We hanteren een dubbele standaard tegenover moslims

illustratie angel boligan

„Ze zijn onder ons”, zei Matthijs van Nieuwkerk en hij bekende dat hij wat sneller fietste. Na de aanslag op Charlie Hebdo werden aan cartoonisten, journalisten en cabaretiers vragen gesteld als ‘durf je nog alles te zeggen, te schrijven, te tekenen?’ en ‘ben je bang’? Zulke aanslagen kunnen immers ook hier gebeuren, herhaald men steeds. Sterker nog, het is ons al twee keer overkomen. Maar we moeten oppassen om ons niet in een staat van vrees te laten brengen. Wij zijn niet allemaal Charlie Hebdo, die beledigende cartoons publiceerde. Wij zijn niet Theo van Gogh die moslims aan duidde als geitenneukers. Let wel: hun provocaties legitimeerden niet het ontnemen van hun leven. Het waren wel opiniemakers die de grens opzochten en overschreden.

Vaak wordt gezegd dat de islam de Verlichting niet heeft doorgemaakt en haalt men een citaat aan van Voltaire, dat hij overigens nooit gezegd heeft: „Ik ben het oneens met wat u zegt, maar ik zal uw recht om dit te zeggen tot de dood verdedigen.” Maar Voltaire, benoemde ook een begrenzing bij die vrije meningsuiting: het doelbewust beledigen van iets wat iemand zeer na staat: „Te ver doorgedreven recht wordt onrecht.” Voltaire pleitte voor een vrije meningsuiting in het kader van tolerantie. Het recht op een vrije meningsuiting is niet absoluut. Opiniemakers zijn gebonden aan onze democratische rechtsstaat.

De verdraagzaamheid voor de vrijheid van het woord blijkt bovendien arbitrair. De cabaretier Dieudonné maakte even onsmakelijke grapjes over de Holocaust als Charlie Hebdo die maakte over Mohammed. Dieudonné is vervolgd, de cartoonisten worden gezien als strijders van het vrije potlood. Een cartoon van Wilders in een nazivergelijking wordt afgewezen, maar een neukende profeet: moslims hebben geen humor. Zo rijst een beeld op van een dubbele standaard. Wat wel of niet kan, is afhankelijk van het eigen referentiekader en taboes. Journalisten en cartoonisten hebben als poortwachters van het vrije woord een verantwoordelijkheid om zorgvuldig met die vrijheid om te gaan. Dit is geen knieval, maar een terugkeer naar beschaving.

En terwijl wij ons ongerust maken over wat ons zou kunnen overkomen, ondergaat op het moment van schrijven blogger Badawi 1000 zweepslagen in Saoedi-Arabië, zitten drie journalisten al 377 dagen vast in Egyptische gevangenis en twitterde scholiere Hanan Challouki : „Juf zei dat het de schuld is van de islam.”

, publicist