Omstreden studentendebat over boycot van Israël gaat alsnog door

Een studentendebat over een boycot van Israël, dat gisteravond werd afgelast door de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam, gaat vanavond alsnog door op een andere locatie. De organisatie Studenten voor Rechtvaardig Palestina (SRP) houdt een paneldiscussie over een “academische boycot” van Israël. Op haar Facebookpagina maakte de organisatie reclame voor het debat onder de leus ‘VU Israël-vrij’.

Foto ANP / Koen van Weel

Een studentendebat over een boycot van Israël, dat gisteravond werd afgelast door de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam, gaat vanavond alsnog door op een andere locatie. De organisatie Studenten voor Rechtvaardig Palestina (SRP) houdt een paneldiscussie over een “academische boycot” van Israël. Op haar Facebookpagina maakte de organisatie reclame voor het debat onder de leus ‘VU Israël-vrij’.

In een verklaring schreef voorzitter van het college van bestuur van de VU, Jaap Winter, gisteravond:

“Wij nemen expliciet afstand van dit standpunt. Onze universiteit heeft een lange traditie van dialoog en gesprek, een academische boycot vinden wij daar niet mee te verenigen.”

‘Debat roept gevoelens van uitsluiting en onveiligheid op’

De eerder gegeven toestemming voor het debat werd gisteravond ingetrokken. De Winter in de verklaring:

“Wij hebben gemerkt dat in het licht van de maatschappelijke onrust, ontstaan door de gebeurtenissen van vorige week, het debat gevoelens van uitsluiting en onveiligheid oproept binnen de universitaire gemeenschap.”

Woordvoerder Schep van de universiteit voegt daaraan toe dat het college “tot gistermiddag heeft geprobeerd het debat te laten doorgaan”.

‘Wij zijn tegen de Israëlische bezetting’

De studenten kunnen vanavond terecht in het Nelson Mandela Centrum Amsterdam, een pand in Amsterdam-Centrum waar verschillende migrantenorganisaties zijn ondergebracht, zoals de Turkse arbeidersvereniging HTIB en de overwegend Marokkaanse organisatie Emcemo.

Een van de leden van de SRP, VU-studente Sarah, die haar achternaam niet wil noemen nadat het een dag haatdragende reacties heeft geregend op de Facebookpagina, licht telefonisch de doelstellingen toe.

“Wij steunen de Boycot, Desinvesteren & Sancties-beweging. Wij zijn tegen de Israëlische bezetting van Palestina. Voor ons is de Israëlische politiek ten aanzien van Palestijnen vergelijkbaar met de vroegere Apartheidspolitiek van Zuid-Afrika.”

Ontplooien activiteiten SRP verloopt ‘moeizaam’

De SRP is in september vorig jaar opgericht door vier studenten rechten en politicologie van de VU. Ze volgden het voorbeeld van verschillende Amerikaanse universiteiten, zoals de University of California, Los Angeles (UCLA). Daar stemde de studentenraad in november in met een symbolisch besluit om niet te investeren in Amerikaanse bedrijven die zaken doen met bedrijven op de door Israël gecontroleerde westoever van de Jordaan.

De SRP heeft volgens Sarah “meer dan duizend likes op Facebook en veel positieve mails van studenten gekregen”. Maar het ontplooien van activiteiten op de VU verloopt “moeizaam”. Enkele dagen nadat de Israëlische ambassadeur op de universiteit kwam spreken, wilde de SRP flyers uitdelen in het VU-gebouw. Dat mocht niet, volgens woordvoerder Schep omdat in diezelfde tijd activiteiten rond de jaarlijkse Israël en Palestinareis van de VU werden georganiseerd. “Dat botste”, zegt Schep.

Voor Kerst probeerde de SRP ditzelfde debat – met feministe en oud-Eerste Kamerlid voor de SP, Anja Meulenbelt, met de Israëliër Ronnie Barkan, die vanuit Tel Aviv een ‘boycott from within’ organiseert en activist Abulkasim Al-Jaberial – al eens te organiseren. Zij werden na weken stilte doorverwezen naar de ‘coördinator diversiteit’ van de VU, Wim Haan. Hij is betrokken bij de organisatie van de reis naar Israël en de Palestijnse gebieden. De SRP is tegen deze diversity trip omdat die “de bezetting van Palestijnse gebieden normaliseert”.
Haan adviseerde tegen de bijeenkomst in december, maar zegde toe dat die wel op een later datum mocht worden georganiseerd. Het debat zou aanvankelijk vanavond worden gehouden in een zaal van het VU-gebouw.

‘Antisemitisme vind ik verschrikkelijk’

Toen gisterochtend over het debat werd bericht, ontstond ophef. Zeker door een screenshot dat De Telegraaf afdrukte, van een reactie op de SRP-Facebookpagina, waar een zekere Muhammad Seher schreef: ‘Free Palestine! VU Joden-vrij!’ Die reactie had de SRP al snel verwijderd. Sarah zegt:

“Volgens ons was het een nep-reactie, bedoeld om ons in een kwaad daglicht te stellen. Wij hebben de naam Muhammad Seher nagetrokken en konden niets vinden. Zijn Facebook-account was pas op 8 januari geopend en het screenshot is gemaakt binnen elf minuten nadat de reactie was geschreven.”

Ze onderstreept:

“Antisemitisme vind ik verschrikkelijk. Daar zijn wij tegen, dat hebben wij op onze eerste informatiedag ook duidelijk gezegd. Ik vind Israël net zo vreselijk als IS – en ik ben zelf moslim.”

Het College van Bestuur schreef in zijn verklaring van gisteren dat het “de SRP heeft uitgenodigd deze week in gesprek te gaan over een manier om op een ander moment een evenwichtig debat over de Palestijnse kwestie en de rol van universiteiten daarin plaats te laten vinden”.

Schep: op de VU is ruimte voor mensen hun diepste overtuigingen

De Vrije Universiteit heeft een zeer diverse populatie, zegt woordvoerder Aukje Schep. Met de Erasmus Universiteit Rotterdam is de VU de universiteit met het hoogste percentage studenten met een islamitische achtergrond. Na de zomer opende de universiteit een gebedsruimte voor moslims. Bij de openingsbijeenkomst was bewaking aanwezig, schreef universiteitsblad AdValvas, en er was behalve een ‘gewone’ borrel ook een ‘halalborrel’ voor de gasten. Collegevoorzitter Jaap Winter zei daarover in AdValvas:

“Mensen nemen hun diepste overtuigingen mee naar hun werk en studie. Op de VU is daar ruimte voor.”

De universiteit gaat controversiële onderwerpen niet uit de weg, onderstreept woordvoerder Schep.

“Maar het is verstandiger om er gezien de gevoeligheid van het onderwerp, juist nu, er op een latere datum een breder evenement van te maken.”