Brussel komt tegemoet aan ‘begrotingszondaars’

Europese Commissie legt regels soepeler uit.

In wat wordt gezien als een handreiking naar ‘begrotingszondaars’ als Italië, België en Frankrijk heeft Brussel gisteren besloten de EU-begrotingsregels soepeler te zullen interpreteren. Landen die aantoonbaar stevig hervormen, kunnen meer tijd krijgen om schulden en tekorten af te bouwen.

Tornen aan het Groei- en Stabiliteitspact, het fundament van de euro, ligt heel gevoelig, vooral in Berlijn. Dat gebeurt dan ook niet, benadrukte Europees commissaris Valdis Dombrovskis (euro) gisteren. Maar de Europese Commissie wil het pact, dat door oud-voorzitter Romano Prodi ooit „dom” werd genoemd, op intelligente, effectieve en geloofwaardige wijze” toepassen: zij wil lidstaten meer maatwerk bieden, met meer nadruk op hervormingen en investeringen, en minder op bezuinigingen.

Frankrijk, Italië en België leverden eind vorig jaar in Brussel rammelende ontwerpbegrotingen in: Frankrijk riskeert zelfs een miljardenboete. De nieuwe Commissie van Jean-Claude Juncker besloot echter om tot maart te wachten met haar eindoordeel, om zichzelf meer tijd te gunnen in dit explosieve dossier. Vooral Italië en België kunnen profiteren van de nieuwe uitleg van de regels, zo is de verwachting. Voor Frankrijk is dit minder evident, tenzij Parijs alsnog met overtuigende hervormingen komt.

Landen die niet of niet helemaal aan de begrotingsregels voldoen kunnen dankzij de nieuwe interpretatie structurele, op korte termijn kostbare hervormingen doen, zonder dat ze verder in de problemen raken. Dit is wel aan strikte voorwaarden verbonden: de hervormingen moeten aanzienlijk zijn, op lange termijn aantoonbaar positief zijn voor de begroting of de economische groei en ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Ook publieke investeringen kunnen een gunstige behandeling door de Commissie tegemoet zien, als ze aantoonbaar effect hebben. „Verantwoord begrotingsbeleid is noodzakelijk, maar voor groei en banen moet er meer gebeuren”, zei Europees commissaris Pierre Moscovici (Economische en Financiële Zaken).

Ook zal er meer rekening dan voorheen rekening worden gehouden met tegenvallende groei: landen krijgen bij tegenwind meer tijd om hun begrotingstekort terug te dringen. Daarbij wordt ook gekeken naar de staatsschuld. Landen die boven de norm van 60 procent van het bruto zitten, mogen in slechte tijden rustiger aan doen dan landen die daaronder zitten, maar moeten in goede tijden weer een extra inspanning leveren.

Gisteren werden ook meer details bekend over het door Juncker gelanceerde investeringsfonds, waarbij met Europese garanties privégeld wordt aangetrokken. De inleg van lidstaten telt niet mee in hun begrotingstekort, zo heeft de Commissie besloten.

Bovendien krijgen deelnemende lidstaten een plek in het bestuur en stemgewicht naar gelang de bijdrage. Dat bestuur bepaalt de algemene koers van het fonds, maar besluit niet naar welke projecten het geld daadwerkelijk gaat. Dat doet een comité van onafhankelijke experts. Het fonds moet in juni operationeel zijn.