Een nieuwe iPhone koop je niet, die máák je

Wat San Francisco is voor hippe app-makers, is New York voor uitvinders, kunstenaars en andere ambachtslieden. Nederland volgt voorzichtig.

Het New Yorkse straatfestival Bushwick Block Party. In New York vind je de voorlopers van de ‘maker movement’, een wereldwijde gemeenschap van doe-het-zelf’-ers. Foto ANP
Het New Yorkse straatfestival Bushwick Block Party. In New York vind je de voorlopers van de ‘maker movement’, een wereldwijde gemeenschap van doe-het-zelf’-ers. Foto ANP

Start-ups die software ontwikkelen gaan naar Silicon Valley. Experts in medische technologie moeten in Boston zijn. Maar creatievelingen die weten hoe ze met een schroevendraaier, een condensator of naald en draad om moeten gaan, vestigen zich in New York. De stad is het middelpunt van de ‘maker movement’, een wereldwijde gemeenschap van doe-het-zelf’-ers: uitvinders, ingenieurs, kunstenaars en andere ambachtslieden die hun eigen gadgets of gebruiksvoorwerpen produceren en hun kennis en vaardigheden met elkaar delen.

De nieuwe Industriële Revolutie

Chris Anderson, voormalig hoofdredacteur van technologiemagazine Wired noemt de maker movement de nieuwe Industriële Revolutie: produceren bedrijven nu nog in fabrieken, in de toekomst hebben consumenten de macht om producten te maken in eigen huis. Steeds goedkopere gereedschappen zoals 3D-printers – een instapmodel is voor een kleine 700 euro te bestellen via bol.com – maken het zelf produceren gemakkelijker zonder dat er veel technische kennis of vaardigheden aan te pas komt.

Leden van deze creatieve beweging brengen dit principe al in praktijk, bij wijze van hobby of in hun eigen start-up. Hun missie is om ook het grote publiek te inspireren zodat consumenten straks geen dure telefoons van Apple of Samsung meer hoeven te kopen, maar ze gewoon zelf bouwen. Dat ze sieraden niet bij de H&M kopen, maar met één druk op de knop uit de 3D-printer laten rollen.

De maker movement is zeker niet gebonden aan New York, in de hele wereld is de doe-het-zelfbeweging actief. Ook in Nederland. Creatievelingen met twee rechterhanden zijn te vinden in een van de tientallen zogeheten Fablabs – in steden als Enschede, Leeuwarden of Den Haag. De populariteit van het doe-het-zelven in Nederland is de afgelopen tien jaar gegroeid. Op de Groninger Maker Faire of het Amsterdam Maker Festival komen duizenden mensen af.

Elke school een eigen 3D-printer

In New York bloeit de maker movement al sinds de jaren negentig, schrijft zakenblad Fortune. Dat is ook te zien in het onderwijs. Naar verwachting bezit 90 procent van de middelbare scholen in de stad volgend schooljaar over ten minste één 3D-printer. Scholieren leren zo om te gaan met nieuwe technologische middelen die het mogelijk maken zelf gebruiksvoorwerpen te ontwerpen en bouwen.

Dat de maker movement het zo goed doet in New York, ligt aan de aard van de stad. New York is een smeltkroes van culturen en bedrijvigheid. In de stad komen de mondiale mode- en voedselindustrie, de financiële sector, de architectuur- en kunstwereld samen. En dat is misschien wel de grootste kracht achter de maker movement in New York.