Is het klimaat in Nederland in uw ogen veranderd? En zo ja, hoe?

Ephimenco: „Nederland is veranderd in die zin dat we voorlopig geen pamflet van Geert Mak zullen krijgen tegen islamcritici die hij, tien jaar geleden, ‘handelaren in angst’ noemde.”

Wijnberg: „Nederland is niet veranderd. Iedereen die anders beweert, kijkt te veel naar het nieuws. Te hopen valt dat politici dit niet aangrijpen om nog meer schijnveiligheidsmaatregelen door te drukken, want dat is uiteindelijk een grotere bedreiging van fundamentele vrijheden dan terreur.

Umar: „Niet van de ene op de andere dag, maar geleidelijk zeer zeker. Mijn ouders waren immigranten, de allochtonen van toen kwamen bij ons over de vloer. Die generatie kreeg kinderen zoals ik. Mijn vader zei altijd: jij moet het Nederlands van je jongere zusjes corrigeren, want je spreekt het beter dan ik. Allochtonen probeerden toen niet op te vallen tussen de rest. Het lijkt mis te gaan bij de generatie die nu jonger is dan, pakweg, 35. Waarom dat is, daar heb ik geen goed antwoord op, maar tegenwoordig wordt iedereen in allochtonenklasjes gestopt. Er wordt niet gewerkt aan het mixen van culturen, terwijl dat zo belangrijk is. Je moet maximaal 10 tot 15 procent allochtonen hebben in een buurt, anders is er te veel herkenning en te weinig reden om aan te passen. Mixen is voor iedereen goed.”

Livestro: „Niet door deze aanslagen, wel door een proces dat al decennia gaande is. Nederland is een immigratieland geworden. De voornaamste problemen die dat met zich meebrengt, komen samen in het islamdebat.”

Heijne: „Nederland is volgens mij vooralsnog hetzelfde gebleven. Afgezien van een aantal zinnige en indrukwekkende reacties erger ik me aan de manier waarop sommigen zich lijken te verlustigen in de rampspoed van anderen en het leed van anderen volledig op zichzelf betrekken. Dat is niets nieuws. Hoe het verder gaat met de spanningen tussen bepaalde groepen in de samenleving – het is te vroeg om daarover stellig te zijn.”