Leven met een echtgenoot die een psychische aandoening heeft

In drie jaar tijd wordt Giulia Lukach twee keer opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.
In drie jaar tijd wordt Giulia Lukach twee keer opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Foto ANP / Lex van Lieshout

Mark Lukach was 18 jaar oud toen hij Giulia voor het eerst tegenkwam. Het was op de campus van hun universiteit en hij werd meteen verliefd op de beeldschone Italiaanse, die veel te knap voor hem was. Negen jaar later wordt Giulia voor het eerst opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.

Het verhaal van Mark en Giulia begint zoals elk sprookje: zij wekt hem als hij zich weer eens heeft verslapen voor de les, hij plakt rozen op haar deur en leert Italiaans om indruk op haar te maken. Twee jaar na hun afstuderen trouwen ze, amper 24 jaar oud.

Pas getrouwd vertrekt het kersverse echtpaar Lukach naar San Francisco om hun dromen na te jagen. Voor Mark is dat lesgeven op een middelbare school, afgewisseld met surfen in de oceaan. Giulia streeft naar een succesvolle loopbaan als reclamemaker bij een kledingbedrijf. En ze wil drie kinderen.

Alleen nog ruimte voor angst

Na een paar weken bij haar nieuwe werkgever verandert er echter plots iets aan Giulia. Ze krijgt angstaanvallen en lijkt af en toe wel bevroren – doodsbang dat ze mensen teleurstelt of een verkeerde indruk maakt. In haar gedachten, zo schrijft Mark in het tijdschrift Pacific Standard, is louter nog ruimte voor angst.

Giulia besluit naar een therapeut te gaan, die haar doorverwijst naar een psychiater. Wanneer die haar antidepressiva en slaappillen voorschrijft, reageren Mark en Giulia aanvankelijk een beetje lacherig. Zo erg was het toch niet gesteld? Giulia besluit de medicijnen niet in te nemen en een paar dagen vrij te nemen van werk.

Geanimeerde gesprekken met de duivel

De volgende dag vindt Mark zijn vrouw in bed, kalm, maar ook pratend over gesprekken die ze ’s nachts had gevoerd met God. Mark besluit het nog een dag aan te zien. Wanneer hij zijn vrouw de volgende morgen door de kamer ziet lopen, pratend over geanimeerde gesprekken met de duivel, brengt hij haar naar een psychiatrisch ziekenhuis.

Een paar weken en stapels zware medicijnen later lijkt Giulia haar psychose te boven. Het echtpaar keert terug naar het leven van voor de opname, met een belangrijk verschil:

“We ontdekten dat onze rollen waren omgedraaid. Giulia was niet langer de voorbeeldige partner die op alle details lette. In plaats daarvan leefde ze in het moment en was ze blij met haar goede gezondheid. Nu was ik plots Pietje precies. Dat was raar, maar we bleven elkaar tenminste aanvullen.”

Giulia en Mark krijgen een zoon

Meer dan twee jaar gaat het goed met Giulia. Na gesprekken met de therapeut en de psychiater besluiten zij en Mark kinderen te nemen. Het wordt een zoontje, genaamd Jonas. Na het zwangerschapsverlof besluit Giulia weer aan het werk, terwijl Mark hun zoon verzorgt. Na tien dagen is het weer helemaal mis.

Voor de tweede keer in drie jaar tijd wordt Giulia in een psychiatrisch ziekenhuis opgenomen, waar ze meer dan een maand zit. In de tussentijd begint Mark aan zichzelf te twijfelen. Hij doet zijn uiterste best om zijn vrouw en haar aandoening te begrijpen. Het blijkt een lange, zware weg.

Inmiddels zijn Mark en Giulia 32 jaar en hebben ze nog steeds maar één zoon. Giulia wil nog altijd dolgraag drie kinderen voor ze 35 wordt; Mark probeert vooral te voorkomen dat ze voor de derde keer een psychiatrisch ziekenhuis in moet. En hoewel ze nog altijd vaak ruzie maken als gevolg van haar ziekte ziet Mark de kwade woorden niet langer alleen als aanval.

“Ik geloof dat in deze gesprekken - wanneer we praten over de dosering van medicijnen, de planning om weer zwanger te worden of het gevaar van lithiumgebruik tijdens de zwangerschap – we in zekere zin zeggen dat we van elkaar houden. Mijn exacte woorden zijn ‘Ik denk dat je dingen overhaast’, maar ik bedoel ‘ik wil dat je gezond en gelukkig bent, en ik wil de rest van mijn leven met jou doorbrengen’. En Giulia zegt iets als ‘geef me meer ruimte’, maar in haar hart bedoelt ze ‘ik waardeer alles wat je voor me hebt gedaan’.”

Lees het hele verhaal van Mark Lukach, “My lovely wife in the Psych Ward”, in de Pacific Standard (leestijd ongeveer 25 minuten).