Begrafenis in Israël is emotie én harde politiek

De Joodse slachtoffers uit Parijs zijn begraven in Jeruzalem. Israël spoort Franse Joden aan te emigreren, tot ergernis van Frankrijk.

Israëliërs rouwen op de Har HaMenuchot (Berg van de Rustenden), de grootste begraafplaats van Jeruzalem, om de vier vorige week in Parijs gedode Franse Joden.
Israëliërs rouwen op de Har HaMenuchot (Berg van de Rustenden), de grootste begraafplaats van Jeruzalem, om de vier vorige week in Parijs gedode Franse Joden. Foto Reuters

De duizenden aanwezigen bij de begrafenis spreken vaker Frans dan Hebreeuws. Een meisje met een trui van de joodse scouting in Toulouse staat op Har HaMenuchot (Berg van de Rustenden), de grootste begraafplaats van Jeruzalem, naast een ultra-orthodoxe Israëliër. Samen rouwen ze om de vier Franse Joden die afgelopen vrijdag in Parijs omkwamen bij de gijzeling in een kosjere supermarkt.

Het is niet ongewoon dat Joden uit andere landen worden begraven in Israël. Ook de lichamen van de vier slachtoffers van de schietpartij op een joodse school in de Franse stad Toulouse, drie jaar geleden, werden op Har HaMenuchot ter aarde besteld. Gistermiddag spraken onder anderen president Rivlin en premier Netanyahu van Israël en de Franse minister Royal de aanwezigen toe.

De rouwende menigte was verenigd in haar verdriet. Maar behalve emotioneel was de begrafenis ook politiek. Netanyahu greep het moment aan om alle Joden ter wereld aan te sporen naar Israël te emigreren. Joden, zei hij, weten diep hun harten dat ze maar één land hebben, de staat Israël, dat hun historische thuisland is en dat hen altijd met open armen zal verwelkomen. „Meer dan ooit is Israël het ware thuis voor ons allemaal.”

Toen Netanyahu afgelopen weekend in Parijs ook zo’n oproep deed, leidde dat tot de nodige kritiek. Critici vonden dat de Israëlische premier op wel erg botte en cynische wijze gebruik maakte van de terreuraanslag om Joden aan te sporen Frankrijk te verlaten. President Hollande doet juist enorm veel moeite om de Joden te overtuigen in Frankrijk te blijven. Het land is trots op zijn Joodse historie die 2.000 jaar teruggaat. Frankrijk was het eerste land in Europa dat Joden burgerrechten gaf, in de nasleep van de Franse Revolutie.

„Door massale emigratie aan te moedigen, kunnen Israëlische politici de terroristen helpen om af te maken wat de nazi’s en hun Vichy-collaborateurs zijn begonnen: Frankrijk Judenrein maken”, schreef de linkse krant Ha’aretz.

In eerste instantie zou Netanyahu niet eens aanwezig zijn geweest bij de demonstratie in Parijs. Hollande had hem te verstaan gegeven dat hij niet welkom was, meldden Israëlische media. Hollande wilde verhinderen dat het Israëlisch-Palestijnse conflict het eigenlijke doel van de mars overschaduwde: pal staan voor de waarden van de Franse republiek.

Aanvankelijk gaf Netanyahu gehoor aan Hollandes verzoek – maar het is verkiezingstijd in Israël. Toen Netanyahu hoorde dat twee politieke rivalen wel naar Parijs gingen, besloot hij ook te gaan. Hollande zag zich genoodzaakt om in allerijl ook de Palestijnse president Abbas uit te nodigen.

Voor Netanyahu was de mars ook een uitgelezen moment om Israël nadrukkelijk in het Je Suis Charlie-kamp plaatsen, net als Frankrijk slachtoffer van radicaal islamitische terreur. Daarbij maakt hij geen onderscheid tussen de wereldwijde jihad tegen het Westen van Al-Qaeda en de Islamitische Staat, namens wie de daders in Parijs zeiden te handelen, en de strijd van Hamas voor een Palestijnse staat.

Aliyah

Israël is een land van immigranten. Zo’n 43 procent van alle Joden woont in Israël. Alle andere Joden hebben te allen tijde de vrijheid om zich in Israël te vestigen. Afgelopen jaar emigreerden 7.000 Joden uit Frankrijk naar Israël, meer dan uit welk land ook. Israël stimuleert deze aliyah (letterlijk: opstijging) waar het maar kan. Nieuwkomers krijgen in Israël financiële steun, worden wegwijs gemaakt in de samenleving en mogen gratis naar de taalschool om Hebreeuws te leren.

Het aantrekken van Joden uit de diaspora naar Israël is altijd een van de doelen van het zionisme geweest. Maar de stimuleringsmaatregelen dienen ook een demografisch doel. Er zijn iets meer Joden dan Palestijnen tussen de Middellandse Zee en de Jordaanrivier, maar de Palestijnen krijgen gemiddeld meer kinderen. Met de immigratie van Joden hoopt Israël te voorkomen dat de Joodse bevolking in de minderheid raakt. Zoals Netanyahu gisteren zei: „Hoe meer verenigd we zijn in ons land, des te sterker zijn we in onze enige staat.”

Terwijl Netanyahu gisteren zijn uitnodiging aan de de Franse Joden herhaalde, spoorde de Franse minister Ségolène Royal hen juist aan in Frankrijk te blijven. „Zonder Joden is Frankrijk Frankrijk niet meer”, zei Royal. En: „Uw angst is legitiem, maar ik vraag u om vol te houden. Elke aanslag op een Jood is een aanslag op Frankrijk. We zullen de Joden beschermen, desnoods met inzet van het leger. Het is onze verantwoordelijk om de Joden een plek te laten hebben in onze samenleving.”

Met het postuum uitreiken van de hoogste Franse onderscheiding, de Légion d’Honneur, aan de vier slachtoffers zette ze haar woorden kracht bij.