Hoe overleef je je functioneringsgesprek?

Wekelijks geeft Japke-d. Bouma onmisbare tips voor op kantoor.

Meer tips? Volg @japked op Twitter
Meer tips? Volg @japked op Twitter

Het functioneringsgesprek: ik hoor er alleen maar mensen over klagen. Dat de baas altijd wel iets vindt om over te zeuren. Dat hoe hard ze ook gewerkt hebben, ze altijd wel iets uit hun poten hebben laten flikkeren en dat het dáár dan de hele tijd over gaat. En dat als ze op het eind moeten zeggen wat hun ambities zijn, ze niet durven te zeggen: ‘jouw baan, asshole’. Ik snap dat nooit.

Ik vind functioneringsgesprekken altijd heerlijk. De leukste gesprekken op kantoor. Even een uurtje me-time – wanneer krijg je zoveel aandacht van je baas? Even de benen op tafel en beoordelen maar. Er is ook altijd wel iets wat wel of niet functioneert in de kantoorjungle: de kroketten, de collega’s, de koffie, de airco, de glasbewassing, het slot op de wc-deur. Ik gebruik mijn functioneringsgesprek ook altijd om even flink mijn hart te luchten over de politiek, de kwaliteit van de huidige popmuziek en de stand van het land in het algemeen. Het leukste vind ik de functioneringsgesprekken waarin mijn baas het heeft over zíjn baas. Heel goed! Wie zegt dat het over het functioneren van de ondergeschikte moet gaan?

Toch merk ik dat nog heel veel mensen hun functioneringsgesprek niet snappen. Ze zien het als een moment waarop hun baas even over hen heen mag plassen, een moment dat ze zo stoïcijns mogelijk moeten ondergaan omdat hij anders denkt dat hij een punt heeft. En dus zitten ze met een pokerface lijdzaam af te wachten, geven ze geen kritiek: even doorbijten.

Wat ik ook vaak hoor, is dat je niet zou mogen huilen tijdens je functioneringsgesprek, je niet mag schreeuwen en er niet mag zeuren om opslag. Wat een onzin. Ik vind dat je eens per jaar je moment moet hebben om onredelijk te zijn tegen je baas.

Maar nog beter is het om het helemaal om te draaien. Wacht dus niet tot je baas over jou begint, maar begin over hém! Prijs hem helemaal het graf in. Hoe goed hij luistert, hoe hij inspireert, dat je eigenlijk altijd denkt: hoe zou hij dit aanpakken? Het voordeel is dat je baas na afloop helemaal mellow en giechelig het formulier invult, maar ook dat er amper tijd is om het over jouw functioneren te hebben.

Zorg er verder voor dat je wat te doen hebt tijdens je functioneringsgesprek. Neem dus een breiwerkje mee, een likdoornrasp, wat vakliteratuur. Dat je niet stilzit, zeg maar. Ik neem zelf ook altijd wat werk mee. Dat vind ik ook gewoon heel goed staan. Dat je het zo druk hebt, dat je je werk hebt meegenomen naar je functioneringsgesprek. En je baas kan meteen zien hoe je het doet – win win.

Een écht goede baas zegt na afloop van het gesprek: maak jij het verslag even? Hij vertrouwt je. Dat verslag is bovendien toch maar voor het archief. Want de échte functioneringsgesprekken, die heb je natuurlijk niet één keer per jaar, maar elke dag. Elk gesprek in de kantoorjungle is een functioneringsgesprek, lieve mensen. Je theorieën over Wie de Mol is, wat je weet over koffie en over de Koude Oorlog. Of ze je mogen, of je gelijk krijgt als je het niet hebt. De échte functioneringsgesprekken heb je niet met je baas, maar met je collega’s.