Lange Afghaanse vakantie voorbij

Scepsis bij velen of president Ghani’s ministersploeg de corruptie een halt kan toeroepen.

Het portret van ex-president Hamid Karzai kan worden opgeborgen. Gisteren werd de nieuwe regering bekendgemaakt.
Het portret van ex-president Hamid Karzai kan worden opgeborgen. Gisteren werd de nieuwe regering bekendgemaakt. Foto Reuters

‘Moet je kijken. Zo kun je ons toch niet veilig houden?” Mansoor gebaart naar een controlepost van de politie in het centrum van Kabul. Hier plegen de Talibaan geregeld aanslagen. Vaak met auto’s vol explosieven die door zelfmoordterroristen worden rondgereden tot een doelwit is gevonden. Het is dus zaak alle auto’s te doorzoeken. „Die agent laat bijna iedereen passeren. Het maakt zijn commandant weinig uit, zo te zien.” Op een stoeltje op het trottoir zit een officier verveeld om zich heen te kijken.

Mansoor, een 30-jarige chauffeur, is ervan overtuigd dat de laksheid van de politie is verergerd omdat Afghanistan ruim honderd dagen geen regering heeft gehad. „Als er geen baas is, houden mensen zich nergens meer aan.”

Op een afdeling van het ministerie van Financiën zijn de kamers van de hoogste bazen leeg. „Wilt u een kopje thee”, vraagt een assistent. Het is koud in de kamer van de staatssecretaris, waar een kostbaar tapijt op de vloer ligt. Hier is al een tijdje niet gewerkt. „Hij is al weken geleden met vakantie gegaan”, vertelt de assistent.

Jong en onervaren

Gistermiddag, 107 dagen na de presidentsverkiezingen, werd eindelijk bekend wie genomineerd zijn voor ministersposten in de nieuwe regering. Onder de 27 namen zijn drie vrouwen en weinig politieke zwaargewichten, zoals was te verwachten. President Ashraf Ghani, een oud-econoom van de Wereldbank die Afghanistan uit het moeras wil trekken, hecht meer waarde aan opleiding en professionele ervaring dan aan politiek gewicht.

Dat het zo lang heeft geduurd voordat de ministersploeg werd bekendgemaakt, heeft vooral te maken met de politieke balans in de te vormen regering. Dr. Abdullah Abdullah, die het tijdens de verkiezingen tegen Ghani opnam en zich knarsetandend heeft moeten neerleggen bij de officiële uitslag, zou lang hebben vastgehouden aan eigen kandidaten die Ghani’s kwaliteitseis niet konden doorstaan.

Analisten van het onafhankelijke Afghanistan Analysts Network (AAN) noemen het nieuwe kabinet „politiek evenwichtig” en „voornamelijk jong en onervaren”. De drie vrouwen hebben geen sleutelposities. Ze zijn benoemd als hoofd van de ministeries van Informatie en Cultuur, Vrouwenzaken en Hoger Onderwijs.

Vlak voordat gisteren de namen werden voorgelezen op de nationale televisie, werd een aanslag gepleegd met een autobom op een stoet gepantserde auto’s van buitenlandse aannemers. Er waren geen slachtoffers. De explosie toont het risico om het land zo lang half bestuurd te laten terwijl de druk van de Talibaan toeneemt.

„We hebben nu drie professionele mensen die leiding gaan geven aan de Afghaanse veiligheidstroepen”, concluderen de AAN-analisten over de benoemingen op de ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie, en bij de inlichtingendienst NDS, al wijzen zij erop dat twee van hen de 70 reeds zijn gepasseerd. Dat is een uitzondering. Het kabinet wordt gedomineerd door veertigers en vijftigers.

Niet iedereen heeft vertrouwen in een nieuw kabinet. „Als ik iets heb geleerd in Afghanistan, is het dat zelfs de betrouwbaarste politicus zich kan ontpoppen als een corrupte figuur”, zegt de uitbater van een bekend restaurant in Kabul. Het etablissement wordt geregeld bezocht door politici. Om die reden wil hij niet met zijn naam in de krant. „Ik begeef me in de hoogste kringen en ik zie met eigen ogen: iedereen steelt hier van iedereen. Met het geld van de internationale gemeenschap hadden we ons land kunnen plat bulldozeren en helemaal opnieuw kunnen opbouwen. En dan hadden we nog geld overgehad. Maar het geld is op en Afghanistan is nog steeds een troosteloze puinhoop.”

Of een nieuw kabinet een begin kan maken met Ghani’s belofte zijn land te bevrijden van de knellende corruptie, weet niemand. Bovendien moet het parlement nog akkoord gaan met de ministers en dat kan een tijd duren.

Ook zonder minister blijft het ministerie van Financiën wel min of meer draaien. „Maar op een zeker moment zullen er toch belangrijke beleidsbeslissingen genomen moeten worden”, zegt een westerse adviseur. „Anders kunnen we niet verder.”