afzonderlijke in- en uitgang op het vliegveld gecreëerd moeten worden.

Daarmee waren niet eens alle wensen vervuld. Het IOC verlangde verder dat de bar van het IOC-hotel extra lang zou openblijven, terwijl de minibars op de kamers met producten van sponsor Coca-Cola gevuld moesten worden. Een ander verlangen: alle IOC-leden zouden een nieuwe mobiele telefoon van sponsor Samsung met Noors abonnement moeten krijgen. Of: de temperatuur in alle vergaderzalen zou constant 20 graden Celsius moeten zijn. En er zouden in de stad rijstroken voor olympisch vervoer vrijgemaakt moeten worden.

Nulpunt

Zoveel privileges, gevoegd bij een reeks eerdere ergernissen, konden de Noren niet langer verdragen. Wie denken die IOC-leden wel niet dat ze zijn? Het vertrouwen in de organisatie daalde tot vrijwel het nulpunt, waarna de regering zich op de valreep gedwongen zag geen financiële steun te verlenen. Toch nog een onverwacht besluit, vertelt Grimsby. Omdat in een eerder stadium de gemeenteraad van Oslo wel in overgrote meerderheid voor de Winterspelen had gestemd en het kandidaatscomité meende te weten, dat de regering het finale oordeel zou overlaten aan het parlement.

Maar het IOC was niet alleen schuldig aan de ‘val’ van Oslo. Indirect droeg ook de Russische president Vladimir Poetin zijn steentje bij. Zijn nadrukkelijke présence op de Winterspelen in Sotsji en de daaraan voorafgaande invoering van een antihomowet heeft bij veel Noren kwaad bloed gezet. Als het zo moet, dan maar geen Winterspelen, hoezeer ze met name de sneeuwsporten liefhebben en hoe succesvol de Noorse sporters ook mogen zijn. Er zijn grenzen, zelfs voor de doorgaans tolerante Noren.

Afkeer van Oslo

Binnen het kandidaatscomité zijn ook taxatiefouten gemaakt, erkent Grimsby. Aanvankelijk werden de Winterspelen te veel gepresenteerd als een Oslo’s feest; de rest van Noorwegen werd er niet bij betrokken. Dat leidde tot spanningen. Grimsby: „Veel Noren gunden het Oslo niet. En die afkeer was groter dan wij hadden verwacht. Kwam mede doordat onze focus internationaal was gericht. Wij dachten de strijd te moeten aangaan met zeven steden. Dat bleken er door het wegvallen van München, Stockholm, Davos/St. Moritz, Krakau en Lviv uiteindelijk maar twee te zijn.”

De ironie wil dat Oslo in de strijd met Beijing en Almaty als de grote favoriet voor 2022 gold. Na 'Pyeonchang 2018’ en ‘Tokio 2020’ zou een derde olympisch feestje in Azië niet erg aannemelijk zijn geweest. Nu wordt het waarschijnlijk Beijing.

Binnen het IOC moet de woede over de late Oslose afmelding inmiddels bekoeld zijn, omdat Noorwegen toch olympisch terrein krijgt. Want in 2016 worden de Jeugd Olympische Winterspelen gehouden in Lillehammer.